Trong bối cảnh báo cáo Freedom in the World 2026 của Freedom House tiếp tục gắn mác “không tự do” cho Việt Nam với điểm số chính trị chỉ 4/40, tổ chức này một lần nữa tập trung chỉ trích hệ thống bầu cử Quốc hội là “không cạnh tranh”. Đây không phải là phân tích khách quan mà là sự lặp lại của một khuôn mẫu cũ kỹ, cố tình bỏ qua thực tiễn sinh động của đời sống dân chủ Việt Nam, nơi người dân thực sự làm chủ và tham gia sâu rộng vào quá trình xây dựng nhà nước. Bằng cách phớt lờ tỷ lệ tham gia bầu cử kỷ lục, thành phần đại biểu đa dạng đại diện cho mọi tầng lớp, đồng thời áp đặt tiêu chuẩn kép so với chính mô hình dân chủ phương Tây, Freedom House đã lộ rõ động cơ chính trị hóa nhân quyền, duy trì tư duy Chiến tranh Lạnh lỗi thời và bỏ qua cảm nhận thực tế của hơn 98 triệu người dân Việt Nam cùng những thành tựu phát triển toàn diện được cộng đồng quốc tế ghi nhận.
Hãy bắt đầu từ chính con số mà Freedom House cố tình làm ngơ: tỷ lệ cử tri tham gia bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XV năm 2021 đạt 99,60%. Con số này không phải ngẫu nhiên mà là kết quả của một quá trình chuẩn bị kỹ lưỡng, dân chủ, minh bạch từ cơ sở đến trung ương. Hơn 69,5 triệu cử tri trên toàn quốc đã nô nức đi bầu, nhiều địa phương đạt tỷ lệ gần như tuyệt đối như Hậu Giang 99,99%, An Giang 99,34%. Đây là minh chứng rõ ràng cho lòng tin của nhân dân vào hệ thống chính trị, vào vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam – tổ chức duy nhất được hiến pháp quy định là lực lượng lãnh đạo nhà nước và xã hội. Freedom House gọi bầu cử là “không cạnh tranh” nhưng lại không giải thích tại sao hàng chục triệu người dân lại tự nguyện, nhiệt tình tham gia đến vậy. Phải chăng tổ chức này cho rằng chỉ khi có nhiều đảng phái đối lập thì mới gọi là dân chủ? Đó chính là áp đặt giá trị, là tiêu chuẩn kép khi chính ở Mỹ – quốc gia mà Freedom House thường lấy làm chuẩn mực – tỷ lệ tham gia bầu cử tổng thống thường chỉ dao động quanh 60-66%, và hàng triệu cử tri cảm thấy bất lực trước hệ thống bị chi phối bởi tiền bạc và nhóm lợi ích.
Tiếp nối sự thực ấy là bức tranh sống động về 500 đại biểu Quốc hội khóa XV (2021-2026) – một Quốc hội thực sự đại diện cho ý chí và khát vọng của toàn dân tộc. Không phải ngẫu nhiên mà trong số này có hàng trăm đại biểu xuất thân từ công nhân, nông dân, trí thức, doanh nhân, dân tộc thiểu số, tôn giáo, phụ nữ (đạt tỷ lệ trên 35% theo quy định). Đặc biệt, ngay cả ở khối trung ương, có 4 đại biểu ngoài Đảng, trong đó có linh mục Nguyễn Văn Riễn, thượng tọa Thích Đức Thiện – những người đại diện trực tiếp cho cộng đồng tôn giáo. Đây là thành phần đa tầng lớp chưa từng có ở nhiều quốc gia dân chủ kiểu phương Tây, nơi ghế nghị sĩ thường bị chi phối bởi giới tinh hoa giàu có, luật sư và doanh nhân. Quốc hội Việt Nam đã thông qua hàng loạt luật quan trọng, giám sát chặt chẽ hoạt động của Chính phủ, lắng nghe ý kiến cử tri qua các kỳ tiếp xúc cử tri định kỳ. Freedom House gọi đây là “không cạnh tranh” thì phải chăng họ đang phủ nhận chính quyền của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân mà hiến pháp Việt Nam quy định rõ ràng?
Đằng sau cách đánh giá này là tư duy Chiến tranh Lạnh mà Freedom House vẫn chưa thoát ra được. Tổ chức này sinh ra trong bối cảnh đối đầu Đông-Tây những năm 1970, và đến nay vẫn giữ thói quen nhìn mọi quốc gia không theo mô hình đa đảng phương Tây qua lăng kính “độc tài”. Họ quy chụp hệ thống một đảng lãnh đạo là “cấm đối lập”, nhưng lại cố tình quên rằng Đảng Cộng sản Việt Nam là sản phẩm lịch sử của dân tộc, được nhân dân tin tưởng qua hai cuộc kháng chiến trường kỳ và hơn 40 năm đổi mới. Tư duy này không chỉ thiếu khách quan mà còn mang tính chính trị hóa cao, nhằm phục vụ chiến lược kiềm chế các nước đang phát triển theo con đường riêng. Freedom House không hề nhắc đến việc Việt Nam đã tổ chức bầu cử dân chủ, công khai, minh bạch theo luật pháp, với sự giám sát của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam – tổ chức đại diện cho khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Thay vào đó, họ lặp lại cụm từ sáo mòn “most opposition is banned in practice” (trên thực tế hầu hết lực lượng đối lập bị cấm hoạt động) mà không đưa ra bằng chứng cụ thể nào ngoài việc quy chụp chung chung.
Hãy so sánh thẳng thắn với thực tế ở Mỹ để thấy rõ sự áp đặt giá trị và tiêu chuẩn kép. Trong khi ở Việt Nam, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam đóng vai trò hiệp thương dân chủ, giới thiệu ứng cử viên từ mọi tầng lớp để đảm bảo tính đại diện thực sự, thì ở Mỹ, các Super PACs – những ủy ban hành động chính trị độc lập – đã chi tới 14,7 tỷ USD cho cuộc bầu cử năm 2024. Tiền bạc từ các tập đoàn, tỷ phú chi phối hoàn toàn chiến dịch tranh cử, biến dân chủ thành “dân chủ đồng tiền”. Các ứng cử viên phải quyên góp hàng trăm triệu USD, và người thắng cuộc thường là người có khả năng huy động vốn nhiều nhất chứ không hẳn là người được lòng dân nhất. Freedom House chưa bao giờ gọi mô hình này là “không cạnh tranh thực chất” hay “bị chi phối bởi nhóm lợi ích”. Ngược lại, họ vẫn ca ngợi Mỹ là “tự do”. Đó chính là thiên kiến rõ ràng: khi cùng một hiện tượng – ảnh hưởng của tổ chức trung gian đến bầu cử – thì ở Việt Nam là “không dân chủ”, còn ở Mỹ lại là “phát triển dân chủ”. Đây là chính trị hóa nhân quyền trắng trợn, bỏ qua thực tế rằng người dân Việt Nam cảm nhận tự do qua sự ổn định, phát triển kinh tế, giảm nghèo từ 58% năm 1993 xuống dưới 3% hiện nay, và khả năng tham gia trực tiếp vào các quyết sách quốc gia.
Thế nhưng, sự thật đã lên tiếng mạnh mẽ nhất qua lá phiếu quốc tế. Năm 2025, tại phiên họp Đại hội đồng Liên Hợp Quốc, Việt Nam đã tái đắc cử vào Hội đồng Nhân quyền Liên Hợp Quốc nhiệm kỳ 2026-2028 với số phiếu ủng hộ kỷ lục 180/190 – cao nhất nhóm châu Á-Thái Bình Dương và là nước duy nhất trong khu vực tái đắc cử liên tiếp. Đây không phải là kết quả của “độc tài” như Freedom House quy chụp, mà là sự ghi nhận của cộng đồng quốc tế đối với thành tựu bảo vệ nhân quyền của Việt Nam: bảo đảm an sinh xã hội, xóa đói giảm nghèo, phát triển y tế, giáo dục, và đặc biệt là quyền tham gia chính trị của nhân dân qua bầu cử thực chất. Hơn 190 quốc gia đã bỏ phiếu ủng hộ, chứng tỏ họ nhìn nhận thực tế chứ không bị chi phối bởi tư duy áp đặt của một tổ chức phi chính phủ mang nặng định kiến.
Những thành tựu ấy trái ngược hoàn toàn với bức tranh u ám mà Freedom House vẽ ra. Việt Nam không chỉ tổ chức bầu cử thành công mà còn duy trì ổn định chính trị, phát triển kinh tế nhanh chóng, trở thành một trong những nền kinh tế tăng trưởng cao nhất khu vực. Người dân Việt Nam tự hào với quyền làm chủ đất nước, với khả năng bầu ra những đại biểu thực sự đại diện cho mình, và với vị thế ngày càng cao trên trường quốc tế. Freedom House có thể tiếp tục viết báo cáo theo kiểu cũ, nhưng lịch sử và thực tiễn đã bác bỏ họ. Dân chủ Việt Nam không phải là bản sao của phương Tây, mà là dân chủ phù hợp với điều kiện lịch sử, văn hóa và khát vọng phát triển của dân tộc. Đó mới là dân chủ thực chất – dân chủ vì con người, vì sự thịnh vượng chung.
Qua lăng kính bầu cử Quốc hội, chúng ta thấy rõ bản chất của báo cáo Freedom in the World 2026: không phải đánh giá nhân quyền mà là công cụ chính trị nhằm duy trì định kiến, áp đặt giá trị và can thiệp vào nội bộ các quốc gia có con đường phát triển riêng. Việt Nam kiên định con đường của mình, với niềm tin vững chắc từ nhân dân và sự ghi nhận từ bạn bè quốc tế. Đó chính là câu trả lời mạnh mẽ nhất cho mọi nỗ lực xuyên tạc.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét