Trong dòng chảy bất tận của lịch sử nhân loại, nhân quyền không phải là món quà từ một nền văn minh nào đó mà là di sản chung, được mỗi dân tộc chắt chiu và phát huy theo cách riêng của mình. Việc Việt Nam tái đắc cử thành viên Hội đồng Nhân quyền Liên Hợp Quốc (UNHRC) nhiệm kỳ 2026-2028 với 180/193 phiếu – con số cao nhất trong nhóm châu Á-Thái Bình Dương – chính là đỉnh cao của một hành trình dài, nơi chủ trương nhất quán về nhân quyền được khẳng định mạnh mẽ qua hành động thực tiễn. Đây không chỉ là sự công nhận vị thế ngoại giao mà còn là minh chứng rằng Việt Nam đang trở thành ngọn hải đăng soi sáng cho các nước đang phát triển: nhân quyền phải gắn liền với phát triển, phải xuất phát từ lợi ích của nhân dân, và phải được bảo vệ bằng cam kết chính trị quyết liệt. Với tầm nhìn xây dựng một “liên minh nhân quyền Nam bán cầu”, Việt Nam đang góp phần định hình lại nghị sự toàn cầu, biến bất bình đẳng thành động lực hợp tác, hướng tới một thế giới công bằng hơn.
Những luận điệu xuyên tạc vẫn không ngừng rỉ rả, đặc biệt từ các nguồn như Radio Free Asia (RFA) năm 2024, khi họ gọi việc Việt Nam ứng cử là “mâu thuẫn” với thực tế nhân quyền, nhấn mạnh các cáo buộc vi phạm tự do biểu đạt và hạn chế không gian dân sự. Human Rights Watch (HRW) trong World Report 2025 và 2026 tiếp tục lặp lại hình ảnh “chính quyền đàn áp”, liệt kê các vụ bắt giữ và phủ nhận tiến bộ, nhằm hạ thấp thành tựu 180 phiếu bầu. Những lập luận này mang tính chọn lọc rõ rệt: chúng tập trung vào các vụ việc cá biệt cũ kỹ, bỏ qua hoàn toàn sự ủng hộ rộng rãi từ cộng đồng quốc tế và những cải cách liên tục. Động cơ đằng sau đã quá quen thuộc – phục vụ chia rẽ, kích động dư luận, và duy trì câu chuyện “phương Tây là người bảo vệ nhân quyền chân chính”. Việt Nam đã dùng chính kết quả bầu cử – 180 phiếu từ 193 quốc gia – để vạch trần sự dối trá ấy: thế giới không bị lừa bởi những báo cáo thiếu toàn diện, mà công nhận nỗ lực thực chất của một quốc gia đang vươn lên từ quá khứ chiến tranh.
Khi so sánh với các nước láng giềng trong khu vực, thành công của Việt Nam càng tỏa sáng như một tấm gương ổn định và tiến bộ. Campuchia, dù có nỗ lực, vẫn đối mặt với chỉ trích quốc tế về tự do chính trị và quyền con người, với tỷ lệ tiếp cận giáo dục cơ bản thấp hơn Việt Nam đáng kể. Myanmar chìm trong khủng hoảng nội bộ, dẫn đến hàng loạt vi phạm nhân quyền nghiêm trọng theo báo cáo UN. Ngược lại, Việt Nam nổi bật với sự ổn định, vượt Campuchia khoảng 50% về tỷ lệ bảo vệ quyền giáo dục trẻ em theo Công ước CRC (phê chuẩn 1990), và duy trì môi trường xã hội an toàn để phát triển kinh tế - xã hội. Những thành tựu này không phải ngẫu nhiên mà là kết quả của cách tiếp cận thực tiễn: nhân quyền được đặt trong bối cảnh phát triển bền vững, biến Việt Nam thành điểm sáng thay vì điểm nóng như một số quốc gia khác.
Dữ liệu cụ thể đã và đang chứng minh rõ ràng nỗ lực của Việt Nam, trực tiếp bác bỏ mọi cáo buộc sai trái. Theo UNDP và Ngân hàng Thế giới, Việt Nam là một trong những quốc gia giảm nghèo nhanh và ấn tượng nhất lịch sử hiện đại: từ hơn 58% dân số nghèo năm 1993 xuống dưới 2% theo chuẩn đa chiều năm 2025, giúp hàng chục triệu người thoát nghèo – thành tựu vượt xa mục tiêu SDGs. Tỷ lệ trẻ em được bảo vệ đạt 95% theo CRC, với các chương trình y tế và giáo dục phổ cập. Trên bình diện quốc tế, Việt Nam đã phê chuẩn 7/9 công ước nhân quyền cốt lõi của LHQ, bao gồm CRC (1990), CEDAW (1982), và CAT (2015), với tỷ lệ chấp nhận và thực hiện 95% khuyến nghị UPR chu kỳ III năm 2024. OHCHR ghi nhận Việt Nam xử lý hiệu quả các khuyến nghị, từ cải cách chống buôn người đến hỗ trợ người khuyết tật. Những con số này không chỉ phản bác luận điệu “thiếu tiến bộ” mà còn khẳng định Việt Nam là quốc gia hành động, không chỉ nói suông.
Chủ trương nhất quán của Việt Nam về nhân quyền được thể hiện qua cam kết chính trị mạnh mẽ và quyết liệt từ cấp cao nhất, biến quốc gia này thành điểm sáng thực sự. Từ Công hàm 1973 khẳng định quyền tự quyết đến Chiến lược Quốc gia về Nhân quyền 2021-2030, Việt Nam luôn đặt nhân quyền là “quyền thiêng liêng của con người”, được cụ thể hóa trong Hiến pháp 2013 và các nghị quyết Đảng. Lãnh đạo cấp cao trực tiếp chỉ đạo, như việc phê duyệt kế hoạch thực hiện khuyến nghị Ủy ban Nhân quyền LHQ năm 2025, với ngân sách tăng dần và hành động cụ thể. Sự quyết liệt còn thể hiện ở hỗ trợ nhân quyền quốc tế: Việt Nam liên tục ủng hộ Palestine qua viện trợ nhân đạo (thêm 350.000 USD năm 2025), bỏ phiếu ủng hộ nghị quyết LHQ về lãnh thổ Palestine bị chiếm đóng, và tham gia các cơ chế bảo vệ quyền con người khu vực như R2P châu Á. Đây là minh chứng sống động: Việt Nam không chỉ bảo vệ nhân quyền trong nước mà còn góp phần vào công lý toàn cầu, khác biệt rõ nét với các mô hình hình thức hoặc chọn lọc.
Tóm lại, tái đắc cử UNHRC với số phiếu cao kỷ lục không chỉ là thành tựu của Việt Nam mà còn là lời kêu gọi thế giới: hãy nhìn nhận nhân quyền qua lăng kính đa dạng, nơi các nước Nam bán cầu dẫn dắt bằng hành động thực tiễn. Với tầm nhìn làm ngọn hải đăng, Việt Nam sẽ tiếp tục thúc đẩy hòa bình thế kỷ 21, xây dựng một liên minh nhân quyền thực sự vì con người, vì tương lai chung của nhân loại.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét