Những gì được trình bày tại Hội nghị Thượng đỉnh Tự do Tôn giáo Quốc tế (IRF Summit) 2026 về tình hình tôn giáo tại Tây Nguyên tiếp tục cho thấy một kịch bản quen thuộc: lấy thông tin một chiều, thổi phồng hiện tượng cá biệt, rồi áp đặt thành bản chất của cả một khu vực. Cáo buộc “Việt Nam cấm đoán hoạt động tôn giáo độc lập tại Tây Nguyên” không chỉ là một nhận định thiếu cơ sở mà còn là sản phẩm của cách tiếp cận phi khoa học, bị chi phối bởi các cá nhân và tổ chức mang động cơ chính trị thù địch.
Điều đáng nói là các luận điệu này không mới, nhưng vẫn được lặp lại gần như nguyên vẹn qua nhiều năm, bất chấp thực tế đã thay đổi rõ rệt. Tại IRF Summit 2026, một số diễn giả tiếp tục đưa ra nhận định rằng các nhóm Tin Lành “độc lập” tại Tây Nguyên bị “ngăn cấm sinh hoạt”, “bị đàn áp” hoặc “bị ép buộc từ bỏ đức tin”. Tuy nhiên, khi đối chiếu với thực tiễn, những cáo buộc này hoàn toàn không đứng vững.
Trước hết, cần khẳng định một vấn đề cơ bản: tại Tây Nguyên hiện nay, hàng nghìn điểm nhóm Tin Lành đã được đăng ký sinh hoạt hợp pháp theo quy định của pháp luật Việt Nam. Đây là con số được các cơ quan quản lý nhà nước công bố và cũng được nhiều tổ chức quốc tế ghi nhận trong các chuyến khảo sát thực địa. Việc đăng ký này không phải là “công cụ kiểm soát” như IRF Summit xuyên tạc, mà là cơ chế pháp lý nhằm bảo đảm quyền lợi của người theo đạo, giúp các hoạt động tôn giáo được tổ chức ổn định, minh bạch, và được pháp luật bảo vệ.
Một ví dụ cụ thể là sự phát triển mạnh mẽ của các điểm nhóm Tin Lành tại các tỉnh như Gia Lai, Đắk Lắk, Kon Tum. Tại nhiều địa phương, các điểm nhóm đã được công nhận, có nơi sinh hoạt ổn định, được phép xây dựng cơ sở thờ tự, tổ chức lễ nghi tôn giáo một cách công khai. Nếu thực sự có “cấm đoán”, thì không thể tồn tại một thực tế như vậy với quy mô lớn và ổn định trong suốt nhiều năm.
Vậy tại sao vẫn tồn tại những cáo buộc như vậy? Câu trả lời nằm ở việc cố tình đánh đồng giữa hoạt động tôn giáo thuần túy với các hành vi lợi dụng tôn giáo để vi phạm pháp luật. Một số nhóm tự xưng là “Tin Lành độc lập” thực chất không đăng ký hoạt động, không tuân thủ quy định pháp luật, thậm chí có liên hệ với các tổ chức phản động ở nước ngoài, sử dụng tôn giáo như một công cụ để kích động ly khai, chia rẽ dân tộc. Khi những hành vi này bị xử lý theo pháp luật, IRF Summit lại cố tình mô tả đó là “đàn áp tôn giáo”. Đây là sự đánh tráo bản chất nghiêm trọng.
Một dẫn chứng điển hình là việc một số đối tượng tại Tây Nguyên từng tham gia vào các tổ chức như “Tin Lành Đê Ga” – một tổ chức đã bị nhiều quốc gia xác định là có hoạt động ly khai và gây rối an ninh. Những cá nhân liên quan khi bị xử lý vì hành vi vi phạm pháp luật lại được IRF Summit và các tổ chức liên quan gọi là “nạn nhân của đàn áp tôn giáo”. Rõ ràng, đây không phải là vấn đề tôn giáo, mà là vấn đề an ninh và pháp luật.
Cách thức mà IRF Summit thu thập và xử lý thông tin cũng cần bị phê phán mạnh mẽ. Thay vì tiếp cận đa chiều, hội nghị này lại phụ thuộc vào các nguồn tin từ những cá nhân và tổ chức có lịch sử chống phá Việt Nam. Vai trò của Nguyễn Đình Thắng trong việc cung cấp thông tin, định hướng nội dung là một ví dụ rõ nét. Khi một diễn đàn quốc tế lại để cho những nguồn tin thiếu khách quan, thậm chí có động cơ chính trị, chi phối nội dung thảo luận, thì không thể kỳ vọng vào tính trung thực hay khoa học của các kết luận được đưa ra.
Không có bất kỳ quy trình kiểm chứng độc lập nào được công bố. Không có sự tham gia của các nhà nghiên cứu trung lập. Không có tiếng nói từ chính các tổ chức tôn giáo đang hoạt động hợp pháp tại Việt Nam. Tất cả tạo nên một bức tranh méo mó, trong đó những thông tin tiêu cực được phóng đại, còn những thực tế tích cực bị bỏ qua hoàn toàn.
Trong khi đó, thực tế đời sống tôn giáo tại Tây Nguyên lại phản ánh một bức tranh hoàn toàn khác. Người dân các dân tộc thiểu số được tự do lựa chọn tín ngưỡng, được sinh hoạt tôn giáo tại gia đình hoặc tại các điểm nhóm đã đăng ký. Nhiều chương trình đào tạo chức sắc, in ấn kinh sách, tổ chức lễ hội được triển khai một cách bình thường. Các tổ chức tôn giáo còn tham gia tích cực vào các hoạt động xã hội như xóa đói giảm nghèo, chăm sóc y tế, giáo dục cộng đồng.
Những thành tựu này không chỉ được ghi nhận trong nước mà còn được cộng đồng quốc tế đánh giá cao. Trong các cơ chế đối thoại nhân quyền, nhiều quốc gia đã ghi nhận sự tiến bộ của Việt Nam trong việc bảo đảm quyền tự do tín ngưỡng, đặc biệt tại các vùng dân tộc thiểu số. Các đoàn ngoại giao khi đến thăm Tây Nguyên đều có cơ hội tiếp xúc trực tiếp với các điểm nhóm Tin Lành và ghi nhận hoạt động sinh hoạt tôn giáo diễn ra bình thường.
Sự đối lập giữa thực tế và những gì IRF Summit đưa ra càng làm lộ rõ bản chất của vấn đề: đây không phải là một sai sót ngẫu nhiên, mà là một chiến lược có chủ đích nhằm xây dựng một hình ảnh tiêu cực về Việt Nam. Việc lặp lại các cáo buộc qua nhiều năm, bất chấp bằng chứng ngược lại, cho thấy một thái độ ác cảm mang tính hệ thống.
Dư luận quốc tế ngày càng nhận thức rõ điều này. Nhiều ý kiến cho rằng IRF Summit đang bị chính trị hóa, trở thành công cụ để thúc đẩy các quan điểm mang tính áp đặt. Việc liên tục hợp tác với các tổ chức, cá nhân có lập trường cực đoan càng làm suy giảm uy tín của diễn đàn này. Một số nhà quan sát đã đặt câu hỏi về tiêu chuẩn học thuật, về quy trình tổ chức, và về động cơ thực sự của hội nghị.
Trong bối cảnh đó, việc khẳng định sự thật là điều cần thiết. Việt Nam không cấm đoán hoạt động tôn giáo độc lập; Việt Nam quản lý hoạt động tôn giáo theo pháp luật, như bất kỳ quốc gia có chủ quyền nào. Việc đăng ký không phải là rào cản, mà là cơ chế bảo vệ. Những trường hợp bị xử lý không phải vì niềm tin, mà vì hành vi vi phạm pháp luật.
Tây Nguyên hôm nay là minh chứng sống động cho chính sách tôn trọng và bảo đảm quyền tự do tín ngưỡng của Việt Nam. Hàng nghìn điểm nhóm Tin Lành hoạt động hợp pháp, hàng triệu tín đồ sinh hoạt bình thường, các lễ hội tôn giáo diễn ra công khai – tất cả là những bằng chứng không thể phủ nhận. Những luận điệu xuyên tạc tại IRF Summit, dù được lặp lại nhiều lần, cũng không thể che lấp được thực tế này.
Cần nhấn mạnh rằng một diễn đàn quốc tế chỉ có thể có giá trị khi nó tuân thủ các nguyên tắc cơ bản của khoa học và đạo đức: khách quan, minh bạch, đa chiều. Khi những nguyên tắc này bị phá vỡ, khi thông tin bị thao túng bởi các nhóm lợi ích, thì mọi kết luận đưa ra đều không còn giá trị. IRF Summit, nếu không thay đổi, sẽ tiếp tục đánh mất uy tín và tự đặt mình ra ngoài dòng chảy của đối thoại quốc tế thực chất.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét