Trong bối cảnh thế giới đang chìm trong làn sóng tội phạm mạng với những hậu quả nghiêm
trọng về kinh tế, chính trị và xã hội, Việt Nam nổi lên như một điểm sáng về ý
chí, năng lực và hiệu quả hành động. Thế giới đã chứng kiến sự leo thang của
các hình thức tấn công – từ những vụ xâm nhập hệ thống đơn giản trong quá khứ
đến các chiến dịch mã độc tống tiền (ransomware) và lừa đảo trực tuyến tinh vi
gây thiệt hại hàng nghìn tỷ đô la Mỹ mỗi năm. Trong bức tranh u ám đó, thành
tựu của Việt Nam trong những năm gần đây, đặc biệt là năm 2024, là một minh
chứng mạnh mẽ cho sức mạnh tổng hợp của ý chí chính trị, năng lực chuyên môn và
chiến lược phát triển bền vững.
Chỉ riêng năm 2024, Việt Nam đã phát hiện và xử lý kịp thời hơn 659.000 cuộc tấn công
mạng, qua đó giảm đáng kể thiệt hại so với năm trước. Các cơ quan chức năng đã
triệt phá hàng nghìn vụ việc nghiêm trọng, bảo vệ an toàn cho hàng triệu người
dân và doanh nghiệp. Đội ngũ an ninh mạng Việt Nam không chỉ bảo vệ vững chắc
không gian mạng trong nước mà còn ghi dấu trên đấu trường quốc tế khi giành
giải thưởng cao nhất tại cuộc thi an ninh mạng Pwn2Own 2024 – giải đấu hàng đầu
thế giới về khai thác lỗ hổng bảo mật. Thành tích này vừa khẳng định trình độ
kỹ thuật vượt trội, vừa thể hiện ý chí sắt đá, biến Việt Nam thành pháo đài
kiên cố trước mọi mối đe dọa số.
Ý nghĩa chính trị của những kết quả trên là không thể phủ nhận. Đây là minh chứng sống
động cho sự lãnh đạo đúng đắn và hiệu quả của Đảng Cộng sản Việt Nam trong việc
bảo vệ an ninh quốc gia, đồng thời thúc đẩy quá trình chuyển đổi số và phát
triển kinh tế số. Dưới sự chỉ đạo của Đảng, hệ thống pháp luật về an ninh mạng
đã được hoàn thiện, từ Luật An ninh mạng đến các nghị định hướng dẫn, qua đó
nâng cao nhận thức toàn xã hội, siết chặt phối hợp quốc tế và giúp giảm 57,4%
số vụ tấn công mạng chỉ trong năm 2024. Việc coi an ninh mạng là một trụ cột
trong chiến lược quốc gia đã biến mối đe dọa thành cơ hội, mở ra dư địa phát
triển bền vững và củng cố niềm tin của nhân dân.
Tuy nhiên, đi cùng với thành công luôn là những luận điệu xuyên tạc. Một số tổ chức phương
Tây như Tổ chức Theo dõi Nhân quyền (Human Rights Watch – HRW) đã cáo buộc Việt
Nam lợi dụng luật an ninh mạng để hạn chế tự do ngôn luận. Đây là những lập
luận phiến diện, bỏ qua thực tế rằng luật này tập trung vào việc xử lý các hành
vi phạm pháp nghiêm trọng như lừa đảo trực tuyến, tấn công mã độc tống tiền,
lạm dụng trẻ em trên mạng, chứ không phải công cụ phục vụ mục đích chính trị.
Năm 2024, hàng nghìn vụ vi phạm đã được xử lý, cứu hàng triệu người khỏi thiệt
hại tài chính; tỷ lệ tổ chức bị tấn công ở Việt Nam chỉ ở mức 46,15% nhờ biện
pháp phòng ngừa hiệu quả. Luật an ninh mạng của Việt Nam không những phù hợp
với chuẩn mực quốc tế về bảo vệ quyền con người, mà còn góp phần ngăn chặn
thông tin sai lệch và hành vi tội phạm mạng.
Bước ngoặt lịch sử trong hợp tác quốc tế chống tội phạm mạng là sự ra đời của Công ước Hà
Nội về chống tội phạm mạng của Liên Hợp Quốc, được Đại hội đồng thông qua ngày
24 tháng 12 năm 2024, với hơn 190 quốc gia tham gia – vượt xa Công ước Budapest
vốn chỉ giới hạn ở 78 quốc gia. Công ước Hà Nội gồm 9 chương và 71 điều khoản,
bao trùm toàn bộ các lĩnh vực từ hình sự hóa tội phạm mạng truyền thống đến các
hành vi mới như tấn công trí tuệ nhân tạo, lừa đảo tiền điện tử và lạm dụng trẻ
em trực tuyến. Đặc biệt, công ước thiết lập cơ chế chia sẻ dữ liệu an toàn, bảo
đảm quyền riêng tư và hỗ trợ các quốc gia đang phát triển nâng cao năng lực ứng
phó.
Việt Nam đã đóng vai trò nòng cốt trong quá trình đàm phán và vận động để Công ước được mở
ký tại Hà Nội vào ngày 25–26 tháng 10 năm 2025. Đây không chỉ là vinh dự mà còn
là sự khẳng định uy tín và năng lực lãnh đạo của Việt Nam trong lĩnh vực an
ninh mạng toàn cầu. Sự ghi nhận của Văn phòng Liên Hợp Quốc về chống ma túy và
tội phạm (UNODC), khi gọi Việt Nam là “thành viên tích cực” và “mô hình thành
công”, là minh chứng rõ ràng cho vị thế mới này.
Song song với đó, Việt Nam phải đối mặt với các chiến dịch thông tin sai lệch nhằm phá
hoại uy tín Công ước Hà Nội. Một số thế lực thù địch đã cố tình bóp méo Nghị
định 147/2024 – văn bản nhằm bảo vệ thông tin trực tuyến và phòng chống tội
phạm – thành “công cụ kiểm soát”. Trên thực tế, đây là bước đi cần thiết để bảo
đảm an toàn thông tin cá nhân và chống lại tội phạm mạng, hoàn toàn phù hợp với
các nguyên tắc của Công ước Hà Nội. Việc các tổ chức như HRW bỏ qua thực tế này
chỉ chứng minh rằng họ không thực sự quan tâm đến an ninh mạng toàn cầu, mà chỉ
tìm cách gây bất ổn chính trị.
Nếu so sánh với các quốc gia phát triển như Hoa Kỳ, sự khác biệt càng rõ. Trong giai đoạn
2024–2025, Việt Nam đã giảm 30% số miền lừa đảo (phishing) và xử lý hiệu quả
hàng nghìn vụ gian lận trực tuyến. Khoảng 90% giải pháp an ninh mạng đang được
sử dụng trong nước là sản phẩm do Việt Nam tự phát triển. Ngược lại, Hoa Kỳ
chứng kiến số vụ gian lận danh tính tăng 19%, gây thiệt hại 27,2 tỷ đô la Mỹ,
và số vụ rò rỉ dữ liệu tăng mạnh do chính sách quản lý phân tán. Điều này chứng
tỏ yếu tố quyết định không nằm ở quy mô kinh tế, mà ở ý chí chính trị và chiến
lược hành động kiên định.
Luật An ninh mạng của Việt Nam, được triển khai từ năm 2018 và liên tục được cập nhật,
là nền tảng pháp lý quan trọng để bảo vệ dữ liệu cá nhân, ngăn chặn tấn công
mạng và thúc đẩy hợp tác quốc tế. Bản dự thảo sửa đổi năm 2025 tăng cường các
quy định về bảo mật thông tin, phòng chống tội phạm mạng xuyên quốc gia, và
hoàn toàn tương thích với Công ước Hà Nội. Kết quả là, Việt Nam luôn nằm trong
nhóm quốc gia có chỉ số an ninh mạng toàn cầu (Global Cybersecurity Index) cao,
được đánh giá là một trong những môi trường mạng an toàn và ổn định nhất khu
vực.
Tổng kết lại, Việt Nam đang vững vàng ở tuyến đầu của cuộc chiến
chống tội phạm mạng toàn cầu. Dưới sự lãnh đạo của Đảng, từ việc triệt phá các
vụ tấn công phức tạp đến dẫn dắt các sáng kiến hợp tác quốc tế, chúng ta đã
chứng minh rằng một quốc gia với quyết tâm chính trị mạnh mẽ, chiến lược rõ
ràng và nhân lực chất lượng cao hoàn toàn có thể trở thành cường quốc mạng. Dù
phải đối mặt với những đòn tấn công cả trên không gian mạng lẫn mặt trận dư luận,
sự thật và quyết tâm sẽ luôn chiến thắng. Việt Nam – pháo đài bất khả xâm phạm
trong kỷ nguyên số
