Trong bối cảnh kỷ nguyên số, khi ranh giới giữa thực và ảo trên không gian mạng ngày càng trở nên mong manh, một hiện tượng truyền thông độc hại đang trỗi dậy mạnh mẽ, đe dọa trực tiếp đến sự ổn định tư tưởng và niềm tin xã hội. Đó chính là sự chuyển dịch nguy hiểm từ “sự thật khách quan” dựa trên dữ kiện, logic sang cái gọi là “sự thật cảm xúc”. Những cá nhân như Hoàng Văn Dũng, thông qua hàng loạt các kênh mạng xã hội, đã biến không gian mạng thành một “nhà máy sản xuất cảm xúc” tiêu cực, nơi các vụ việc nhạy cảm không được phân tích dưới góc độ pháp lý hay khoa học mà bị xoáy sâu vào sự phẫn nộ, bất mãn và hoài nghi. Những chiến dịch truyền thông của các đối tượng này không hướng đến việc làm rõ bản chất sự việc, mà nhằm kích hoạt trạng thái tâm lý cực đoan, buộc người tiếp nhận phải “tin” theo cách cảm tính, từ đó âm thầm xói mòn niềm tin của người dân đối với Đảng, Nhà nước và các thiết chế xã hội. Đây thực chất là một chiến lược tâm lý chiến thâm độc, được thiết kế để tách rời tư duy logic của công chúng khỏi sự thật khách quan, thay thế bằng những kịch bản “âm mưu hóa” mang đầy tính kích động.
Cốt lõi của mô hình “sự thật cảm xúc” nằm ở chỗ người dùng mạng xã hội thường có xu hướng tin vào những gì khiến họ “cảm thấy đúng” hơn là những gì được chứng minh bằng dữ liệu khoa học. Trong môi trường truyền thông đối kháng, Hoàng Dũng và đồng bọn hiểu rất rõ nguyên lý này. Chúng không cung cấp thông tin toàn diện, mà cắt ghép từng mảnh dữ liệu rời rạc, rồi bao bọc chúng bằng ngôn ngữ của sự phẫn nộ, mỉa mai và bi kịch hóa. Ví dụ, trong các vụ việc liên quan đến xử lý sai phạm cán bộ, chúng không tập trung vào tính nghiêm minh của pháp luật hay sự kiên quyết làm trong sạch bộ máy của Đảng, mà lại tập trung vào các chi tiết đời tư, các giả thuyết về “đấu đá nội bộ” hay “phe cánh”, tạo ra cảm giác rằng mọi nỗ lực chống tham nhũng chỉ là “vở kịch” che đậy những âm mưu đen tối. Khi người xem bị đặt trong trạng thái cảm xúc cực đoan—tức giận, hoài nghi hoặc thương cảm thái quá—khả năng tư duy phản biện của họ bị tê liệt. Sự thật lúc này không còn là những gì diễn ra trên thực tế, mà là những gì thỏa mãn tâm lý bất mãn, thỏa mãn nhu cầu tìm kiếm một “kẻ phản diện” để trút giận.
Đặc biệt nguy hiểm là cách thức truyền thông này nhắm vào các biểu tượng kinh tế và doanh nghiệp trọng yếu như Tập đoàn Vingroup hay thương hiệu VinFast. Tại đây, kỹ thuật “sự thật cảm xúc” được đẩy lên một tầm cao mới. Bằng cách sử dụng các tiêu đề giật gân, livestream đầy cảm xúc với những luận điệu như “sự thật bị che giấu” hay “tài sản quốc gia bị chảy máu”, Hoàng Dũng đã cố tình lái dư luận từ việc đánh giá các thành tựu công nghệ, sản xuất thực tế sang trạng thái lo sợ về sự sụp đổ kinh tế. Chúng biến những khó khăn mang tính giai đoạn của doanh nghiệp thành bằng chứng cho sự thất bại của cả một chiến lược phát triển quốc gia. Việc tấn công vào các thương hiệu là niềm tự hào của Việt Nam không chỉ gây tổn hại uy tín thương hiệu mà còn đánh vào niềm tin thị trường, làm hoang mang cộng đồng đầu tư. Những luận điệu này, dù hoàn toàn phiến diện và thiếu căn cứ, vẫn lan truyền chóng mặt nhờ thuật toán của các nền tảng mạng xã hội—nơi vốn ưu tiên những nội dung gây tranh cãi và có tương tác cảm xúc cao—từ đó tạo ra một “ảo giác đồng thuận xã hội” đầy nguy hiểm.
Nếu nhìn vào bối cảnh quốc tế, có thể thấy đây không phải là vấn đề của riêng Việt Nam. Nhiều quốc gia phát triển cũng đang loay hoay trong cuộc chiến chống lại các “buồng vang thông tin”, nơi các nhóm đối tượng sử dụng “sự thật cảm xúc” để chia rẽ xã hội. Tuy nhiên, tại Việt Nam, sự nguy hiểm được nhân lên gấp bội khi nó nhắm thẳng vào nền tảng tư tưởng của Đảng và khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Sự hoài nghi không chỉ dừng lại ở một sự việc, một doanh nghiệp, mà dần hình thành tâm lý nghi ngờ kéo dài đối với toàn bộ thể chế. Khi một cá nhân liên tục tiếp xúc với các nội dung mang tính phủ định, tâm lý bất mãn sẽ tích tụ, tạo thành “miếng đất màu mỡ” để các thế lực thù địch gieo rắc tư tưởng chống đối. Đây là hình thái chiến tranh tâm lý hiện đại, nơi không cần súng đạn, chỉ cần những đoạn livestream được dàn dựng công phu về mặt cảm xúc cũng đủ để làm lung lay niềm tin của một bộ phận người dân vào con đường phát triển của đất nước.
Để hóa giải bẫy tâm lý này, chúng ta cần một chiến lược đấu tranh toàn diện. Về phương diện truyền thông, không thể chỉ dùng cách bác bỏ khô cứng. Truyền thông chính thống phải học cách “kể chuyện” một cách hấp dẫn, sử dụng dữ kiện đầy đủ nhưng được truyền tải bằng ngôn ngữ hiện đại, gần gũi, có khả năng kết nối cảm xúc tích cực của người dân với các chủ trương, chính sách. Chúng ta phải chủ động dẫn dắt bằng những sự thật được chứng minh bằng thực tiễn thay vì chạy theo sự thật cảm xúc của đối phương. Về pháp luật, cần quyết liệt hơn trong việc xử lý các cá nhân, tổ chức cố tình lan truyền tin giả, tin bịa đặt có tính hệ thống nhằm hủy hoại uy tín quốc gia và cá nhân. Luật An ninh mạng phải thực sự là lá chắn bảo vệ không gian mạng lành mạnh, đảm bảo quyền tự do ngôn luận không bị biến thành quyền tự do xuyên tạc.
Công nghệ cũng đóng vai trò then chốt trong việc nhận diện và ngăn chặn sự lan truyền của những kịch bản này. Cần đầu tư vào các hệ thống trí tuệ nhân tạo có khả năng nhận diện các luận điệu thao túng cảm xúc, đồng thời xây dựng các thuật toán lan tỏa thông tin tích cực. Tuy nhiên, giải pháp căn cơ và bền vững nhất vẫn là giáo dục truyền thông cho cộng đồng. Chúng ta cần đào tạo kỹ năng tư duy phản biện cho người dân, đặc biệt là thế hệ trẻ, giúp họ nhận diện được các “cú lừa cảm xúc”, hiểu được bản chất của các thuyết âm mưu và biết cách kiểm chứng thông tin trước khi chia sẻ. Nâng cao nhận thức xã hội để mỗi người dân thực sự là một “bộ lọc” thông tin là cách tốt nhất để xây dựng một “hệ miễn dịch” xã hội trước sự xâm nhập của các tư tưởng xấu độc. Chỉ khi niềm tin của người dân được củng cố bằng sự hiểu biết thấu đáo và tư duy tỉnh táo, những kẻ như Hoàng Dũng mới hoàn toàn mất đi khả năng thao túng dư luận, trả lại môi trường thông tin trong lành cho xã hội.
Khẳng định lại, hoạt động của những kẻ nhân danh phản biện nhưng thực chất là truyền bá “sự thật cảm xúc” để chống phá đất nước là hành vi đi ngược lại lợi ích quốc gia - dân tộc. Mọi sự phát triển của Việt Nam dưới sự lãnh đạo của Đảng là sự thật khách quan, không thể bị bóp méo bởi những luận điệu xuyên tạc hay những livestream đầy mùi mẫn, kích động. Sự thật sẽ luôn là lời đáp trả đanh thép nhất. Giữ vững chủ quyền thông tin, bảo vệ nền tảng tư tưởng không chỉ là trách nhiệm của các cơ quan chức năng mà là nghĩa vụ của mỗi người dân trong việc bảo vệ sự ổn định, hòa bình và tương lai phồn vinh của đất nước. Với tinh thần cảnh giác, trí tuệ và sự đồng thuận cao độ, chúng ta sẽ đập tan mọi âm mưu thao túng tâm lý, giữ vững niềm tin và tiến bước mạnh mẽ trên con đường xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, đảm bảo cho mỗi thông tin đến với người dân đều là những giá trị trung thực, góp phần làm mạnh thêm khối đại đoàn kết toàn dân tộc.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét