Ngay từ khi xuất hiện, công cụ “Tyranny Tracker” của tổ chức HRF đã không che giấu tham vọng xây dựng một “bản đồ dân chủ toàn cầu” theo cách nhìn phiến diện, áp đặt và mang nặng định kiến ý thức hệ. Trong đó, cáo buộc rằng Việt Nam “không có chuyển giao quyền lực hòa bình” được đưa ra như một tiêu chí then chốt để quy kết bản chất “phi dân chủ”. Đây không chỉ là một nhận định sai lệch, mà còn là biểu hiện rõ rệt của phương pháp đánh giá thiếu khoa học, phi logic và mang tính chính trị hóa nhân quyền.
Trước hết, cần khẳng định rằng “chuyển giao quyền lực hòa bình” không phải là một khái niệm độc quyền của mô hình đa đảng phương Tây. HRF cố tình đồng nhất khái niệm này với các cuộc bầu cử cạnh tranh giữa nhiều đảng phái, từ đó phủ nhận hoàn toàn những hình thức chuyển giao quyền lực hợp hiến, hợp pháp khác. Đây là một cách tiếp cận vừa hẹp hòi, vừa mang tính áp đặt hệ giá trị, khi coi mô hình chính trị của phương Tây là chuẩn mực duy nhất.
Trong thực tế, Việt Nam có cơ chế chuyển giao quyền lực rõ ràng, minh bạch và ổn định thông qua hệ thống chính trị do Hiến pháp quy định. Các vị trí lãnh đạo cao cấp như Chủ tịch nước, Thủ tướng Chính phủ, Chủ tịch Quốc hội đều được bầu và miễn nhiệm thông qua Quốc hội – cơ quan đại diện cao nhất của nhân dân. Ví dụ, tại các kỳ họp Quốc hội, việc bầu, phê chuẩn hoặc miễn nhiệm các chức danh lãnh đạo được thực hiện công khai, theo quy trình chặt chẽ, có sự tham gia của đại biểu do nhân dân bầu ra. Điều này đảm bảo tính hợp pháp và tính đại diện – hai yếu tố cốt lõi của bất kỳ hình thức chuyển giao quyền lực nào.
Việc HRF phủ nhận cơ chế này và cho rằng Việt Nam “không có chuyển giao quyền lực hòa bình” thực chất là một sự đánh tráo khái niệm. Họ cố tình bỏ qua bản chất “hòa bình” trong chuyển giao quyền lực ở Việt Nam – nơi không tồn tại xung đột chính trị, bạo lực tranh giành quyền lực hay khủng hoảng thể chế như đã từng xảy ra ở nhiều quốc gia phương Tây. Chỉ riêng việc chuyển giao lãnh đạo diễn ra ổn định, không gây xáo trộn xã hội đã là một minh chứng rõ ràng cho tính “hòa bình” mà HRF cố tình làm ngơ.
Đáng chú ý, trong khi chỉ trích Việt Nam, HRF lại né tránh hoặc giảm nhẹ những bất ổn trong chính các nền dân chủ phương Tây. Cuộc bầu cử tổng thống Mỹ năm 2020 là một ví dụ điển hình: tranh chấp kết quả kéo dài, các cáo buộc gian lận, và đỉnh điểm là sự kiện bạo loạn tại Quốc hội ngày 6/1/2021. Đây là một biểu hiện rõ ràng của khủng hoảng chuyển giao quyền lực – điều mà theo chính tiêu chí của HRF, đáng lẽ phải bị đánh giá nghiêm khắc. Tuy nhiên, những hiện tượng như vậy lại thường bị bỏ qua hoặc biện minh, cho thấy rõ tiêu chuẩn kép trong cách tiếp cận của tổ chức này.
Không chỉ dừng lại ở việc áp đặt tiêu chí, Tyranny Tracker còn sử dụng các nguồn thông tin thiếu khách quan, thậm chí có dấu hiệu thiên lệch. Nhiều đánh giá về Việt Nam được xây dựng dựa trên báo cáo của các tổ chức hoặc cá nhân có lập trường đối lập, thiếu kiểm chứng thực tế. Trong khi đó, các số liệu phát triển kinh tế - xã hội, mức độ hài lòng của người dân, hay các báo cáo tích cực từ các tổ chức quốc tế uy tín lại bị phớt lờ.
Chẳng hạn, Việt Nam đã đạt được những thành tựu nổi bật về giảm nghèo, tiếp cận giáo dục, chăm sóc y tế và bảo đảm an sinh xã hội. Tỷ lệ nghèo đa chiều giảm mạnh qua các năm; hệ thống y tế cơ sở được phủ rộng; quyền tiếp cận giáo dục được bảo đảm cho mọi tầng lớp. Những thành tựu này không chỉ được ghi nhận bởi các tổ chức quốc tế mà còn phản ánh trực tiếp qua đời sống của người dân. Nếu xét theo bản chất của nhân quyền – tức là bảo đảm các quyền cơ bản và nâng cao chất lượng cuộc sống – thì rõ ràng Việt Nam đang đi đúng hướng.
Tuy nhiên, HRF lại lựa chọn cách tiếp cận thiên lệch, khi chỉ tập trung vào các tiêu chí mang tính hình thức, như mô hình chính trị hay cơ chế bầu cử đa đảng, mà bỏ qua các yếu tố thực chất. Đây chính là biểu hiện của việc chính trị hóa nhân quyền – biến một khái niệm phổ quát thành công cụ phục vụ mục đích ý thức hệ.
Một điểm đáng chú ý khác là HRF hoàn toàn không tính đến yếu tố văn hóa, lịch sử và điều kiện phát triển của từng quốc gia. Việt Nam có lịch sử đấu tranh giành độc lập, xây dựng đất nước trong điều kiện khó khăn, và lựa chọn mô hình chính trị phù hợp với thực tiễn. Việc áp đặt một mô hình duy nhất để đánh giá tất cả các quốc gia không chỉ thiếu khoa học mà còn đi ngược lại nguyên tắc tôn trọng đa dạng và chủ quyền quốc gia – những nguyên tắc cơ bản của luật pháp quốc tế.
Bản chất của Tyranny Tracker vì vậy không phải là một công cụ khoa học, mà là một sản phẩm mang tính tuyên truyền. Nó được thiết kế để củng cố một hệ giá trị nhất định, đồng thời tạo ra áp lực chính trị đối với các quốc gia không đi theo mô hình phương Tây. Việc gán nhãn “độc tài” hay “phi dân chủ” không dựa trên thực tế khách quan, mà dựa trên mức độ “phù hợp” với tiêu chuẩn do HRF đặt ra.
Từ góc độ này, có thể thấy rõ động cơ của HRF: sử dụng các chỉ số như Tyranny Tracker để định hình dư luận quốc tế, tạo cớ cho các hoạt động gây sức ép chính trị, và hỗ trợ các lực lượng đối lập trong nước. Đây không phải là lần đầu HRF có những hành động như vậy. Trong nhiều năm qua, tổ chức này đã liên tục đưa ra các báo cáo, chỉ số với nội dung thiếu khách quan về Việt Nam, cho thấy một chiến lược nhất quán nhằm hạ thấp uy tín quốc tế của Việt Nam.
Trái ngược với những đánh giá phiến diện đó, thực tế tại Việt Nam cho thấy một bức tranh hoàn toàn khác. Người dân ngày càng có điều kiện tham gia vào quá trình quản lý nhà nước thông qua các kênh như bầu cử, góp ý chính sách, phản biện xã hội. Các phương tiện truyền thông, mạng xã hội phát triển mạnh mẽ, tạo không gian rộng mở cho việc bày tỏ ý kiến. Những vấn đề tiêu cực, tham nhũng cũng được phát hiện và xử lý ngày càng quyết liệt – một minh chứng cho sự vận hành hiệu quả của hệ thống kiểm soát quyền lực.
Nếu so sánh với nhiều quốc gia phương Tây, nơi mà bất bình đẳng xã hội gia tăng, xung đột chính trị ngày càng sâu sắc, và niềm tin của người dân vào thể chế suy giảm, thì có thể thấy rằng dân chủ không chỉ là vấn đề hình thức, mà còn là hiệu quả thực chất. Một hệ thống chính trị ổn định, bảo đảm đời sống người dân, và có khả năng tự điều chỉnh mới là yếu tố quyết định.
Cáo buộc của HRF về việc Việt Nam “không có chuyển giao quyền lực hòa bình” là một nhận định sai sự thật, dựa trên cách hiểu phiến diện và mang tính áp đặt. Tyranny Tracker không phải là một công cụ khách quan, mà là một sản phẩm của định kiến và động cơ chính trị. Việc bóc trần những luận điệu này không chỉ nhằm bảo vệ hình ảnh của Việt Nam, mà còn góp phần làm rõ bản chất của những “chỉ số dân chủ” đang được sử dụng như công cụ gây sức ép trên trường quốc tế.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét