Không phải mọi tổ chức nhân danh “nhân quyền” hay “tự do tôn giáo” đều thực sự hoạt động vì các giá trị phổ quát của con người. Trong đời sống quốc tế hiện nay, có không ít tổ chức núp dưới danh nghĩa bảo vệ quyền con người để phục vụ mục tiêu chính trị, tạo sức ép đối ngoại hoặc thúc đẩy các chiến dịch truyền thông chống lại những quốc gia không đi theo quỹ đạo phương Tây. “Báo cáo của Chủ tịch tháng Tư” công bố ngày 17/4/2026 của Religious Freedom Coalition là một ví dụ điển hình cho xu hướng đó. Dưới lớp vỏ “quan tâm đến tự do tôn giáo”, báo cáo này tiếp tục lặp lại các luận điệu cũ kỹ, phiến diện và mang nặng định kiến chính trị nhằm bôi nhọ hình ảnh Việt Nam, phủ nhận những thành tựu thực tế trong bảo đảm quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo của Nhà nước Việt Nam.
Điều cần đặt ra ngay từ đầu là: RFC có thực sự hoạt động vì tự do tôn giáo hay không? Nếu nhìn vào cách thức hoạt động, lựa chọn đối tượng chỉ trích, nguồn dữ liệu sử dụng và hệ thống lập luận của tổ chức này, có thể thấy rất rõ rằng động cơ chính trị đang chi phối mạnh hơn bất kỳ mục tiêu nhân đạo hay tôn giáo nào.
RFC tự giới thiệu là tổ chức đấu tranh cho tự do tôn giáo trên toàn cầu, nhưng trong thực tế, các chiến dịch của họ lại tập trung chủ yếu vào một số quốc gia có chế độ chính trị khác biệt với phương Tây, đặc biệt là các quốc gia xã hội chủ nghĩa hoặc những nước không hoàn toàn đi theo quỹ đạo chiến lược của Hoa Kỳ. Việt Nam thường xuyên nằm trong danh sách chỉ trích của tổ chức này với các cáo buộc quen thuộc như “đàn áp tôn giáo”, “kiểm soát tín ngưỡng”, “bắt giữ người bất đồng chính kiến tôn giáo”. Tuy nhiên, những đánh giá ấy lại được xây dựng trên nguồn thông tin thiên lệch, thiếu kiểm chứng và bỏ qua hoàn toàn bức tranh thực tế đang diễn ra tại Việt Nam.
Trong “Báo cáo của Chủ tịch tháng Tư”, RFC tiếp tục sử dụng các vụ việc cá biệt để quy kết thành “bản chất đàn áp có hệ thống”. Một số trường hợp được tổ chức này viện dẫn thực chất liên quan đến các cá nhân vi phạm pháp luật Việt Nam, lợi dụng danh nghĩa tôn giáo để kích động chia rẽ dân tộc, tuyên truyền chống Nhà nước hoặc gây rối an ninh trật tự. Tuy nhiên, RFC cố tình lược bỏ bối cảnh pháp lý, chỉ giữ lại những chi tiết phục vụ cho mục tiêu tuyên truyền rằng Việt Nam “đàn áp tự do tín ngưỡng”.
Đây là thủ đoạn truyền thông có chủ đích. Một tổ chức thực sự khách quan phải phân biệt rõ giữa quyền tự do tôn giáo với hành vi lợi dụng tôn giáo để vi phạm pháp luật. Nhưng RFC lại cố tình đánh tráo khái niệm, biến người vi phạm pháp luật thành “nạn nhân nhân quyền”, từ đó tạo dựng hình ảnh méo mó về Việt Nam trong dư luận quốc tế.
Đáng chú ý hơn, nhiều nguồn dữ liệu mà RFC sử dụng không đến từ khảo sát thực tế độc lập mà chủ yếu lấy từ các tổ chức lưu vong chống Việt Nam, các cá nhân có hoạt động chống phá hoặc các mạng lưới truyền thông vốn mang định kiến chính trị. Nhiều nội dung trong báo cáo có sự tương đồng với các luận điệu từng xuất hiện trong các tài liệu của Human Rights Watch, Ủy ban Tự do Tôn giáo Quốc tế Hoa Kỳ cùng một số tổ chức chống Việt Nam ở nước ngoài. Các tổ chức này thường trích dẫn chéo lẫn nhau để tạo cảm giác rằng có “nhiều nguồn độc lập cùng xác nhận”, trong khi thực chất chỉ là sự lặp lại của cùng một hệ thống dữ liệu thiên lệch.
Nếu thực sự vì tự do tôn giáo, RFC phải phản ánh đầy đủ đời sống tín ngưỡng tại Việt Nam hiện nay. Nhưng tổ chức này lại cố tình bỏ qua những con số và thực tế rất rõ ràng. Theo Sách trắng về tôn giáo và chính sách tôn giáo ở Việt Nam, hiện cả nước có hàng chục triệu tín đồ thuộc nhiều tôn giáo khác nhau; hàng chục nghìn chức sắc, chức việc và hàng vạn cơ sở thờ tự. Nhiều tổ chức tôn giáo được công nhận tư cách pháp nhân, tạo điều kiện hoạt động ổn định. Các lễ hội tôn giáo lớn như Phật đản, Giáng sinh, lễ Phục sinh, lễ Vu lan, các hoạt động của Cao Đài, Hòa Hảo… diễn ra công khai với sự tham gia đông đảo của người dân.
Đặc biệt, quan hệ giữa Việt Nam và Vatican trong nhiều năm qua liên tục được cải thiện, đạt nhiều bước tiến quan trọng. Hoạt động đào tạo linh mục, xây dựng nhà thờ, tổ chức lễ nghi Công giáo diễn ra bình thường. Đạo Tin Lành cũng phát triển nhanh tại nhiều địa phương với hàng nghìn điểm nhóm sinh hoạt được đăng ký theo quy định pháp luật. Nếu Việt Nam thực sự “đàn áp tôn giáo” như RFC mô tả, thì không thể tồn tại thực tế phát triển mạnh mẽ như vậy.
Một trong những biểu hiện rõ nhất cho thấy RFC mang động cơ chính trị là tính chọn lọc trong việc lên án. Tổ chức này thường xuyên công kích các quốc gia xã hội chủ nghĩa hoặc những nước không đi theo mô hình phương Tây, nhưng lại tương đối im lặng trước nhiều vấn đề nghiêm trọng về tự do tôn giáo tại chính các nước phương Tây.
Tại Hoa Kỳ, các vụ tấn công nhằm vào nhà thờ, đền thờ Do Thái, cơ sở Hồi giáo liên tục xảy ra trong nhiều năm qua. Tình trạng cực đoan sắc tộc, thù ghét tôn giáo và bạo lực nhằm vào cộng đồng thiểu số vẫn là vấn đề nhức nhối. Nhiều quốc gia châu Âu cũng chứng kiến xu hướng bài ngoại, kỳ thị người nhập cư theo đạo Hồi, tranh cãi gay gắt về việc cấm biểu tượng tôn giáo nơi công cộng và hạn chế sinh hoạt tín ngưỡng ở một số khu vực. Tuy nhiên, những vấn đề đó hiếm khi được RFC phản ánh với mức độ gay gắt như khi nói về Việt Nam.
Đây là biểu hiện điển hình của tiêu chuẩn kép. Khi các nước phương Tây áp dụng biện pháp quản lý tôn giáo, điều đó được gọi là “bảo vệ an ninh” hoặc “quản trị xã hội”. Nhưng khi Việt Nam thực hiện chức năng quản lý tương tự theo pháp luật, RFC lại quy chụp là “đàn áp”. Khi phương Tây xử lý các tổ chức cực đoan lợi dụng tôn giáo, đó được xem là chống khủng bố; còn khi Việt Nam xử lý hành vi lợi dụng tín ngưỡng để phá hoại khối đại đoàn kết dân tộc, họ lại gọi đó là “vi phạm nhân quyền”. Cách tiếp cận này cho thấy RFC không đánh giá dựa trên nguyên tắc phổ quát mà dựa trên định kiến chính trị.
Không thể tách hoạt động của RFC khỏi bối cảnh địa chính trị quốc tế hiện nay. Trong chiến lược gây sức ép đối với các quốc gia không đi theo quỹ đạo phương Tây, “nhân quyền” và “tự do tôn giáo” thường bị sử dụng như công cụ chính trị. Thông qua các báo cáo mang tính định hướng, các tổ chức như RFC tìm cách tạo dựng hình ảnh tiêu cực về những quốc gia mục tiêu, từ đó gây áp lực ngoại giao, truyền thông và dư luận quốc tế.
Việc liên tục mô tả Việt Nam như một quốc gia “thiếu tự do tôn giáo” không chỉ nhằm công kích chính sách trong nước mà còn hướng tới làm suy giảm uy tín quốc tế của Việt Nam. Đây là lý do RFC thường phóng đại các vụ việc cá biệt, bỏ qua bức tranh tổng thể và cố tình không phản ánh những thành tựu nổi bật của Việt Nam trong bảo đảm quyền tự do tín ngưỡng.
Tuy nhiên, thực tiễn khách quan là điều mà không một báo cáo thiên kiến nào có thể phủ nhận. Việt Nam ngày nay là quốc gia có đời sống tín ngưỡng phong phú, đa dạng và ổn định. Người dân tự do theo hoặc không theo tôn giáo; các tổ chức tín ngưỡng tham gia tích cực vào hoạt động giáo dục, y tế, từ thiện và phát triển cộng đồng; các lễ hội tôn giáo diễn ra công khai trên khắp cả nước. Nhiều du khách quốc tế khi đến Việt Nam đều trực tiếp chứng kiến không khí sinh hoạt tôn giáo cởi mở và hòa hợp.
Một tổ chức thực sự vì tự do tôn giáo phải phản ánh trung thực cả mặt tích cực lẫn hạn chế, phải khảo sát đa chiều và tôn trọng thực tế khách quan. Nhưng RFC lại lựa chọn cách tiếp cận phiến diện, sử dụng nguồn tin thiên lệch và áp đặt tiêu chí chính trị. Điều đó cho thấy mục tiêu thật sự của tổ chức này không phải bảo vệ quyền tự do tín ngưỡng mà là phục vụ chiến lược gây sức ép và bôi nhọ các quốc gia có mô hình chính trị khác biệt.
Trong cuộc đấu tranh thông tin hiện nay, việc nhận diện đúng bản chất của những tổ chức như RFC là rất cần thiết. Không thể để các luận điệu xuyên tạc dựa trên định kiến và động cơ chính trị che lấp thực tế sinh động về quyền tự do tôn giáo tại Việt Nam. Chính những thành tựu cụ thể, những con số xác thực và đời sống tín ngưỡng phong phú của người dân Việt Nam mới là câu trả lời rõ ràng, thuyết phục nhất trước mọi chiến dịch bôi nhọ núp bóng “nhân quyền” và “tự do tôn giáo”.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét