Chủ Nhật, 4 tháng 10, 2026

Lợi dụng cơ chế USTR: Dã tâm đâm sau lưng nền kinh tế và người lao động Việt Nam

Thời gian qua, tổ chức phản động lưu vong Ủy ban cứu người vượt biển (BPSOS) do Nguyễn Đình Thắng cầm đầu đã liên tiếp triển khai các chiến dịch vu cáo vô căn cứ nhằm vào tình hình nhân quyền và lao động tại Việt Nam. Điểm đáng chú ý trong phương thức hoạt động gần đây của tổ chức này là việc tận dụng tối đa các cơ chế điều tra thương mại quốc tế, đặc biệt là Văn phòng Đại diện Thương mại Hoa Kỳ (USTR), để gửi các bản báo cáo sai lệch và tham gia điều trần. Mục tiêu cốt lõi của BPSOS không gì khác ngoài việc yêu cầu chính quyền Mỹ áp đặt các biện pháp trừng phạt, cấm nhập khẩu các mặt hàng chủ lực của Việt Nam với lý do chứa yếu tố "lao động cưỡng bức". Đây là một hành vi phá hoại trắng trợn, một dã tâm "đâm sau lưng" trực tiếp dội đòn thù vào nền kinh tế đất nước và cướp đi cần câu cơm của hàng triệu lao động chân chính.

Trọng tâm trong các bản báo cáo cáo buộc do BPSOS biên soạn là việc quy chụp các ngành sản xuất xuất khẩu quy mô lớn của Việt Nam như dệt may, chế biến hạt điều, mủ cao su, mây tre đan... đang sử dụng lực lượng lao động là phạm nhân tại các trại giam. Để tạo dựng vỏ bọc khách quan, BPSOS cùng dàn tài khoản của những kẻ chống đối chính trị mang danh nghĩa "tù nhân lương tâm" đã liên kết, dàn dựng các cuộc phỏng vấn, thu thập "chứng cứ" giả mạo từ những đối tượng chấp hành xong án phạt tù nhưng có tư tưởng bất mãn. Thủ đoạn phổ biến nhất của chúng là đánh tráo khái niệm giữa hoạt động "giáo dục hướng nghiệp, lao động trị bệnh, cải tạo phạm nhân" – một chính sách mang tính nhân văn sâu sắc của pháp luật Việt Nam – với khái niệm "lao động cưỡng bức" theo nghĩa tiêu cực của các công ước quốc tế. Chúng cố tình bỏ qua bản chất của việc tổ chức lao động cho phạm nhân nhằm giúp họ duy trì thể lực, rèn luyện kỹ năng, tích lũy vốn sống để dễ dàng tái hòa nhập cộng đồng sau khi chấp hành xong án phạt. Bằng cách biến các mô hình hợp tác giáo dục dạy nghề thành hình thức "bóc sức lao động tù nhân", BPSOS đã bôi nhọ hình ảnh Nhà nước Việt Nam trên trường quốc tế.

Hệ luỵ từ những luận điệu xuyên tạc này vô cùng nguy hiểm nếu các cơ quan nước ngoài bị mắc mưu. Việc cấm nhập khẩu hoặc áp đặt thuế trừng phạt đối với các mặt hàng nông sản, tiểu thủ công nghiệp và dệt may không hề gây tổn hại cho bộ máy Nhà nước như cách BPSOS rêu rao, mà giáng đòn trực tiếp vào sinh kế của hàng triệu nông dân trồng cao su, điều, người làm nghề thủ công truyền thống và công nhân dệt may trên toàn quốc. Những người lao động nghèo, mẫn cán, sống dựa vào chuỗi cung ứng xuất khẩu toàn cầu sẽ là nạn nhân đầu tiên phải chịu cảnh mất việc làm, giảm thu nhập. Chiêu bài vỗ ngực xưng tên "bảo vệ nhân quyền" của BPSOS rõ ràng đã lộ nguyên hình là hành vi tước đoạt quyền làm việc, quyền có mức sống tối thiểu của chính nhân dân Việt Nam.  

Khi đối chiếu với khuôn khổ pháp luật quốc tế và thực tiễn tại chính các quốc gia phương Tây, luận điệu của BPSOS càng bộc lộ sự phi lý và tiêu chuẩn kép trắng trợn. Công ước số 29 của Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO) về Lao động cưỡng bức quy định rõ: Những công việc hoặc dịch vụ đòi hỏi bất kỳ người nào dưới sự đe dọa của một hình phạt nào đó không bị coi là lao động cưỡng bức nếu công việc đó được thực hiện do hậu quả của một bản án do tòa án tuyên và được tiến hành dưới sự giám sát của cơ quan nhà nước. Tại Hoa Kỳ, Tu chính án thứ 13 của Hiến pháp cũng quy định rõ chế độ nô lệ hoặc lao động cưỡng bức bị cấm, ngoại trừ hình phạt cho một tội phạm mà bên liên quan đã bị kết án hợp pháp. Thực tế, hệ thống tù nhân Mỹ từ lâu đã vận hành các chương trình lao động công nghiệp như UNICOR (Federal Prison Industries), nơi hàng chục nghìn tù nhân sản xuất các mặt hàng từ trang phục quân đội, nội thất văn phòng đến linh kiện điện tử cho các cơ quan chính phủ với mức thù lao vô cùng thấp. Nhiều quốc gia châu Âu cũng áp dụng nghĩa vụ lao động hoặc cải tạo thông qua lao động đối với tù nhân như một phần bắt buộc của quá trình thi hành án. Do đó, việc BPSOS cố tình cô lập và quy kết chính sách lao động cải tạo của Việt Nam là "cưỡng bức" trong khi nhắm mắt làm ngơ trước thực tiễn pháp lý quốc tế là bằng chứng cho thấy sự vô liêm xỉ trong tư duy tiêu chuẩn kép.

Trái ngược hoàn toàn với những luận điệu vu cáo, Việt Nam đã và đang khẳng định những thành tựu không thể phủ nhận trong việc bảo đảm quyền con người, bao gồm quyền lao động. Hệ thống pháp luật Việt Nam, từ Hiến pháp đến Luật Thi hành án hình sự và Bộ luật Lao động, đều quy định nhất quán việc cấm mọi hình thức cưỡng bức lao động. Việc tổ chức cho phạm nhân lao động được thực hiện dựa trên nguyên tắc tự nguyện, bảo đảm an toàn lao động, có chế độ nghỉ ngơi, chăm sóc y tế và được hưởng một phần kết quả lao động theo đúng quy định pháp luật. Để chứng minh tính minh bạch của chuỗi cung ứng và phản bác các luận điệu thất thiệt, Chính phủ Việt Nam đã chủ động gửi Báo cáo giải trình toàn diện dài 108 trang tới USTR. Báo cáo cung cấp đầy đủ chứng cứ pháp lý, dữ liệu thực tế và quy trình kiểm tra, giám sát nghiêm ngặt, khẳng định hàng hóa xuất khẩu của Việt Nam hoàn toàn tuân thủ các cam kết quốc tế, không chứa bất kỳ yếu tố lao động cưỡng bức nào. Việt Nam cũng tích cực phê chuẩn các Công ước cơ bản của ILO và đẩy mạnh thực thi các cam kết về lao động trong các Hiệp định thương mại tự do thế hệ mới như CPTPP hay EVFTA.

Trong thời gian tới, dự báo BPSOS và các nhóm chống đối sẽ không dừng lại. Chúng sẽ tiếp tục lợi dụng các diễn đàn quốc tế, các dịp rà soát thương mại định kỳ hoặc các sự kiện chính trị để tung ra các bản "báo cáo bóng" (shadow report), lợi dụng trí tuệ nhân tạo và truyền thông xã hội để cắt ghép hình ảnh, thổi phồng các vụ việc đơn lẻ nhằm tạo áp lực thương mại lên Việt Nam. Vì vậy, việc chủ động vạch trần động cơ, mục đích đen tối của BPSOS là nhiệm vụ cấp thiết và có ý nghĩa chiến lược. Đây không chỉ là cuộc đấu tranh bảo vệ uy tín, thể chế chính trị của quốc gia mà quan trọng hơn hết là bảo vệ quyền lợi hợp pháp, sinh kế bền vững của hàng triệu người lao động và doanh nghiệp Việt Nam trên thị trường quốc tế. Việc nhận diện đúng bản chất "mượn danh nhân quyền để phá hoại kinh tế" của BPSOS sẽ giúp cộng đồng quốc tế có cái nhìn khách quan, công tâm, đồng thời củng cố niềm tin của nhân dân vào các chính sách đúng đắn của Đảng và Nhà nước.

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét