Có gì không ổn trong lời kêu gọi đa đảng trước thềm Đại hội XIII?

 

Trước thềm Đại hội XIII của Đảng Cộng sản Việt Nam (ĐCSVN), một số gương mặt trong dư luận “lề trái” đã tuyên truyền rằng nếu muốn phát triển, Việt Nam không còn cách nào khác ngoài chuyển sang mô hình tranh cử, đa đảng, báo chí độc lập, tam quyền phân lập. Hãy cùng điểm qua các lập luận của họ, để đánh giá độ thuyết phục của chúng.

Một bài viết tiêu biểu thuộc khuynh hướng này là bài của Phạm Đỗ Chí viết BBC hôm 31/12/2020. Ông Chí viết: “Dưới chế độ xã hội chủ nghĩa, trong khoảng thời gian gấp đôi sự tồn tại của VNCH, là 45 năm (1975-2020), Việt Nam thống nhất đã thừa hưởng được nhiều di sản của VNCH và thành công hơn trong việc thay đổi bộ mặt kinh tế của cả nước. Tuy với vấn nạn tham nhũng trầm trọng và sự yếu kém khả năng kỹ trị của giới chức cầm quyền, VN đã thực hiện được hai thập niên với độ tăng trưởng trung bình hàng năm là 5%-6% nhờ vào sự thông minh chăm chỉ của đại đa số dân chúng, nói rõ hơn là mồ hôi và nước mắt của họ.  Nhiều quan sát viên còn nhận xét rằng nếu có nền dân chủ pháp trị, bỏ bớt hệ thống luật lệ kiểu xã hội chủ nghĩa trói chặt khu vực tư nhân, và biết áp dụng nguồn vốn con người (human capital) như ngay dưới thời VNCH chứ không cần nhìn đâu xa, nước Việt Nam ngày nay đã có thể tăng trưởng 10%-12% hàng năm từ vài thập niên qua trong các điều kiện hòa bình và thống nhất thuận lợi hơn xa VNCH ngày xưa. Và có thể dễ dàng thoát bẫy thu nhập trung bình loại thấp trong dài hạn. (…) Cần cần chấp nhận ngay thể chế dân chủ pháp trị để tạo môi trường thuận lợi cho nền kinh tế thị trường và sự phát triển nhanh chóng của khu vực tư nhân.”

Thông điệp tuyên truyền này cũng được minh họa bởi ý kiến rằng mô hình độc đảng không chống được tham nhũng. Chẳng hạn, trả lời phỏng vấn RFA hôm 06/01, ông Nguyễn Đình Cống nói: “Nếu như Đảng CSVN lãnh đạo không thay đổi quan điểm về đường lối cán bộ, qua việc tuyển chọn cán bộ theo Chủ nghĩa Marx-Lenin và trung thành với Đảng CSVN thì ước mơ cán bộ liêm chính sẽ không bao giờ thành sự thật.”

Sau khi xem xét các quan điểm trên, chúng tôi xin đưa ra 2 ý kiến:

Thứ nhât, chế độ VNCH là một chế độ độc tài, chứ không phải một chế độ đa đảng. Cần nhớ rằng Ngô Đình Diệm là một Tổng thống được người Pháp trao quyền, còn Nguyễn Văn Thiệu là một tướng lĩnh được người Mỹ đưa lên làm Tổng thống sau khi họ giết ông Diệm. Cả Ngô Đình Diệm lẫn Nguyễn Văn Thiệu đều đàn áp đối lập, trong đó ông Diệm có thành tích dày hơn: tiêu diệt các tôn giáo ngoài Công giáo, thiết lập hệ thống gia đình trị, và truy bức các trí thức, văn nghệ sĩ phản biện, đến mức nhà văn Nhất Linh tự sát để phản đối lệnh bắt của chính quyền. VNCH cũng không phải là một nhà nước độc lập, mà lệ thuộc vào Mỹ cả về mặt quân sự lẫn kinh tế. Với những biểu hiện này, không thể coi VNCH như một ví dụ về đa đảng để đem so sánh với độc đảng.

Thứ hai, chế độ chính trị của một nước phụ thuộc vào tình trạng văn hóa, nhân khẩu, kinh tế và địa chính trị của nước đó, hơn là vào các quyết định duy ý chí của lãnh đạo hoặc sự áp đặt chuẩn mực của nước ngoài. Trước khi nói rằng Việt Nam nên chuyển sang mô hình đa đảng cho nó giàu và đỡ tham nhũng, phải xem người Việt Nam đã sống được theo mô hình này chưa đã.

 Chừng nào các “nhà dân chủ” người Việt còn lừa nhau, chửi nhau, dọa giết nhau vì một cuộc bầu cử Tổng thống ở nước… Mỹ, thì trong bối cảnh Việt Nam bị kẹt giữa cuộc giao tranh giữa các cường quốc, chuyển đánh bụp sang đa đảng cũng chẳng khác gì đẩy đất nước vào nội chiến hay trở thành công cụ cho nước lớn “đánh nhau”

Nguyễn Biên Cương

 

 

Vì sao BBC và RFA kêu gọi Đại hội XIII tiến hành “tranh cử trong Đảng”?

 

Khi Đại hội XIII đang đến gần, hai đài BBC và RFA đã đẩy mạnh tuyên truyền rằng để đảm bảo tính dân chủ, Đảng Cộng sản Việt Nam (ĐCSVN) cần mạnh dạn tổ chức “tranh cử trong Đảng”, và công khai mọi thông tin về Đại hội. Dù quan điểm này có vẻ hấp dẫn và dễ lọt tai, những thực tế đằng sau nó có thể không đơn giản như vậy.

Trước tiên, hãy lắng nghe thông điệp tuyên truyền của họ. Trả lời phỏng vấn BBC hôm 15/10/2020, Luật sư Trần Quốc Thuận (cựu Phó Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội) nói:

"Vừa rồi có nhiều người dân nói và mong muốn là có tự do ứng cử, tự do đề cử ngay trong nội bộ đảng, nhưng cái đó cũng chưa thực hiện được, đúng hơn là không được thực hiện, huống gì ra ngoài xã hội, ra tới người dân. Ra ngoài xã hội, ra ngoài dân, như trường hợp cô Phạm Đoan Trang và nhiều người khác phát biểu, thì người ta xử lý ngay.

Thành ra đó là cái mà nhiều người nói là ở Việt Nam thì còn lâu và còn mơ. Bây giờ cái mơ gần hơn là làm sao trong đảng có những cuộc bầu cử, ứng cử tự do, có cuộc tranh luận, tranh cử công khai, thực chất, thì cái đó sẽ là từng bước cụ thể, nếu làm được thì tốt.”

Mới đây, trên RFA hôm 06/01, ông Phạm Quý Thọ cũng đề cập đến nhu cầu gia tăng sự tham gia của người dân khi viết: “Những lý lẽ mọi việc cần công khai để ‘dân biết, dân kiểm tra, giám sát’ như Đảng đã cam kết, và sự tham gia chính trị của quyền người dân được quy định trong Hiến pháp… trở nên lạc lõng, được cho là ‘không phù hợp’, thậm chí bị chỉ trích có ‘biểu hiện dân tuý’”.

Vậy ý kiến mà hai ông Trần Quốc Thuận và Phạm Quý Thọ đưa ra có xác đáng không? Trước khi trả lời câu hỏi này, chúng ta cần ghi nhận 3 thực tế:

Thứ nhất, Đại hội XIII là không gian sinh hoạt chính trị của ĐCSVN, chứ không phải là của mọi công dân Việt Nam. Vì vậy, ĐCSVN có quyền tự quyết định quy trình tiến hành và mức độ công khai của Đại hội. Đây là một điều bình thường trên thế giới: Đại hội gần nhất của Đảng Cộng hòa Mỹ, khai mạc hôm 21/08/2020, đã được tổ chức kín, phóng viên không được phép tham dự.

Thứ hai, mọi công dân Việt Nam đều tham gia quá trình chuẩn bị Đại hội Đảng dưới hình thức góp ý. Họ cũng có quyền tham gia các sinh hoạt chính trị của Nhà nước Việt Nam dưới những hình thức như thảo luận, góp ý, kiến nghị, khiếu kiện, và tác động qua các Đại biểu Quốc hội. Gần đây, hai luật sư Ngô Ngọc Trai và Ngô Anh Tuấn đã kêu gọi cộng đồng tích cực tham gia những phương thức sinh hoạt sẵn có này, đồng thời cho biết chúng đã có hiệu quả:

Thứ ba, BBC và RFA không tuyên truyền về Đại hội Đảng một cách vô vụ lợi. Hoạt động tranh cử công khai trong nội bộ Đảng, mà họ đang kêu gọi tiến hành, có thể dẫn đến sự xuất hiện của các “đảng trong Đảng”, từ đó hình thành các đảng đối lập. Quá trình này sẽ biến Việt Nam thành một nước đa đảng, buộc nền kinh tế và chính trị ở Việt Nam phải vận hành theo trật tự quốc tế mà các nước phương Tây áp đặt, từ đó làm lợi cho các chính phủ Anh (sở hữu BBC) và chính phủ Mỹ (đứng đằng sau RFA).

Không lâu trước khi “nhà dân chủ” Phạm Đoan Trang bị bắt, vụ bê bối tài chính trong NXB Tự Do đã cho thấy bản thân Trang cũng không được tập thể bầu lên một cách dân chủ. Vì vậy, thiết nghĩ các “nhà dân chủ” nên tự nâng cao tính dân chủ trong sinh hoạt nội bộ của mình, trước khi gạ gẫm người khác làm chuyện ấy

Nguyễn Biên Cương

Vì sao BBC và RFA tích cực tuyên truyền về Đại hội XIII của Đảng Cộng sản Việt Nam?

 

Trong những tháng cuối năm 2020 và tuần đầu năm 2021, các hội nhóm chống Nhà nước Việt Nam đã tăng cường tuyên truyền về Đại hội lần thứ XIII của Đảng Cộng sản Việt Nam, dự kiến sẽ khai mạc vào ngày 25/01/2021. Đặc biệt, các đài nước ngoài phát sóng bằng tiếng Việt như BBC, RFA… đã dẫn đầu một dòng dư luận đòi “đa dạng hóa” đời sống chính trị ở Việt Nam cả về mặt sinh hoạt lẫn thông điệp. Về mặt sinh hoạt, họ kêu gọi công dân ngoài Đảng Cộng sản tham gia đọc, viết, thảo luận về chính trị trên Internet, dưới danh nghĩa “góp ý cho Đại hội Đảng”. Về mặt thông điệp, họ đòi đa dạng hóa nhân sự lãnh đạo ở các cấp, đa dạng hóa các thành phần kinh tế (đặc biệt trong vấn đề quyền sở hữu đất đai), và đòi chuyển sang mô hình tranh cử, đa đảng, báo chí độc lập, tam quyền phân lập… Mục đích của họ là khiến Đảng Cộng sản Việt Nam mất khả năng kiểm soát hạ tầng và định hướng thượng tầng của xã hội, và tạo cơ hội cho các lực lượng thân phương tây tranh giành quyền kiểm soát, định hướng đó.

Cụ thể, trong vòng 1 tháng, từ ngày 11/12/2020 đến ngày 10/01/2021, BBC đã đăng 68 bài viết thuộc mục “Việt Nam”. Trong đó có 19 bài về Đại hội XIII của ĐCSVN, chiếm 28%  tổng số. Tỉ lệ này cho thấy đây là một chủ đề mà BBC tập trung khai thác.

Các bài viết thuộc chủ đề này thu hút nhiều người xem trên BBC:

Trong khi đó, RFA có một chuyên mục về Đại hội XIII:

BBC và RFA gần như có chung danh sách những người viết bài / trả lời phỏng vấn, và danh sách các thông điệp tuyên truyền về chủ đề này.

Những người viết bài / trả lời phỏng vấn chủ yếu bao gồm 2 thành phần, là cựu công chức, Đảng viên và chuyên gia kinh tế ở hải ngoại.

Các thông điệp mà BBC và RFA sử dụng khi tuyên truyền về Đại hội XIII đều dễ lọt tai người dân, do liên quan đến các quyền lợi ngắn hạn của họ (VD: có thêm quyền sở hữu đất đai, có thêm quyền bầu chọn các lãnh đạo cấp cao…).

Tuy nhiên, nếu được thực hiện, các yêu sách trong những thông điệp này sẽ khiến ĐCSVN mất khả năng kiểm soát, quản lý xã hội, qua những kịch bản như:

_ Kịch bản kinh tế: Khi các nhóm lợi ích tích lũy một lượng lớn tài sản (VD: đất đai) mà chỉ chịu sự điều chỉnh của quy luật của thị trường, không chịu sự điều chỉnh của Nhà nước, cơ sở hạ tầng kinh tế sẽ thay đổi hoàn toàn theo hướng chủ nghĩa tư bản, khiến các nhóm tư sản nắm quyền lực thực tế trong xã hội. 

_ Kịch bản chính trị: Hoạt động tranh cử công khai trong nội bộ Đảng dẫn đến sự xuất hiện của các “đảng trong Đảng”, từ đó hình thành các đảng đối lập.

Như vậy, khi BBC và RFA tuyên truyền về Đại hội XIII của Đảng Cộng sản, họ không có mục đích nào khác ngoài lật đổ, thay thế hệ thống chính trị hiện tại ở Việt Nam. Việc lật đổ này tất nhiên có lợi cho các chính phủ phương Tây đứng đằng sau 2 đài này, vì nó buộc nền kinh tế và chính trị ở Việt Nam phải vận hành theo trật tự quốc tế đang do họ kiểm soát. Dù vậy, nó chưa chắc đã có lợi cho người dân Việt Nam, như những gì mà người dân các nước Arab đã nhận ra sau cuộc Cách mạng Hoa Nhài:

Việc lựa chọn mô hình chính trị của một quốc gia phải dựa trên các đặc điểm văn hóa, nhân khẩu, kinh tế, địa chính trị… của quốc gia đó, thay vì dựa trên các quy chuẩn mà nước ngoài áp đặt. Nếu chính phủ Anh và Mỹ không thể chịu trách nhiệm về hậu quả của các cuộc cách mạng đường phố ở nước khác, họ không nên dùng các đài như BBC và RFA để chủ động can thiệp vào nền chính trị của các nước khác.

Nguyễn Biên Cương

 

“Nhân sự thuộc trường hợp đặc biệt” trong Đại hội XIII có gây nguy cơ lạm dụng quyền lực không?

 

Trong những tháng cuối năm 2020, các hội nhóm chống Nhà nước Việt Nam đã tăng cường tuyên truyền về Đại hội lần thứ XIII của Đảng Cộng sản Việt Nam, dự kiến sẽ khai mạc vào ngày 25/01/2021. Đặc biệt, các đài nước ngoài phát sóng bằng tiếng Việt như BBC, VOA, RFA… đã dẫn đầu một dòng dư luận đòi “đa dạng hóa” đời sống chính trị ở Việt Nam cả về mặt sinh hoạt lẫn thông điệp. Về mặt sinh hoạt, họ kêu gọi công dân ngoài Đảng Cộng sản tham gia đọc, viết, thảo luận về chính trị trên Internet, dưới danh nghĩa “góp ý cho Đại hội Đảng”. Về mặt thông điệp, họ đòi đa dạng hóa nhân sự lãnh đạo ở các cấp, đa dạng hóa các thành phần kinh tế (đặc biệt trong vấn đề quyền sở hữu đất đai), và đòi chuyển sang mô hình tranh cử, đa đảng, báo chí độc lập, tam quyền phân lập… Mục đích của họ là khiến Đảng Cộng sản Việt Nam mất khả năng kiểm soát hạ tầng và định hướng thượng tầng của xã hội, và tạo cơ hội cho các lực lượng thân phương tây tranh giành quyền kiểm soát, định hướng đó.

Một chủ đề họ đặc biệt khai thác là đòi trẻ hóa nhân sự và bỏ xem xét “các trường hợp đặc biệt” khi quy hoạch nhân sự cho Trung ương Đảng.

Trả lời phỏng vấn BBC hôm 25/12/2020, cựu Đại biểu Quốc hội Phạm Thị Loan nói: “Đã có tuổi, thì vẫn có thể tham gia, nhưng nên tìm hình thức, vị trí phù hợp khác, song tôi vẫn nhấn mạnh là nên nhường đường và tạo điều kiện cho lớp trẻ họ tham gia thì có lẽ là tốt hơn, tôi xin miễn bình luận vào trường hợp cụ thể nào vì có thể là nhạy cảm.”

Sau đó, nhà nghiên cứu Lê Văn Sinh nói trên BBC hôm 28/12/2020 như sau: “Điều đáng nói về Hội nghị 15 là, Đảng một lần nữa lại bỏ qua tiêu chí tuổi tác do chính mình đề ra. (…) Quan sát các xã hội đương đại, ta thấy rằng, cách thức tuyển chọn các nhà lãnh đạo xã hội có những tiêu chí riêng, nơi thì giới hạn nhiệm kỳ, nơi lại đặt giới hạn tuổi tác. Khi người ta tự thay đổi các tiêu chí do chính mình đặt ra thì điều đó phản ánh tính bất ổn của chính thiết chế xã hội của hệ thống chính trị đó. (…)

Bất cứ ai - dù kiệt suất đến đâu - nắm giữ quyền bính quốc gia suốt đời là trái với sự tiến bộ lịch sử. (…) Tại Trung Quốc và Nga sự phá vỡ "thông lệ" đã và đang dẫn tới sự tập trung quyền lực tuyệt đối vào tay các ông Vladimir Putin và Tập Cận Bình. Liệu đó có nên coi là bài học cho Việt Nam hay không?”.

Tóm lại, bà Phạm Thị Loan và ông Lê Văn Sinh đòi bỏ xem xét “các trường hợp đặc biệt” về mặt tuổi tác, như Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng, khi quy hoạch nhân sự cho Trung ương Đảng. Họ nói rằng đây là việc cần thiết để cá nhân không thể lạm dụng quyền lực trong hệ thống.

Về vấn đề này, tôi xin chia sẻ 2 ý kiến:

Thứ nhất, cần nhớ rằng tại Hội nghị Trung ương 15 (khóa XII), vấn đề “trường hợp đặc biệt” chỉ được bàn đến sau cùng, khi Hội nghị đã bàn xong về nhân sự Ban chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư, và 4 chức danh chủ chốt. Quy trình này cho thấy “trường hợp đặc biệt” chỉ có vai trò lấp các vị trí còn trống, do Hội nghị chưa chọn được người có đủ năng lực đảm nhiệm, chứ “trường hợp đặc biệt” chưa được quyết định từ trước khi Hội nghị diễn ra. Khi Hội nghị diễn ra trong một thế quyền lực cân bằng, và diễn ra theo các quy trình dân chủ, thì còn hơi sớm để nói đến khả năng lạm quyền.

Thứ hai, hiện Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng 76 tuổi, không quá cao tuổi so với ông Donald Trump (74 tuổi) và ông Joe Biden (78 tuổi). Vì vậy, sau khi dành cả năm 2020 để tâng bốc năng lực của hai ứng viên Trump và Biden, làng dân chửi không nên tuyên truyền rằng ông Trọng không đủ điều kiện sức khỏe để tiếp tục làm việc.

Cuối cùng, công tác chuẩn bị cho Đại hội XIII, nhất là vấn đề tuyển chọn nhân sự, quy trình, cơ chế bầu cử…đã được Đảng chuẩn bị kỹ lưỡng, chặt chẽ suốt nhiều năm. Diễn biến lựa chọn nhân sự dân chủ và tạo được sự đồng thuận, đoàn kết trong Đảng nên khiến truyền thông nước ngoài như BBC, VOA, RFA “đói tin”, và những kẻ chuyên viết chuyện “cung đấu”, “thuyết âm mưu” dịp này không có khả năng tiếp cận bất cứ nguồn tin trôi nổi nào, khiến chưa bao giờ thấy chúng dựng chuyện nhạt nhẽo, bá láp, thiếu sức sống như hiện nay.

Do vậy, việc tạo chủ đề hời hợt, không đi vào thực chất, thiếu sức thuyết phục kiểu này khiến mấy truyền thông “báo bắp cải”, “lá cải” càng mất uy tín hơn mà thôi

 

 

Có cần đa đảng để tuyển “nhân tài”?

 

Trong những tháng cuối năm 2020, các hội nhóm chống Nhà nước Việt Nam đã tăng cường tuyên truyền về Đại hội lần thứ XIII của Đảng Cộng sản Việt Nam, dự kiến sẽ khai mạc vào ngày 25/01/2021. Đặc biệt, các đài nước ngoài phát sóng bằng tiếng Việt như BBC, VOA, RFA… đã dẫn đầu một dòng dư luận đòi “đa dạng hóa” đời sống chính trị ở Việt Nam cả về mặt sinh hoạt lẫn thông điệp. Về mặt sinh hoạt, họ kêu gọi công dân ngoài Đảng Cộng sản tham gia đọc, viết, thảo luận về chính trị trên Internet, dưới danh nghĩa “góp ý cho Đại hội Đảng”. Về mặt thông điệp, họ đòi đa dạng hóa nhân sự lãnh đạo ở các cấp, đa dạng hóa các thành phần kinh tế (đặc biệt trong vấn đề quyền sở hữu đất đai), và đòi chuyển sang mô hình tranh cử, đa đảng, báo chí độc lập, tam quyền phân lập… Mục đích của họ là khiến Đảng Cộng sản Việt Nam mất khả năng kiểm soát hạ tầng và định hướng thượng tầng của xã hội, và tạo cơ hội cho các lực lượng thân phương tây tranh giành quyền kiểm soát, định hướng đó.

Chẳng hạn, mới đây, họ đã đăng một số bài viết đòi đa dạng hóa nhân sự lãnh đạo ở các cấp.

Trả lời phỏng vấn BBC hôm 25/12/2020, cựu Đại biểu Quốc hội Phạm Thị Loan nói: “Về nhân sự, tôi thấy đảng cũng đã có sự chuẩn bị, nhưng cách làm cần phải đổi mới, sao cho dân chủ, thực chất hơn và nó cần mở rộng ra, cần đi tới cả cơ sở, để có thể có được nhiều người tài tham gia hơn…”

Trên BBC hôm 28/12/2020, luật sư Ngô Ngọc Trai đã đòi “Thực hiện chính sách nhân tài công bằng, thay vì chỉ dành cơ hội cho những người thuộc bộ máy Đảng hoặc bộ máy Nhà nước, còn người bên ngoài thì rất khó thể tham giao vào guồng máy lãnh đạo điều hành quốc gia.”

Trước đó, trên BBC hôm 26/12/2020, tiến sĩ Nguyễn Hữu Liêm viết như sau: “Chính phủ cần cho phép Việt kiều chưa hề bỏ quốc tịch Việt Nam được ứng cử quốc hội. Ngày nay, so với các nước ASEAN, công dân Việt sống ở nước ngoài bị đối xử kém hơn nhiều vì không có quyền bỏ phiếu và ứng cử gì hết.  Chưa nói các ngành khác, những ngành mà Việt kiều có ưu thế là khoa học, giáo dục thì chức thứ trưởng, viện trưởng về khoa học, công nghệ, giáo dục nên có sự tham gia của họ.”

Nhu cầu đưa nhân tài vào hệ thống chính trị là nhu cầu có thực, bản thân Đảng, Nhà nước đã đưa nhiều ưu đãi và chiến lược, cơ chế để trọng dụng "nhân tài". Tuy nhiên, ý kiến của 3 người vừa nêu thực chất muốn đưa “nhân tài” ngoài Đảng Cộng sản, bao gồm cả Việt kiều, vào làm lãnh đạo ở các cấp. Về vấn đề này, chúng tôi xin chia sẻ ý kiến như sau:

Thứ nhất, trong chính trị, “nhân tài” là một khái niệm mang tính chủ quan chứ không phải khách quan. Việc lựa chọn “nhân tài” được quyết định bởi các hệ thống mang tính chủ quan – như hệ thống thi cử, hệ thống tuyển dụng, hệ thống bầu cử, quy định về việc bổ nhiệm… Vì vậy, thay vì nói khơi khơi rằng cần đưa “nhân tài” vào bộ máy chính trị, quý vị nên nói rõ xem mình muốn thay đổi cách thức chọn lựa lãnh đạo theo hướng nào. Nếu chỉ mượn cớ “nhân tài” để kêu gọi Việt Nam chuyển sang áp dụng mô hình tranh cử tự do, thì quý vị nên nhìn chất lượng của hai ứng viên Donald Trump và Joe Biden, để thấy mô hình này đang gặp khủng hoảng trong thời đại của quảng cáo chính trị và chủ nghĩa dân túy. Chừng nào người đắc cử còn là người mị dân giỏi hoặc chi nhiều tiền để mua quảng cáo, thay vì người có khả năng làm việc thật, thì tranh cử còn chưa phải là cách duy nhất đúng để chọn lãnh đạo cho các cấp chính quyền.

Thứ hai, nếu chấp nhận việc tuyển chọn nhân tài theo mô hình độc đảng thay vì đa đảng, thì quý vị có thể tham khảo “chiến lược cường quốc nhân tài” mà Trung Quốc thực hiện từ năm 2003. Sự trỗi dậy của Trung Quốc trong lĩnh vực khoa học, công nghệ và văn hóa trong thời gian qua cho thấy chiến lược này không phải không có hiệu quả.

Thứ ba, xin mạn phép hỏi: công tác tuyển chọn “nhân tài” trong “phong trào dân chủ Việt Nam” dạo này có thuận lợi không? Sao quanh năm quý vị vẫn chỉ có vài gương mặt, và còn ngày càng rơi rụng bớt? Khi nhiều “nhà dân chủ” ngày càng tha hóa vì thói độc đoán, tham nhũng, bè phái, giả dối, trong khi phần còn lại của xã hội tiếp tục phát triển, thì có phải quy trình tuyển chọn “nhân tài” của quý vị đang có vấn đề hay không?

Đừng cho người khác những lời khuyên mà mình không thể thực hiện.

Nguyễn Biên Cương

Hội Nhà báo độc lập: Phạm Chí Dũng và đồng bọn bị kết tội ra sao?

 

Kể từ khi Phạm Chí Dũng, Chủ tịch cái gọi là Hội Nhà báo độc lập bị bắt, khởi tố, tiếp đó là Lê Hữu Minh Tuấn và Nguyễn Tường Thụy cùng nhập “đội” với Phạm Chí Dũng, cả băng nhóm này sắp được đưa ra tòa xét xử tới đây, nhiều tổ chức nhân quyền, truyền thông nước ngoài đưa ra nhiều “kháng thư” hoặc đòi hỏi Việt Nam giải trình về việc bắt, xử lý số này, lấy cớ họ chưa được luật sư vào bảo vệ, đưa thông tin bóp méo quá trình giam giữ kiểu “đối xử bất công”, rằng bản chất những kẻ này chỉ là “bất đồng chính kiến” nhằm can thiệp vào vụ án, đòi “chế độ”, đòi thả tự do cho nhóm bị can này.

PHẠM CHÍ DŨNG VÀ ĐỒNG BỌN CÓ VÔ TỘI?

Vậy thực chất Phạm Chí Dũng và băng nhóm Hội Nhà báo độc lập có đơn thuần  là “bất đồng chính kiến” hay không? Cơ sở chứng cứ, pháp luật hình sự nào cho kết tội họ? Liệu số này sẽ bị kết án ra sao?

Thứ nhất, băng nhóm Phạm Chí Dũng khi thành lập “Hội Nhà báo độc lập” là một tổ chức bất hợp pháp, mục đích không hề che dấu là xây dựng lực lượng nhà báo “độc lập”, “đối lập” với Hội Nhà báo Việt Nam hiện nay; dự định sẽ nhận được tài trợ, hỗ trợ của các thế lực, tổ chức nước ngoài tài trợ cho việc nuôi dưỡng, đào tạo họ về nghiệp vụ để biến Hội Nhà  báo Việt Nam thành tổ chức được các cơ chế quốc tế thừa nhận để chuyên tuyên truyền, vận động lật đổ chế độ chính trị hiện nay như tham vọng của nhóm “nhân sỹ trí thức” trong “Diễn đàn xã hội dân sự” mà Phạm Chí Dũng là thành viên.

Bản thân “Hội Nhà báo độc lập” là nơi quy tụ toàn thành phần nuôi ảo tưởng lật đổ chế độ, đều là thành viên, nòng cốt của các tổ chức phản động trong và ngoài nước khác y như Phạm Chí Dũng, công tác thân thiết với RFI, thành viên Diễn đàn Xã hội dân sự do Nguyễn Quang A cầm đầu. Nguyễn Tường Thụy là cây viết thuê chuyên nghiệp, ăn lương của RFA Việt ngữ, thành viên cả chục tổ chức phản động khác, Ngô Nhật Đăng hay linh mục Lê Ngọc Thanh- đều là gắn bó chặt chẽ với Việt tân và thành phần cực đoan trong Dòng Chúa cứu thế…

Với mục tiêu, tham vọng và nhân lực như vậy, rõ ràng Hội Nhà báo độc lập chỉ à cái vỏ bọc để đám phản động đội lốt nhằm có “danh nghĩa nhà báo độc lập” để hoạt động chống Đảng, Nhà nước mà thôi.

Thứ hai, về hành vi phạm tội, kết luận điều tra và cao trạng nêu rõ hành vi vi phạm pháp luật của số này.

Phạm Chí Dũng là kẻ sáng lập và lôi kéo nhiều người tham gia tổ chức bất hợp pháp, viết hàng ngàn bài có nội dung xấu, chống chính quyền, trong đó cáo trạng đã “lựa chọn” 25 bài viết của Phạm Chí Dũng sử dụng bút danh “Phạm Chí Dũng” nội dung tuyên truyền xuyên tạc, phỉ báng chính quyền nhân dân; thông tin bịa đặt, sai sự thaatuj xâm phạm danh dự, uy tín của cơ quan, tổ chức, cá nhân, gây hoang mang làm người đọc hiểu sai sự thật, gồm: xâm phạm uy tín của Đảng Cộng sản Việt Nam, của Chính phủ Việt Nam, của Tổng liên đoàn Lao động Việt Nam; xâm phạm uy tín Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc, Bí thư Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh Nguyễn Thiện Nhân, Chủ tịch UBND Thành phố Hồ Chí Minh Nguyễn Thành Phong và nguyên Chủ tịch, Bí thư Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh Lê Thanh Hải

Nguyễn Tường Thụy cùng Phạm Chí Dũng tuyên bố thành lập tổ chức trái phép Hội Nhà báo độc lập, giữ vai trò “Phó Chủ tịch” phụ trách “Chi hội miền bắc”, được phân công là thành viên “Ban Biên tập”, phụ trách hoạt động tổ chức – nhân sự, phụ trách tặng quà tiền cho các trường hợp khiếu kiện, “dân oan”, người thân và các đối tượng chống đối bị xử lý hình sự và phụ trách trang facebook “Việt Nam Thời báo”. Quá trình tham gia “Hội Nhà báo độc lập”, Nguyễn Tường Thụy sử dụng bút danh “Nguyễn Tường Thụy” và “Tường Thụy” để viết khoảng 245 bài để đăng trên website “Việt Nam Thời  báo” cho nhiều người xem. Bản thân Nguyễn Tường Thụy thừa nhận nội dung 45 bài viết, trong đó có 05 bài viết được trưng cầu giám định là tuyên truyền, xuyên tạc chủ trương, đường lối, chính sách Đảng và Nhà nước Việt Nam, là vi phạm pháp luật. Nguyễn Tường Thụy nhận tiền nhuận bút từ 02 tài khoản đăng ký tại ngân hàng BIDV và Techcombank với số tiền là 180.100.000đ. Ngoài ra, Thụy còn nhận số tiền 128.600.000 từ “Hội Nhà báo độc lập” để làm “thiện nguyện” và hỗ trợ cho gia đình số chống đối bị bắt giam, xử tù theo yêu cầu của Phạm Chí Dũng.

Còn với Lê Hữu Minh Tuấn được Phạm Chí Dũng dẫn dắt tham gia Hội Nhà báo độc lập, giữ vai trò chuyển tiền nhuận bút cho các thành viên khác, là cánh tay đắc lực cho Phạm Chí Dũng điều hành Hội Nhà báo độc lập. Bản thân Tuấn tham gia Hội Nhà báo độc lập từ tháng 8 năm 2014 đã viết khoảng 1300 bài gửi cho Phạm Chí Dũng đăng trên “Việt Nam Thời báo” và nhận số tiền nhuận bút là 423.253.000 đồng, trung gian chuyển 990.772.000 tiền nhuận bút cho các thành viên khác theo yêu cầu của Phạm Chí Dũng.

Trong số các bài viết của Lê Hữu Minh Tuấn, cơ quan an ninh điều tra đã kết luận 06 bài viết sử dụng bút danh “Nguyễn Hiền” đưa tin xuyên tạc, vu khống, xúc phạm uy tín chính quyền, xúc phạm danh dự của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân.

Như vậy, cả 3 kẻ cầm đầu, cốt cán của Hội Nhà báo độc lập sắp bị đưa ra xét xử đều đã có đủ chứng cứ cấu thành tội “Làm, tàng trữ, phát tán hoặc tuyên truyền thông tin, tài liệu, vật phẩm nhằm chống Nhà nước CHXHCN Việt Nam” quy định tại Điều 117 Bộ Luật Hình sự năm 2015, sửa đổi bổ sung năm 2017.

PHẠM CHÍ DŨNG VÀ ĐỒNG BỌN CÓ BỊ “PHÂN BIỆT ĐỐI XỬ” TRONG TRẠI GIAM?

Việc một số cá nhân, tổ chức nước ngoài cho rằng Phạm Chí Dũng và đồng bọn bị “phân biệt đối xử”, không được luật sư bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, sức khỏe không được chăm sóc tốt trong tù,…

Nên nhớ trong các vụ án phạm tội xâm phạm An ninh quốc gia như Điều 117 BLHS đều thuộc tội danh đặc biệt nguy hiểm thì cơ quan tố tụng hoàn toàn có thể quyết định thời điểm các luật sư được tiếp cận bị cáo và nghiên cứu hồ sơ cho nhóm bị can này, thông thường khi vụ án đã kết thúc giai đoạn điều tra là hoàn toàn dựa trên căn cứ pháp luật tố tụng hình sự. Các luật sư và bị can đều được thông báo rõ ràng điều này và hiểu rõ về quy định nói trên.

Chẳng hạn trong trường hợp Phạm Chí Dũng, gia đình đã thuê hai luật sư Đặng Đình Mạnh, Nguyễn Văn Miếng, đều là những luật sư “quen thuộc”, chuyên bào chữa cho số tù nhân chống phá Nhà nước. Khi nhận được yêu cầu tham gia bảo vệ cho bị can Phạm Chí Dũng từ luật sư, Cơ quan An ninh điều tra Công an Thành phố Hồ Chí Minh đã có văn bản trả lời, nêu rõ  bào chữa Viện kiểm sát nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh đã ra Quyết định số 01/QĐ-VKS-P1 ngày 06/12/2019 ‘quyết định thời điểm người bào chữa được tham gia tố tụng kể từ khi kết thúc điều tra vụ án’. Quyết định trên của Viện kiểm sát nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh đã viện dẫn điều 74 Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015.

Điều 74. Thời điểm người bào chữa tham gia tố tụng

Người bào chữa tham gia tố tụng từ khi khởi tố bị can.

Trường hợp bắt, tạm giữ người thì người bào chữa tham gia tố tụng từ khi người bị bắt có mặt tại trụ sở của Cơ quan điều tra, cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra hoặc từ khi có quyết định tạm giữ.

Trường hợp cần giữ bí mật điều tra đối với các tội xâm phạm an ninh quốc gia thì Viện trưởng Viện kiểm sát có thẩm quyền quyết định để người bào chữa tham gia tố tụng từ khi kết thúc điều tra.

Ngay khi cơ quan An ninh điều tra Công an Thành phố Hồ Chí Minh  kết thúc điều tra đã thông báo cho các luật sư làm thủ tục bào chữa. Đúng như Luật sư Nguyễn Văn Miếng vào tối ngày 21/10 trả lời phóng viên Đài Á Châu Tự Do cho biết “Khi có thông báo bào chữa rồi thì chúng tôi được phép nghiên cứu hồ sơ và được phép vô trong trại giam, được gặp mặt thân chủ không hạn chế số lần ra vô trại.".

Cũng qua những luật sư này, được biết sức khỏe của cả 3 bị can đều không có vấn đề gì, họ đều có ý đồ bất hợp tác, phản cung hoặc từ chối cáo trạng, kết luận điều tra tại tòa. Tuy nhiên, một số thân nhân bị cáo như vợ Nguyễn Tường Thụy, bà Nguyễn Thị Lân – cũng là người sát cánh, luôn cổ vũ, ủng hộ các hoạt động chống chính quyền của chồng liên tục la lối, phủ nhận tội trạng của chồng và kêu gọi nước ngoài can thiệp trên Facebook cá nhân, kiểu: "Không biết họ điều tra cái gì khi những người này không hề vi phạm gì theo quy định của pháp luật Việt nam hiện hành. Tôi cực lực lên án nếu chính quyền kết tội họ!

Để đòi được công lý cho những người nằm trong đó có chồng tôi - anh Nguyễn Tường Thuỵ, tôi tha thiết cầu mong sự lên tiếng của các cá nhân, tổ chức của Việt Nam và cộng đồng quốc tế, các tổ chức nhân quyền kêu gọi trả tự do cho chồng tôi Nguyễn Tường Thuỵ, Phạm Chí Dũng và Lê Hữu Minh Tuấn".

Đây là lý do, “phong trào dân chủ Việt Nam” luôn có truyền thông “từ thiện” và cổ vũ cho thân nhân các trường hợp bị bắt, xử tù để họ “chuyên tâm” la ó, xuyên tạc, ăn vạ hoặc làm kênh truyền tin, thông điệp về “tinh thần chống đối đến cùng” của kẻ phạm tội trong trại tù. Càng đưa tin bịa đặt, càng la lối, càng tạo nhiều scandal tin giả, số thân nhân này càng nhận được nhiều sự hậu thuẫn về tài chính, đồng thời những lời hứa hẹn giúp đỡ đi tỵ nạn chính trị hoặc lời hứa của Việt tân, hay tổ chức “mẹ” cam kết vận động tổ chức này, cá nhân kia sẽ “can thiệp” Nhà nước Việt Nam cho thân nhân họ.

Chẳng hạn, Nguyễn Văn Hải Điếu Cày đi tù thì vợ cũ từ người phụ nữ tưởng như không còn quan hệ với chồng cũ thì nay đột ngột “gia nhập” vào “phong trào dân chủ”, trở thành nguồi “đại diện quyền lợi” cho Nguyễn Văn Hải trong các “giao dịch” với các cá nhân, tổ chức hậu thuẫn bên ngoài và là người chuyên nhận hỗ trợ tài chính và kẻ chuyên tung tin giả về Hải Điếu cày tuyệt thực, bị đàn áp đến mức độ cắt cụt tay…mới dẫn đến vô số chuyện hài dân mạng lưu truyền về việc Hải Điếu cày mọc lại tay sau khi được ra tù và “xuất khẩu” đến Mỹ. Nhưng nhờ màn ăn vạ, dựng chuyện, than khóc với các nhà tài trợ hải ngoại không mệt mỏi mà bà vợ của Hải Điếu cày đã phát động được nhiều chiến dịch truyền thông đòi trả tự do cho ông ta và săn được tấm vé “xuất khẩu dân chủ” cho Hải Điếu Cày. Nhưng đau đớn thay cho bà vợ cũ này, Hải Điếu cày sang Mỹ lập tức cắt đứt quan hệ với bà ta mà đoàn tụ với người tình bí ẩn của mình khiến bà ta khóc ròng trong cay đắng.

Khác với trường hợp vợ Hải Điếu Cày, vợ Cù Huy Hà Vù là luật sư, cũng chuyên dựng chuyện ông ta tuyệt thực và làm rùng beng truyền thông, được nhiều tổ chức nhân quyền và chính khách phương Tây quan tâm, được hẳn truyền thông Nhà nước vào trong tù làm phóng sự về việc tuyệt thực và có thước phim tư liệu khôi hài về thái độ “thẳng thắn” của Cù Huy Hà Vũ về chuyện “ngu gì mà tuyệt thực” cùng kho lương thực quá ư sung túc trong phòng giam của ông ta và lý do “tuyệt thực cơm tù, chỉ ăn cơm nhà” của Vũ chỉ xuất phát từ phản đối giám thị mở cửa phòng giam ông ta mỗi sáng là “đe dọa tính mạng của ông ta”!!!

Từ đó, ta cũng dễ hiểu được màn “kẻ tung người hứng” trên các phương tiện truyền thông nước ngoài và Internet về tố cáo chế độ giam giữ, hay sự ngược đãi với số tù nhân chống chính quyền này. Kẻ tung tin có nhu cầu làm nóng vấn đề, kẻ tiếp nhận tin có nhu cầu “cần nguồn cung cấp” để có cớ can thiệp và có cớ lên án Việt Nam “đàn áp dân chủ, nhân quyền”. Tất cả đều là màn đạo diễn mà “kẻ tung người hứng” đều thuộc lòng “kịch bản”!

Nguyễn Biên Cường

"Những nhà Tiên tri Nói dối”: một nghiên cứu Marxist về lối tuyên truyền dân túy

Mặc dù xuất hiện trong đời sống chính trị của nhân loại đến nay đã hơn một trăm năm, tuy nhiên trước sự nổi lên có tính toàn cầu của chủ nghĩa dân túy trong những năm gần đây đã ảnh hưởng không nhỏ đến đời sống chính trị-xã hội trên các châu lục, khu vực và nhiều quốc gia trên thế giới, với những diễn biến rất phức tạp và khó lường. “Những nhà Tiên tri Nói dối” (Prophets of Deceit), cuốn sách xuất bản năm 1949 của hai nhà xã hội học Marxist là Leo Lowenthal và Norbert Guterman, đã đưa ra một lý giải thú vị lên án lối tuyên truyền dân túy hiện nay.

1. Bối cảnh của cuốn sách

Trong thập niêm 1930, một số nhà xã hội học Marxist thuộc Trường phái Frankfurt ở Đức – như Max Horkheimerm, Theodor W. Adorno, Leo Lowenthal… – đã di cư sang Mỹ để tránh sự truy bức của chính quyền Hitler. Năm 1943, họ cộng tác với Ủy ban người Do Thái Hoa Kỳ để điều tra chủ nghĩa bài Do Thái ở Mỹ và xuất bản một nghiên cứu nhiều tập. Nhóm nghiên cứu cho rằng vào thời điểm đó, một làn sóng bài ngoại, phân biệt chủng tộc và độc tài đang có nguy cơ xuất hiện ở Mỹ, do ảnh hưởng của những kẻ kích động và thao túng đám đông. Adorno cũng tin rằng mối nguy lớn nhất đối với nền dân chủ Mỹ nằm ở ngành công nghiệp văn hóa – với những phương tiện như điện ảnh, phát thanh, truyền hình – vì guồng máy kinh doanh này tự tạo ra sự rập khuôn, gạt bỏ bất đồng chính kiến và làm câm lặng tư tưởng, dù có hay không bị kiểm duyệt.

Năm 1949, nhóm nghiên cứu cho ra mắt cuốn “Những nhà Tiên tri Nói dối”, như tập đầu tiên trong “Bộ sách Nghiên cứu về Định kiến” (Studies in Prejudice Series) của Ủy ban Do Thái Hoa Kỳ. Cuốn sách xuất phát từ kết quả của một nghiên cứu về những bài viết và chương trình phát thanh của các nhóm phát xít hoạt động ở Mỹ trong hai thập niên 1930 và 1940, được phân tích dưới góc nhìn tâm lý xã hội.

2. Tóm tắt nội dung sách

Cuốn sách cho rằng các nhóm phát-xít ở Mỹ thường soạn thông điệp tuyên truyền theo một mô hình gồm 4 bộ phận – là “Bất mãn”, “Kẻ địch”, “Lãnh tụ”, “Phong trào”.

Theo đó, kẻ kích động chính trị phải tận dụng những “Bất mãn” xã hội có thật, xuất phát từ các nguyên nhân phức tạp. Chúng bao gồm “những căng thẳng áp đặt lên cá nhân bởi các biến đổi sâu sắc đang diễn ra trong cấu trúc kinh tế và xã hội – như việc thay các nhà sản xuất nhỏ độc lập bằng những bộ máy quan liêu công nghiệp khổng lồ, sự suy tàn. của gia đình phụ quyền, sự tan vỡ của các mối quan hệ cá nhân cơ bản giữa người với người trong một thế giới ngày càng cơ giới hóa, việc thay các khuôn mẫu truyền thống bằng văn hóa đại chúng…”.

Thay vì làm rõ những nguyên nhân phức tạp đó, kẻ kích động tuyên truyền rằng những khó khăn mà người dân đang gặp phải là kết quả của một “âm mưu chính trị toàn diện và được lên kế hoạch cẩn thận”, xuất phát từ những “Kẻ địch” cụ thể, mà hắn gọi là “những kẻ thù của quốc gia”. “Kẻ địch” có thể bao gồm “nước ngoài”, “người nhập cư”, “bọn Marxist”, “bọn thiên tả”… Thế giới được chia đôi thành hai phe thiện-ác, địch-ta, trong đó “Kẻ địch” được mô tả là xấu xa, thoái hóa từ trong bản chất.

Tiếp đó, kẻ kích động tuyên truyền rằng cuộc khủng hoảng chỉ có thể được giải quyết bằng một phương thức duy nhất: đánh bại “Kẻ địch” bằng một “Phong trào” tập hợp những người tuân phục “Lãnh tụ”. Họ đòi hỏi “Phong trào” phải đông đảo, chiếm ít nhất 75% tổng số dân. Họ mô tả “Lãnh tụ” như một người sở hữu những năng lực đặc biệt, “vừa là một người dân bình thường (…) vừa vượt xa những người dân thường”. Theo cách này, kẻ kích động biến mọi xung lực trong xã hội thành một phong trào phục tùng lãnh tụ, trong cuộc chiến chống lại các “kẻ thù của đất nước”.

Cuốn sách cho rằng cần phân biệt những kẻ kích động kiểu này với các nhà cải cách hoặc nhà cách mạng. Trong khi những nhà cải cách, nhà cách mạng tìm cách thay đổi xã hội, và có tầm nhìn rõ ràng về mục tiêu của mình, những kẻ kích động chỉ khước từ hiện trạng xã hội, và hướng bức xúc vào những nhóm người không hẳn là nguyên nhân của khủng hoảng. Vì không hiểu nguyên nhân của khủng hoảng, kẻ kích động không giải quyết được khủng hoảng, mà chỉ khiến nó trầm trọng thêm do xung đột giữa các bộ phận trong xã hội. Ngoài ra, không khí bất dung và sự tập trung quyền lực xung quanh “Lãnh tụ”cũng khiến nền chính trị dịch chuyển theo hướng độc đoán.

3. Sự trở lại của “những nhà tiên tri giả”

Những kẻ kích động đám đông thường chỉ hoạt động bên lề của nền chính trị Mỹ. Dù vậy, nhóm tác giả cảnh báo rằng trong một số tình huống nhất định, như khi tầng lớp trung lưu của Mỹ bị đẩy vào thế bất an, một bộ phận đáng kể người dân có thể chịu ảnh hưởng từ các thủ thuật thao túng tâm lý của kẻ kích động.

Nhận xét này dường như ứng với lần đắc cử năm 2016 của Tổng thống Mỹ Donald Trump. Do thất vọng trước một trật tự quốc tế, cùng một cuộc cách mạng công nghệ làm gia tăng khoảng cách giàu nghèo và những lời hứa suông của “giới tinh hoa chính trị”, phân nửa cử tri Mỹ đã đặt niềm tin vào một “Lãnh tụ” biết hướng sự thù ghét vào Trung Quốc, các nhóm sắc tộc, tôn giáo thiểu số, giới báo chí và giới chuyên gia. Đa số “đối lập dân chủ” Việt Nam - vốn sống dựa vào việc đổ lỗi cho Trung Quốc và cho chính phủ, không cần biết nguyên nhân và giải pháp của các vấn đề trong xã hội – cũng nhanh chóng trở thành một phần trong guồng máy tuyên truyền độc đoán của “Lãnh tụ” này. Giờ đây, chính trong nội bộ giới “dân chủ Việt” - sau khi bị chia rẽ, tan tác vì Trump đang ngộ ra, cần hô hào tẩy chay chủ nghĩa dân túy!?!

Tuy nhiên xu hướng dân túy của Tổng thống Mỹ Donald Trump sẽ còn có ảnh hưởng ở Mỹ, chừng nào chính quyền Joe Biden chưa tìm ra giải pháp cho cuộc khủng hoảng mà nước Mỹ đang phải đối mặt.

Nguyễn Biên Cương