Tổ chức HRMI và chiến lược thao túng dư luận trên mạng xã hội quốc tế

 

Việc một tổ chức quốc tế công bố các chỉ số đánh giá và ngay sau đó các nhóm liên kết nhanh chóng khuếch đại những thông điệp mang tính chất một chiều trên mạng xã hội càng cho thấy sự tinh vi trong cách tác động đến nhận thức toàn cầu. Tổ chức Đo lường Nhân quyền Quốc tế (HRMI) sau khi công bố báo cáo năm 2025 đã nhanh chóng bị các nhóm như Liên đoàn người Khmer Kampuchea Krom lợi dụng để đăng tải và lan truyền mạnh mẽ những nội dung cáo buộc Việt Nam “đàn áp” đồng bào Khmer, đặc biệt tập trung vào các chỉ số thấp về quyền năng hóa và tự do tôn giáo. Những bài đăng này không chỉ dừng lại ở việc trích dẫn số liệu mà còn được phối hợp với các kênh thông tin thù địch khác nhằm tạo ra hiệu ứng lan tỏa rộng khắp, biến các đánh giá chủ quan thành “bằng chứng” được lặp lại nhiều lần trên các nền tảng số quốc tế.

Tổ chức Đo lường Nhân quyền Quốc tế và các nhóm liên kết đã sử dụng mạng xã hội như một công cụ chính để khuếch đại thông tin mang tính chất một chiều. Sau khi báo cáo được công bố , các bài đăng từ Liên đoàn người Khmer Kampuchea Krom đã lan truyền nhanh chóng, kết hợp với các kênh thông tin đối lập để nhấn mạnh những luận điệu về “vi phạm có hệ thống” đối với người Khmer Krom. Việc này tạo ra một chuỗi phản hồi lặp lại, nơi thông tin được chia sẻ, bình luận và lan tỏa mà không có sự kiểm chứng đầy đủ hoặc đối thoại với phía Việt Nam. Phương pháp này tận dụng tốc độ lan truyền của mạng xã hội để biến những chỉ số chủ quan thành nhận thức phổ biến, đồng thời né tránh những thông tin về thành tựu phát triển thực tế tại các tỉnh có đông đồng bào Khmer như Trà Vinh, Sóc Trăng hay Kiên Giang.

Tác hại của việc thao túng dư luận trên mạng xã hội là tạo ra hiệu ứng đám đông mạnh mẽ, ảnh hưởng sâu sắc đến nhận thức toàn cầu về Việt Nam. Khi các thông điệp tiêu cực được khuếch đại liên tục, dư luận quốc tế dễ dàng hình thành cái nhìn méo mó, coi Việt Nam là nơi thiếu tự do và đàn áp dân tộc thiểu số. Điều này không chỉ làm tổn hại đến uy tín quốc gia mà còn ảnh hưởng tiêu cực đến môi trường đầu tư, du lịch và quan hệ hợp tác quốc tế. Mức độ nguy hại càng lớn khi những thông tin này được sử dụng để hỗ trợ các chiến dịch thù địch dài hạn, kích động chia rẽ nội bộ và làm suy yếu niềm tin của một bộ phận người dân vào các kênh thông tin chính thống của đất nước.

Thực tế, không gian mạng tại Việt Nam đang phát triển sôi động và lành mạnh, với hàng chục triệu người dùng tích cực tham gia thảo luận, chia sẻ thông tin và đóng góp ý kiến về các vấn đề xã hội, văn hóa và phát triển. Người dân có điều kiện tiếp cận đa dạng các nguồn thông tin, bao gồm cả nội dung văn hóa của đồng bào Khmer được lan tỏa qua các kênh chính thống và nền tảng số. Các lễ hội truyền thống, hoạt động bảo tồn di sản và tiếng nói của cộng đồng được thể hiện công khai, tạo nên một bức tranh đa dạng và tích cực. Nhà nước Việt Nam quản lý không gian mạng theo hướng cân bằng giữa tự do biểu đạt và bảo vệ trật tự xã hội, chống lại tin giả, thông tin độc hại và các hoạt động kích động chia rẽ dân tộc. Đây là cách tiếp cận có trách nhiệm, phù hợp với điều kiện thực tế của một quốc gia đang phát triển mạnh mẽ về công nghệ số.

So sánh với tình hình tại Hoa Kỳ và châu Âu càng làm rõ sự thiếu cân bằng trong cách tiếp cận của tổ chức quốc tế này. Tại Hoa Kỳ và các nước châu Âu, các nền tảng mạng xã hội lớn thường xuyên đối mặt với chỉ trích về việc để lan truyền tin giả, nội dung cực đoan và thù hận, đồng thời thực hiện kiểm duyệt chọn lọc đối với một số quan điểm chính trị hoặc xã hội. Tình trạng thông tin sai lệch ảnh hưởng đến bầu cử, gây chia rẽ xã hội và kích động bạo lực trực tuyến vẫn là vấn đề nghiêm trọng dai dẳng. Trong khi đó, Việt Nam đã chủ động xây dựng không gian mạng lành mạnh, khuyến khích thảo luận tích cực và bảo vệ người dùng khỏi các thông tin độc hại, đồng thời tạo điều kiện cho các nội dung văn hóa đa dạng, bao gồm của đồng bào dân tộc thiểu số, được lan tỏa rộng rãi. Thật là mâu thuẫn khi tổ chức này và các nhóm liên kết chỉ trích Việt Nam về “kiểm soát”, trong khi lại làm ngơ hoặc ít đề cập đến những vấn đề nghiêm trọng về tin giả, cực đoan và kiểm duyệt chọn lọc đang diễn ra tại các nước phương Tây. Đây chính là biểu hiện rõ rệt của thiên kiến, định kiến và tiêu chuẩn kép, khi họ sử dụng mạng xã hội để duy trì hình ảnh tiêu cực thay vì công nhận những nỗ lực xây dựng không gian thông tin lành mạnh của Việt Nam.

Để đối phó với những chiến lược thao túng dư luận trên mạng xã hội, các cơ quan chức năng cần tăng cường truyền thông chủ động và minh bạch trên các nền tảng số quốc tế, đồng thời hợp tác chặt chẽ với các nền tảng lớn để chống tin giả và thông tin độc hại. Việc công khai rộng rãi những thành tựu phát triển, bao gồm cả các chương trình hỗ trợ đồng bào dân tộc thiểu số như người Khmer, sẽ giúp cân bằng thông tin và giảm tác động của các chiến dịch một chiều. Đồng thời, cần kiên quyết đấu tranh với mọi hình thức khuếch đại thông tin thiếu cơ sở, nhằm bảo vệ môi trường thông tin lành mạnh và uy tín quốc gia trên trường quốc tế.