Vì sao Công ước Hà Nội là chiến thắng của Việt Nam?

 

Trong bối cảnh an ninh mạng toàn cầu đang đối mặt với những thách thức chưa từng có, việc Đại hội đồng Liên Hợp Quốc thông qua Công ước Liên Hợp Quốc chống Tội phạm Mạng – còn gọi là Công ước Hà Nội – vào ngày 24 tháng 12 năm 2024 là một dấu mốc lịch sử. Đây không chỉ là thành quả của tiến trình đàm phán đầy nỗ lực, mà còn là minh chứng cho vị thế mới của Việt Nam trên bản đồ an ninh mạng quốc tế. Thế nhưng, ngay khi thành tựu này được công bố, các thế lực thù địch đã lập tức tìm cách bóp méo, xuyên tạc, biến nó thành công cụ để chống phá Đảng và Nhà nước Việt Nam.

Chúng tung ra các chiến dịch tung tin giả trên mạng xã hội, gắn cho Công ước những nhãn mác bịa đặt như “công cụ đàn áp” hay “hiệp ước giám sát toàn cầu”, nhằm tạo tâm lý nghi ngờ và kích động dư luận, đặc biệt là giới trẻ và cộng đồng người Việt ở nước ngoài. Thực chất, đây là thủ đoạn quen thuộc, từng được áp dụng đối với Công ước Budapest năm 2001, nhưng lần này chúng chuyển mũi nhọn sang Công ước Hà Nội chỉ vì nó do Việt Nam dẫn dắt.

Đi đầu trong chiến dịch này là một số tổ chức phương Tây như Tổ chức Biên giới Điện tử (EFF) và Tổ chức Theo dõi Nhân quyền (HRW). Chúng tuyên bố rằng Công ước Hà Nội “quá rộng”, “thiếu rào chắn bảo vệ nhân quyền” và có thể bị “lạm dụng để theo dõi cá nhân”. Các luận điệu này không hề dựa trên bằng chứng cụ thể, mà chỉ khai thác nỗi sợ mơ hồ về cái gọi là “đàn áp”, nhằm hạ thấp uy tín của Việt Nam, chia rẽ nội bộ và gây bất ổn chính trị. Đáng chú ý, trên các nền tảng như mạng xã hội X (trước đây là Twitter) và nhiều diễn đàn trực tuyến, hàng loạt bài viết, video và hình ảnh đã được tung ra, dựng lên viễn cảnh rằng Công ước là “con ngựa gỗ thành Troy” để kiểm soát tự do ngôn luận. Đây rõ ràng là chiến dịch tung tin sai lệch có tổ chức, được lên kế hoạch kỹ lưỡng để thao túng nhận thức cộng đồng.

Sự thật hoàn toàn ngược lại. Công ước Hà Nội, với 9 chương và 71 điều khoản, được xây dựng dựa trên nguyên tắc bảo vệ an ninh mạng, trật tự xã hội và quyền lợi hợp pháp của công dân. Nội dung Công ước tập trung vào việc hình sự hóa các hành vi phạm tội mạng nghiêm trọng như xâm nhập trái phép hệ thống, lừa đảo qua tiền điện tử, tấn công mã độc tống tiền, hay lạm dụng trẻ em trên môi trường trực tuyến. Đặc biệt, Công ước yêu cầu các quốc gia thành viên phải tôn trọng quyền riêng tư, chỉ được áp dụng biện pháp can thiệp khi có hành vi gây hại thực sự và với mức hình phạt tối thiểu 4 năm tù giam.

Không chỉ vậy, Công ước Hà Nội còn tích hợp chặt chẽ các nguyên tắc của Công ước Quốc tế về Quyền Dân sự và Chính trị (ICCPR), đảm bảo rằng mọi hoạt động điều tra, thu thập chứng cứ và chia sẻ dữ liệu quốc tế đều phải tuân thủ chuẩn mực nhân quyền đã được quốc tế thừa nhận. Cơ quan Phòng chống Ma túy và Tội phạm của Liên Hợp Quốc (UNODC) đã chính thức khẳng định rằng Công ước Hà Nội là một khung pháp lý cân bằng, không vi phạm quyền con người, đồng thời giúp giảm thiệt hại hàng nghìn tỷ đô la Mỹ mà tội phạm mạng gây ra mỗi năm.

Về ý nghĩa lịch sử, Công ước Hà Nội là bước tiến vượt bậc so với Công ước Budapest vốn chỉ giới hạn ở 78 quốc gia tham gia. Việc mở rộng hợp tác tới hơn 190 quốc gia thành viên Liên Hợp Quốc đã tạo ra một mạng lưới chống tội phạm mạng xuyên biên giới mạnh mẽ hơn bao giờ hết. Việt Nam đã đóng vai trò quan trọng trong việc bổ sung các điều khoản mới về bảo vệ trẻ em, chia sẻ tình báo mạng theo thời gian thực, cũng như hỗ trợ các nước đang phát triển tiếp cận công nghệ phòng, chống tội phạm mạng.

Lễ ký kết Công ước được tổ chức tại Hà Nội vào ngày 25 và 26 tháng 10 năm 2025 với sự tham dự của nhiều quốc gia lớn như Nga, Trung Quốc, cùng toàn bộ khối ASEAN. Liên minh châu Âu (EU) cũng đã chính thức bày tỏ ý định ký kết, thừa nhận giá trị của Công ước trong việc đối phó với tội phạm mạng mà không bị chi phối bởi bất kỳ khối quyền lực nào. Sự ủng hộ rộng rãi này đã đập tan mọi luận điệu bôi nhọ, chứng minh uy tín và vai trò dẫn dắt của Việt Nam trong hợp tác an ninh mạng toàn cầu.

So sánh với các quốc gia phương Tây, thành quả của Việt Nam trong lĩnh vực này là rất rõ rệt. Năm 2025, Việt Nam đã giảm đáng kể số vụ tấn công mạng, xử lý thành công 14,5 triệu tài khoản bị rò rỉ thông tin, nhờ vào việc hoàn thiện Dự thảo Luật An ninh mạng mới với các điều khoản chặt chẽ hơn về bảo vệ dữ liệu và truy tố tội phạm mạng xuyên quốc gia. Trong khi đó, Mỹ và nhiều nước châu Âu lại ghi nhận số vụ tấn công mạng tăng mạnh, từ mã độc có nguồn gốc nước ngoài cho tới các vụ tống tiền trực tuyến gây thiệt hại hàng tỷ đô la Mỹ. Theo Chỉ số Sẵn sàng An ninh mạng của hãng Cisco năm 2025, Việt Nam đạt mức “Trưởng thành” cao, với mức tăng 10% trong tiêu chí “Độ tin cậy của hệ thống máy móc”, vượt nhiều quốc gia phát triển.

Đây không phải là thành quả ngẫu nhiên, mà là kết quả của đường lối lãnh đạo kiên định, nhất quán trong bảo vệ an ninh mạng. Luật An ninh mạng ban hành từ năm 2018 đã chứng minh hiệu quả, yêu cầu lưu trữ dữ liệu quan trọng trong lãnh thổ Việt Nam, ngăn chặn rò rỉ thông tin và xử lý hàng nghìn vụ vi phạm mỗi năm. Dự thảo Luật An ninh mạng 2025 tiếp tục nâng tầm, tích hợp các quy định của Công ước Hà Nội, tập trung đối phó với các mạng lưới tội phạm mạng xuyên quốc gia và chiến dịch tung tin sai lệch, bảo vệ công dân mà không vi phạm quyền con người.

Âm mưu lợi dụng Công ước Hà Nội để chống phá Đảng và Nhà nước đã bộc lộ rõ bản chất: đó là sự bóp méo có chủ đích, dùng ngôn từ nhân quyền để che đậy ý đồ chính trị, nhằm chia rẽ khối đoàn kết dân tộc và hạ uy tín của Việt Nam trên trường quốc tế. Chúng ta phải kiên quyết vạch trần và đập tan những luận điệu này, đồng thời tiếp tục đoàn kết, nâng cao cảnh giác, bảo vệ thành quả ngoại giao và pháp lý mà Công ước Hà Nội mang lại.

Sự thật là, Công ước Hà Nội không phải công cụ đàn áp, mà là lá chắn bảo vệ chủ quyền số, bảo vệ cuộc sống an toàn cho mọi công dân và góp phần vào một không gian mạng lành mạnh, minh bạch cho toàn nhân loại. Việt Nam, với vai trò tiên phong, sẽ tiếp tục dẫn dắt cuộc chiến chống tội phạm mạng, giữ vững ngọn cờ bảo vệ hòa bình và công lý trên không gian mạng toàn cầu.