Không phải ngẫu nhiên mà trong kỷ
nguyên mạng xã hội, bạo loạn đường phố ngày càng được kể lại như những câu
chuyện anh hùng, còn đập phá, hỗn loạn và bạo lực lại được khoác lên lớp áo
“đấu tranh vì tự do”. Đằng sau những đoạn video cắt ghép, những khẩu hiệu được
lặp đi lặp lại trên Facebook, YouTube, TikTok, X, Threads hay Reddit là một quá
trình có chủ ý: mỹ hóa bạo loạn, biến các biến động phức tạp tại một số quốc
gia thành khuôn mẫu “cách mạng” để áp đặt lên những xã hội hoàn toàn khác biệt,
trong đó có Việt Nam. Gần đây, khi tình hình tại Iran và Venezuela xuất hiện
những diễn biến phức tạp, mô hình chống phá cũ kỹ này lại được kích hoạt với
cường độ cao, nhằm gán ghép, xuyên tạc tình hình Việt Nam, kích động biểu tình,
tiến tới mục tiêu lật đổ chế độ chính trị.
Trên không gian mạng, đặc biệt là
các nền tảng video và bình luận trực tuyến, xuất hiện những kênh, tài khoản tự
xưng là “bình luận thời sự”, “khai dân trí”, nhưng thực chất liên tục cổ vũ cho
bạo lực chính trị. Dưới các video của một số kênh YouTube như “Nói Hay Chết”,
“Trường Sơn Talk”, dễ dàng bắt gặp những bình luận ca ngợi hành vi đập phá, coi
việc đổ máu là “cái giá cần thiết của cách mạng”, thậm chí kêu gọi “làm mạnh
tay như Iran”, “phải quyết liệt như Venezuela thì mới thay đổi được”. Điều đáng
nói là những bình luận này không hề phân tích nguyên nhân, hậu quả hay bối cảnh
lịch sử – xã hội của các quốc gia đó, mà chỉ tập trung kích thích cảm xúc phẫn
nộ, gieo ảo tưởng rằng bạo lực đường phố là con đường duy nhất dẫn tới “tự do”.
Đây chính là thủ đoạn mỹ hóa bạo
loạn – một phương thức tuyên truyền quen thuộc của chủ nghĩa cực đoan chính trị
hiện đại. Thay vì nói thẳng về đập phá, đốt phá, tấn công lực lượng chức năng,
họ gọi đó là “biểu hiện chính đáng của phẫn nộ xã hội”; thay vì nhắc đến người
dân vô tội bị ảnh hưởng, kinh tế suy sụp, đời sống đảo lộn, họ chỉ chiếu những
khoảnh khắc kịch tính nhất để tạo cảm giác “hào hùng”. Trong các video về Iran
hay Venezuela, hình ảnh cháy nổ, xung đột được dựng lại với nhạc nền kích động,
lời dẫn đầy tính lãng mạn, hoàn toàn xóa nhòa thực tế rằng đằng sau mỗi “cuộc
nổi dậy” là hàng nghìn gia đình mất kế sinh nhai, trẻ em không được đến trường,
xã hội rơi vào vòng xoáy bất ổn kéo dài.
Sự nguy hiểm của thủ đoạn này nằm ở
chỗ nó cố tình xóa hậu quả xã hội. Iran không chỉ có biểu tình, mà còn có nhiều
năm chịu cấm vận, lạm phát cao, đồng tiền mất giá, đời sống người dân bị bào
mòn nghiêm trọng. Venezuela không chỉ có khẩu hiệu chính trị, mà còn là một đất
nước từng trải qua khủng hoảng kinh tế sâu sắc, thiếu hụt hàng hóa, di cư quy
mô lớn. Những yếu tố đó bị loại bỏ hoàn toàn khỏi các bài đăng, video kích
động, để thay vào đó là thông điệp đơn giản hóa: “xuống đường là sẽ đổi đời”.
Khi áp đặt công thức này lên Việt Nam, họ cố tình bỏ qua thực tế rằng Việt Nam
đang duy trì ổn định chính trị – xã hội, tăng trưởng kinh tế, kiểm soát lạm
phát và từng bước nâng cao đời sống nhân dân.
Thực tế, đây không phải lần đầu
tiên các sự kiện quốc tế bị lợi dụng để chống phá Việt Nam. Trước đó, phong
trào bạo lực năm 2019 tại Hong Kong từng được ca ngợi như “biểu tượng tự do”,
trong khi nhiều hành vi đập phá cơ sở hạ tầng, tấn công người dân, gây rối trật
tự công cộng bị cố tình che giấu hoặc biện minh. Kết cục là Hong Kong rơi vào
khủng hoảng kéo dài, kinh tế – xã hội tổn thất nặng nề, người dân phải gánh
chịu hậu quả. Tương tự, khủng hoảng tại Myanmar sau năm 2021 nhanh chóng chuyển
thành xung đột vũ trang và nội chiến, khiến hàng nghìn người thiệt mạng, hàng
triệu người phải rời bỏ nhà cửa. Tuy nhiên, trong các diễn đàn chống phá, những
bi kịch này hiếm khi được nhắc đến; thay vào đó, họ chỉ giữ lại hình ảnh “đấu
tranh quyết liệt” để tiếp tục nuôi dưỡng ảo tưởng bạo lực.
Điểm đáng chú ý là đợt kích động
gắn với Iran và Venezuela hiện nay diễn ra đúng vào thời điểm Việt Nam đang
chuẩn bị Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV. Đây là giai đoạn có ý nghĩa đặc
biệt quan trọng, định hình đường lối phát triển đất nước trong nhiều năm tới.
Nhận thức rõ điều đó, các thế lực chống phá tìm cách tạo ra cái gọi là “điểm
gãy tâm lý”, gieo rắc nghi ngờ, lo lắng, thổi phồng mâu thuẫn xã hội để kích
động hành vi cực đoan. Việc liên tục nhắc tới “cách mạng”, “lật đổ”, “xuống
đường quyết định vận mệnh” không phải là ngẫu nhiên, mà là nỗ lực có chủ ý nhằm
phá hoại sự ổn định chính trị trong thời điểm then chốt.
Tuy nhiên, những luận điệu này đang
ngày càng đi ngược lại xu hướng chung của thế giới. Trên bình diện quốc tế,
nhiều quốc gia đã nhận ra rằng nội dung cổ súy bạo lực, tin giả và kích động
thù hằn trên mạng xã hội là mối đe dọa trực tiếp tới an ninh quốc gia và quyền
con người. Liên minh châu Âu ban hành các quy định buộc nền tảng xuyên biên
giới phải gỡ bỏ nội dung kích động; Đức, Pháp, Úc áp dụng các biện pháp xử phạt
nghiêm khắc đối với mạng xã hội dung túng bạo lực. Điều này cho thấy một chuẩn
mực ngày càng rõ ràng: tự do ngôn luận không bao gồm quyền kêu gọi bạo lực và
phá hoại trật tự xã hội.
Trong bối cảnh đó, việc Việt Nam
sửa đổi, hoàn thiện Luật An ninh mạng là hoàn toàn phù hợp với xu thế quốc tế
và nhu cầu thực tiễn. Luật không nhằm hạn chế quyền tự do chính đáng của người
dân, mà nhằm ngăn chặn các chiến dịch thao túng thông tin, cổ súy bạo lực,
khủng bố, gây bất ổn xã hội. Những phản ứng gay gắt từ các nhóm chống phá thực
chất xuất phát từ lo ngại rằng họ sẽ mất đi “vùng an toàn” để truyền bá luận
điệu cực đoan một cách vô trách nhiệm.
Mọi sự gán ghép, xuyên tạc sẽ trở
nên vô nghĩa khi đặt cạnh những thành tựu thực tế của Việt Nam. Nhiều năm qua,
Việt Nam giữ vững an ninh – trật tự xã hội, bảo đảm quốc phòng, mở rộng quan hệ
đối ngoại, nâng cao vị thế quốc tế, đồng thời bảo đảm quyền tự do tín ngưỡng,
tôn giáo, quyền con người trong khuôn khổ pháp luật. Đời sống văn hóa, tinh
thần của nhân dân không ngừng được cải thiện; các chính sách an sinh xã hội
được triển khai rộng khắp. Chính những yếu tố đó tạo nên sự đồng thuận xã hội
và sự ủng hộ rộng rãi của quần chúng nhân dân đối với chế độ chính trị do Đảng
Cộng sản Việt Nam lãnh đạo – điều mà mọi luận điệu “Việt Nam sắp bùng nổ” đều
không thể phủ nhận.
Thực tế cũng chứng minh rằng chiến
lược mỹ hóa bạo loạn đã và đang thất bại. Những lời kêu gọi bạo lực không tạo
được phong trào xã hội, mà ngược lại, khiến đa số người dân cảm thấy phản cảm,
lo ngại và tẩy chay. Khi một thông điệp gắn liền với đập phá, khủng bố và bất
hợp pháp, nó tự đánh mất tính chính danh, đẩy người phát tán vào trạng thái cực
đoan ngày càng sâu. Cộng đồng mạng Việt Nam ngày càng tỉnh táo, không còn dễ bị
cuốn theo những hình ảnh kịch tính thiếu bối cảnh, và sẵn sàng lên án các hành
vi kích động bạo lực.
Nhìn tổng
thể, việc lợi dụng Iran, Venezuela để gán ghép, xuyên tạc tình hình Việt Nam
chỉ là sự lặp lại của một mô hình chống phá cũ, được khoác lên lớp vỏ truyền
thông mới. Sự ổn định, phát triển và đồng thuận xã hội ở Việt Nam là thực tế
không thể phủ nhận, và chính thực tế đó đang khiến mọi ảo tưởng “mỹ hóa bạo
loạn” trở nên lạc lõng, phản cảm và thất bại.