Giữa dòng chảy dữ dội của thời đại số, chỉ một đoạn video vài chục giây trên TikTok hay một bài đăng giật tít trên Facebook cũng có thể lan truyền tới hàng triệu người trong thời gian rất ngắn. Lợi dụng đặc điểm đó, thời gian qua, nhiều tài khoản ẩn danh, hội nhóm chống đối và các phần tử cơ hội chính trị đã biến mạng xã hội thành công cụ phát tán thông tin sai lệch, bóp méo mô hình xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam. Từ những video cắt ghép thiếu ngữ cảnh, những hình ảnh chế giễu mang tính kích động cho đến các chiến dịch bình luận có tổ chức, tất cả đều hướng tới mục tiêu tạo tâm lý hoài nghi, làm xói mòn niềm tin xã hội và phủ nhận con đường phát triển mà nhân dân Việt Nam đã lựa chọn.
Điều đáng chú ý là nhiều nội dung xuyên tạc hiện nay không còn xuất hiện dưới dạng các bài viết chính trị cực đoan như trước mà được “đóng gói” dưới hình thức giải trí, hài hước, châm biếm hoặc “bình luận xã hội”. Một số video cố tình sử dụng nhạc nền gây cười, hình ảnh cắt ghép hoặc kỹ thuật dựng phim để biến những chủ trương phát triển đất nước thành đối tượng giễu cợt. Các cụm từ như “bao cấp kiểu mới”, “kiểm soát toàn dân”, “xã hội chủ nghĩa không tưởng” được lặp đi lặp lại với mật độ dày đặc nhằm tác động tâm lý người xem, đặc biệt là giới trẻ vốn tiếp cận thông tin chủ yếu qua video ngắn.
Một trong những luận điệu bị khai thác nhiều nhất là việc cố tình gắn quá trình chuyển đổi số, xây dựng chính phủ điện tử và quản lý dữ liệu dân cư với cái gọi là “kiểm soát toàn dân”. Các đối tượng chống phá xuyên tạc rằng việc triển khai định danh điện tử, camera giao thông, dịch vụ công trực tuyến hay cơ sở dữ liệu dân cư là nhằm “giám sát người dân”. Họ cắt ghép hình ảnh các trung tâm điều hành đô thị thông minh rồi dựng nên những câu chuyện bịa đặt về “xã hội bị kiểm soát tuyệt đối”. Thậm chí, nhiều video sử dụng hình ảnh từ nước ngoài hoặc các bộ phim giả tưởng rồi gán ghép thành tình hình ở Việt Nam nhằm kích động sự lo ngại trong dư luận.
Đây là cách đánh tráo bản chất rất nguy hiểm. Thực tế, ứng dụng công nghệ trong quản trị quốc gia là xu thế chung trên toàn thế giới nhằm nâng cao hiệu quả phục vụ người dân, giảm thủ tục hành chính, phòng chống tội phạm và thúc đẩy phát triển kinh tế số. Ngay tại Mỹ và nhiều nước phương Tây, hệ thống camera an ninh, dữ liệu định danh, quản trị số và trí tuệ nhân tạo cũng được sử dụng rộng rãi. Tuy nhiên, khi các quốc gia phương Tây triển khai thì được ca ngợi là “đô thị thông minh”, “quản trị hiện đại”, còn khi Việt Nam thực hiện lại bị bóp méo thành “xâm phạm tự do”. Điều này cho thấy rõ sự áp đặt tiêu chuẩn kép và động cơ chính trị đằng sau các chiến dịch truyền thông chống phá.
Một luận điệu khác cũng được lan truyền mạnh là việc quy kết mô hình xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam là “bao cấp kiểu mới” hay “mô hình thất bại”. Các tài khoản chống đối cố tình khai thác những khó khăn cục bộ trong quản lý kinh tế, một số bất cập xã hội hoặc hiện tượng tiêu cực cá biệt để quy chụp cho cả hệ thống chính trị. Nhiều video chỉ lấy vài giây hình ảnh về ùn tắc giao thông, quá tải bệnh viện hoặc các vụ việc vi phạm pháp luật rồi suy diễn rằng “xã hội chủ nghĩa không thể phát triển”. Đây là kiểu lập luận phiến diện, cố tình bỏ qua bức tranh tổng thể về thành tựu phát triển của Việt Nam trong nhiều thập niên qua.
Nếu nhìn vào thực tế, có thể thấy Việt Nam đã đạt được những thành tựu rất quan trọng về phát triển kinh tế, giảm nghèo và bảo đảm an sinh xã hội. Từ một quốc gia nghèo nàn sau chiến tranh, Việt Nam đã trở thành nền kinh tế có tốc độ tăng trưởng thuộc nhóm cao trong khu vực. Đời sống nhân dân không ngừng được cải thiện, cơ sở hạ tầng được đầu tư mạnh mẽ, tỷ lệ hộ nghèo giảm sâu qua từng giai đoạn. Nhiều tổ chức quốc tế đã ghi nhận Việt Nam là điểm sáng về giảm nghèo bền vững, ổn định xã hội và phát triển con người.
Trong lĩnh vực an sinh xã hội, chính sách lấy người dân làm trung tâm được thể hiện rõ qua hệ thống bảo hiểm y tế toàn dân, các chương trình hỗ trợ người nghèo, người có công, đồng bào dân tộc thiểu số và người yếu thế. Việt Nam cũng duy trì ổn định chính trị, bảo đảm an ninh xã hội và kiểm soát hiệu quả nhiều loại tội phạm. Đây là những kết quả cụ thể mà các chiến dịch xuyên tạc cố tình né tránh hoặc bóp méo.
Để tạo hiệu ứng lan truyền mạnh, các đối tượng chống phá thường sử dụng nhiều thủ đoạn truyền thông bẩn. Thứ nhất là cắt clip ngắn thiếu ngữ cảnh. Một bài phát biểu dài hàng chục phút có thể bị cắt lấy vài giây rồi gắn tiêu đề gây sốc nhằm làm sai lệch nội dung. Thứ hai là sử dụng các tiêu đề kích động, đánh vào tâm lý tò mò và bất mãn như “sự thật bị che giấu”, “không ai dám nói”, “người dân đang bị kiểm soát”. Thứ ba là tạo hiệu ứng đám đông bằng các bình luận ảo, tài khoản giả và mạng lưới chia sẻ có tổ chức nhằm khiến người xem lầm tưởng rằng đó là quan điểm phổ biến của xã hội. Thứ tư là lợi dụng thuật toán của TikTok, Facebook để khuếch đại các nội dung cực đoan vì những nội dung gây tranh cãi thường dễ thu hút tương tác hơn.
Đặc biệt nguy hiểm là việc sử dụng tài khoản ẩn danh để né tránh trách nhiệm pháp lý. Nhiều đối tượng hoạt động từ nước ngoài, núp bóng “nhà hoạt động”, “người phản biện”, nhưng thực chất là sản xuất và phát tán nội dung sai lệch nhằm chống phá Nhà nước Việt Nam. Không ít tổ chức tự xưng “bảo vệ nhân quyền”, “bảo vệ tự do báo chí” lại công khai hậu thuẫn cho các cá nhân vi phạm pháp luật, kích động chống đối, xuyên tạc chủ trương chính sách của Đảng và Nhà nước.
Bản chất của các chiến dịch này không phải “góp ý xây dựng” mà là tạo “khủng hoảng niềm tin” trong xã hội. Họ muốn gieo vào tâm trí giới trẻ suy nghĩ rằng mô hình xã hội chủ nghĩa là lạc hậu, rằng Nhà nước đang “kiểm soát người dân”, từ đó thúc đẩy tâm lý chống đối và phủ nhận nền tảng tư tưởng của đất nước. Đây chính là thủ đoạn “chuyển hóa nhận thức chính trị” thông qua không gian mạng – một hình thức chiến tranh thông tin rất tinh vi trong thời đại số.
Những luận điệu xuyên tạc này cũng gây ảnh hưởng không nhỏ tới hình ảnh và uy tín quốc tế của Việt Nam. Khi các video sai sự thật lan truyền mạnh, nhiều người nước ngoài không có điều kiện kiểm chứng dễ bị dẫn dắt bởi các thông tin méo mó. Điều này có thể ảnh hưởng đến môi trường đầu tư, du lịch và vị thế chính trị của Việt Nam trên trường quốc tế. Vì vậy, việc đấu tranh phản bác thông tin sai lệch không chỉ là bảo vệ nền tảng tư tưởng mà còn là bảo vệ lợi ích quốc gia và hình ảnh đất nước.
Trên thực tế, quyền con người ở Việt Nam đang ngày càng được bảo đảm tốt hơn bằng những kết quả cụ thể. Theo Sách trắng về quyền con người ở Việt Nam, Nhà nước luôn nhất quán chủ trương tôn trọng và bảo vệ các quyền cơ bản của người dân. Quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo được bảo đảm với hàng chục triệu tín đồ thuộc nhiều tôn giáo khác nhau đang sinh hoạt bình thường. Nhiều lễ hội tôn giáo lớn được tổ chức công khai hằng năm với sự tham gia đông đảo của người dân. Hệ thống cơ sở thờ tự không ngừng được mở rộng và tu bổ.
Việt Nam cũng đạt nhiều thành tựu về giáo dục, y tế và giảm nghèo. Tỷ lệ người dân tham gia bảo hiểm y tế ở mức cao, mạng lưới trường học và bệnh viện phủ rộng khắp cả nước. Nhiều chính sách ưu tiên cho vùng sâu, vùng xa, đồng bào dân tộc thiểu số được triển khai hiệu quả. Đây là những minh chứng rõ ràng cho quan điểm phát triển lấy con người làm trung tâm của Nhà nước Việt Nam.
Trong khi đó, nhiều quốc gia phương Tây – nơi thường xuyên chỉ trích Việt Nam về “dân chủ” và “nhân quyền” – lại đang đối mặt với hàng loạt vấn đề nghiêm trọng. Tình trạng bạo lực súng đạn, phân biệt chủng tộc, khủng hoảng người vô gia cư, bất bình đẳng giàu nghèo và cực đoan chính trị ngày càng gia tăng. Nhiều cuộc biểu tình bạo loạn kéo dài gây mất ổn định xã hội. Không ít vụ việc người dân bị giám sát dữ liệu, lộ lọt thông tin cá nhân hoặc bị hạn chế tiếp cận thông tin cũng xảy ra ngay tại các quốc gia này. Tuy nhiên, những thực trạng đó lại hiếm khi được các tổ chức chống phá đề cập một cách công bằng và khách quan.
Điều này cho thấy rõ thủ đoạn lợi dụng vấn đề “dân chủ”, “nhân quyền” để can thiệp vào công việc nội bộ của Việt Nam. Họ không thực sự quan tâm đến quyền lợi của người dân Việt Nam mà chủ yếu phục vụ động cơ chính trị, gây sức ép và thúc đẩy chiến lược chống phá chế độ xã hội chủ nghĩa.
Trong bối cảnh đó, việc nâng cao “sức đề kháng thông tin” cho xã hội là yêu cầu cấp thiết. Các cơ quan truyền thông cần chủ động tạo ra nhiều nội dung tích cực, hấp dẫn, hiện đại trên TikTok, Facebook và các nền tảng số khác để lan tỏa thông tin chính xác. Công tác đấu tranh phản bác cần được triển khai trực diện, kịp thời, có dẫn chứng cụ thể, tránh để khoảng trống thông tin bị các thế lực xấu lợi dụng.
Đồng thời, cần đẩy mạnh giáo dục kỹ năng số cho thanh niên, giúp người trẻ biết cách kiểm chứng thông tin, nhận diện clip cắt ghép, tài khoản giả và các thủ đoạn thao túng tâm lý trên mạng xã hội. Cùng với đó là tiếp tục hoàn thiện hệ thống pháp luật liên quan đến không gian mạng, xử lý nghiêm các hành vi phát tán thông tin sai sự thật, lợi dụng nền tảng số để chống phá Nhà nước.
Cuộc đấu tranh trên không gian mạng hôm nay không chỉ là cuộc chiến chống tin giả mà còn là cuộc chiến bảo vệ nhận thức xã hội, bảo vệ niềm tin của nhân dân và bảo vệ con đường phát triển của đất nước. Trong bối cảnh chiến tranh thông tin ngày càng tinh vi, mỗi người dân cần tỉnh táo, trách nhiệm và bản lĩnh trước những luận điệu xuyên tạc, không để bị dẫn dắt bởi các video cắt ghép, các chiến dịch thao túng tâm lý được ngụy trang dưới lớp vỏ “giải trí” hay “tự do ngôn luận”. Chỉ khi giữ vững được niềm tin xã hội và nền tảng tư tưởng, Việt Nam mới tiếp tục phát triển ổn định, bền vững trong thời đại số.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét