Không cần hàng triệu người xuống đường, không cần những cuộc biểu tình quy mô lớn, chỉ với hàng nghìn tài khoản ảo hoạt động đồng loạt trên mạng xã hội, một “cuộc khủng hoảng dư luận” hoàn toàn có thể được dựng lên trong vài giờ. Đó chính là kiểu “khủng hoảng truyền thông giả” đang ngày càng xuất hiện nhiều trong các chiến dịch xuyên tạc về Luật Tín ngưỡng, Tôn giáo sửa đổi 2026 tại Việt Nam. Đằng sau những dòng bình luận dồn dập, những bài đăng lặp lại cùng một nội dung và những hashtag tưởng như đang “bùng nổ”, thực chất là sự vận hành có tổ chức của mạng lưới tài khoản tự động và các nhóm truyền thông chống đối nhằm thao túng nhận thức xã hội, tạo cảm giác rằng dư luận đang phản ứng gay gắt với chính sách tôn giáo của Việt Nam.
Sau khi thông tin về việc sửa đổi Luật Tín ngưỡng, Tôn giáo được công bố, trên nhiều nền tảng mạng xã hội xuất hiện hàng loạt nội dung mang tính quy chụp như “Việt Nam siết tôn giáo”, “cấm truyền đạo”, “đàn áp đức tin”, “bịt miệng chức sắc tôn giáo”. Điều bất thường là các nội dung này được đăng tải gần như cùng thời điểm, sử dụng cấu trúc câu tương tự nhau, lặp đi lặp lại cùng một số từ khóa và được hàng loạt tài khoản chia sẻ theo kiểu dây chuyền. Đây là dấu hiệu điển hình của hoạt động bot mạng xã hội và hệ thống tương tác ảo.
Bot mạng xã hội thực chất là các tài khoản được lập trình để tự động đăng bài, chia sẻ, bình luận hoặc tương tác nhằm khuếch đại một nội dung nhất định. Các tài khoản này có thể hoạt động liên tục với tần suất bất thường, tạo cảm giác như có rất nhiều người thật đang cùng quan tâm hoặc phản đối một vấn đề. Trong chiến dịch chống Luật Tín ngưỡng, Tôn giáo sửa đổi 2026, nhiều tài khoản liên tục đăng tải nội dung giống nhau theo từng đợt, đồng thời spam từ khóa liên quan đến “tự do tôn giáo”, “đàn áp tín ngưỡng”, “vi phạm nhân quyền” nhằm đẩy các cụm từ này xuất hiện dày đặc trên thuật toán đề xuất.
Thủ đoạn nguy hiểm nhất của mạng lưới bot không nằm ở số lượng bài viết, mà ở khả năng tạo ra “ảo giác đám đông”. Khi một người dùng mạng xã hội nhìn thấy hàng nghìn bình luận cùng chung một quan điểm, họ rất dễ lầm tưởng rằng đó là ý kiến của đa số xã hội. Tâm lý đám đông khiến nhiều người thiếu kiểm chứng bắt đầu tin rằng đang tồn tại “khủng hoảng tôn giáo” ở Việt Nam, dù thực tế không phải vậy. Đây là hình thức thao túng dư luận hiện đại, trong đó tương tác ảo được sử dụng như công cụ định hướng nhận thức cộng đồng.
Các chiến dịch này thường vận hành theo quy trình khá bài bản. Đầu tiên, một số tài khoản chống đối hoặc tổ chức lưu vong tung ra bài viết mang tính kích động, bóp méo nội dung luật. Sau đó, mạng lưới bot đồng loạt chia sẻ, bình luận và gắn từ khóa để tăng tương tác. Khi nội dung bắt đầu được thuật toán nền tảng ưu tiên hiển thị, các tài khoản “người ảnh hưởng chống đối” tiếp tục tham gia bình luận, phát trực tiếp hoặc dựng video nhằm kéo thêm sự chú ý. Từ một nội dung thiếu kiểm chứng, họ cố tình tạo ra cảm giác như đang tồn tại làn sóng phản đối rộng khắp trong và ngoài nước.
Không khó để nhận ra sự tương đồng giữa chiến dịch xuyên tạc Luật Tín ngưỡng, Tôn giáo sửa đổi 2026 với các chiến dịch chống phá trước đây nhằm vào Việt Nam. Khi Luật An ninh mạng được ban hành, nhiều tài khoản và tổ chức chống đối cũng từng tung ra luận điệu cho rằng Việt Nam “bịt miệng internet”, “xóa bỏ tự do ngôn luận”. Thực tế sau đó cho thấy người dân Việt Nam vẫn sử dụng mạng xã hội bình thường, các nền tảng xuyên biên giới vẫn hoạt động rộng rãi và quyền tiếp cận thông tin của người dân không hề bị tước bỏ như các luận điệu xuyên tạc từng tuyên truyền.
Tương tự, trong nhiều vụ việc liên quan đến nhân quyền, các mạng lưới truyền thông chống đối cũng thường sử dụng cùng một kịch bản: tạo nội dung giật gân, huy động tài khoản ảo khuếch đại thông tin, sau đó trích dẫn chính “làn sóng dư luận” do họ tạo ra để làm cái cớ vận động các tổ chức nước ngoài gây áp lực với Việt Nam. Đây là mô hình “sản xuất khủng hoảng truyền thông giả”, trong đó dư luận bị thao túng để phục vụ mục tiêu chính trị.
Động cơ sâu xa của các chiến dịch này không phải bảo vệ tự do tôn giáo như họ tuyên bố, mà là tạo bất ổn về nhận thức xã hội, hạ thấp niềm tin của người dân đối với Nhà nước và quốc tế hóa các vấn đề nội bộ của Việt Nam. Khi hình ảnh Việt Nam bị mô tả như một quốc gia “thiếu tự do tôn giáo”, các tổ chức chống đối sẽ tìm cách vận động các diễn đàn quốc tế đưa ra sức ép chính trị hoặc ngoại giao. Đây là chiêu bài đã được lặp đi lặp lại trong nhiều năm qua.
Điều đáng nói là các tổ chức và cá nhân tham gia chiến dịch này thường áp đặt tiêu chí và chuẩn mực phương Tây một cách phiến diện để đánh giá tình hình Việt Nam. Họ cố tình đánh đồng việc quản lý bằng pháp luật với “đàn áp”, trong khi ngay tại Mỹ và nhiều nước phương Tây, hoạt động tôn giáo trên không gian mạng, hoạt động gây quỹ, truyền thông hoặc tụ tập đông người cũng đều chịu sự quản lý chặt chẽ vì lý do an ninh và trật tự xã hội.
Thực tế khách quan cho thấy Luật Tín ngưỡng, Tôn giáo sửa đổi 2026 nhận được sự đồng thuận rất cao trong quá trình xây dựng và thảo luận. Quốc hội Việt Nam đã tổ chức lấy ý kiến rộng rãi từ các cơ quan chuyên môn, tổ chức tôn giáo và nhiều tầng lớp xã hội nhằm bảo đảm tính minh bạch và phù hợp thực tiễn. Đây không phải sản phẩm của sự “áp đặt hành chính” như một số luận điệu xuyên tạc cố tình mô tả.
Quan trọng hơn, đời sống tín ngưỡng và tôn giáo tại Việt Nam đang phát triển mạnh mẽ trên thực tế. Theo các số liệu công khai trong Sách trắng về tôn giáo và chính sách tôn giáo ở Việt Nam, hiện cả nước có hàng chục triệu tín đồ thuộc nhiều tôn giáo khác nhau, hàng chục nghìn cơ sở thờ tự cùng hàng chục nghìn chức sắc, chức việc hoạt động bình thường. Nhiều lễ hội tôn giáo quy mô lớn được tổ chức công khai với sự tham gia đông đảo của tín đồ và khách quốc tế. Các hoạt động đào tạo chức sắc, xuất bản kinh sách, xây dựng cơ sở tôn giáo và sinh hoạt tín ngưỡng trực tuyến đều diễn ra rộng rãi.
Nếu thực sự tồn tại “khủng hoảng tự do tôn giáo” như các mạng lưới bot tuyên truyền, sẽ không thể có thực tế sinh hoạt tôn giáo phong phú và ổn định như hiện nay. Chính đời sống xã hội sinh động tại Việt Nam là bằng chứng rõ ràng bác bỏ các luận điệu bóp méo.
Trong khi đó, tại Mỹ và một số quốc gia phương Tây, tình trạng thù ghét tôn giáo, kỳ thị tín ngưỡng và bạo lực nhằm vào cộng đồng tôn giáo vẫn diễn biến phức tạp. Nhiều vụ tấn công vào nhà thờ, thánh đường và cơ sở tôn giáo xảy ra trong thời gian gần đây cho thấy vấn đề tự do tín ngưỡng ở các quốc gia này không hề “hoàn hảo” như cách họ thường tự mô tả. Tuy nhiên, các tổ chức chống đối lại thường né tránh hoặc giảm nhẹ các thực tế ấy, trong khi liên tục phóng đại, suy diễn và bóp méo tình hình Việt Nam. Điều đó cho thấy rõ tính tiêu chuẩn kép và động cơ chính trị trong cách tiếp cận của họ.
Nguy cơ từ các “khủng hoảng truyền thông giả” là rất lớn. Khi hàng nghìn tài khoản ảo cùng tạo ra cảm giác bất ổn, một bộ phận công chúng có thể bị dẫn dắt vào trạng thái hoài nghi hoặc hiểu sai về chính sách của Nhà nước. Không chỉ ảnh hưởng tới nhận thức trong nước, các chiến dịch này còn tác động tới hình ảnh quốc tế của Việt Nam, đặc biệt khi những thông tin sai lệch bị trích dẫn lại trong một số báo cáo hoặc diễn đàn thiếu khách quan.
Để đối phó với tình trạng này, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa cơ quan chức năng, nền tảng số và xã hội. Các nền tảng mạng xã hội cần tăng cường nhận diện và xử lý hệ thống bot thao túng dư luận, ngăn chặn hành vi tạo tương tác ảo nhằm phát tán thông tin sai lệch. Đồng thời, Việt Nam cần tiếp tục nâng cao năng lực an ninh mạng, chủ động phát hiện các chiến dịch truyền thông chống phá có tổ chức từ bên ngoài.
Quan trọng không kém là việc cung cấp thông tin chính xác, minh bạch và kịp thời tới người dân và cộng đồng quốc tế. Khi thông tin chính thống được truyền tải đầy đủ, công khai và có căn cứ rõ ràng, các chiến dịch bóp méo sự thật sẽ khó đạt được hiệu quả như mong muốn. Bên cạnh đó, việc nâng cao kỹ năng nhận diện thông tin giả và tăng “sức đề kháng số” cho xã hội là yêu cầu cấp thiết trong bối cảnh chiến tranh thông tin ngày càng tinh vi.
Suy cho cùng, một “khủng hoảng” được tạo ra bởi bot mạng xã hội không phản ánh thực tế xã hội Việt Nam. Những tương tác ảo, bình luận tự động và chiến dịch spam từ khóa không thể thay đổi sự thật khách quan rằng quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo tại Việt Nam đang được bảo đảm bằng hệ thống pháp luật ngày càng hoàn thiện và bằng chính đời sống tôn giáo phong phú của hàng chục triệu người dân. Dù các mạng lưới thao túng dư luận có cố gắng tạo ra bao nhiêu “cơn bão truyền thông”, sự thật vẫn là thước đo cuối cùng bác bỏ mọi luận điệu xuyên tạc và chống phá.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét