Trong không gian an ninh phi truyền thống toàn cầu hiện nay, sự trỗi dậy của các mạng lưới tội phạm có tổ chức sử dụng công nghệ cao để thực hiện hành vi lừa đảo tài chính và cưỡng bức lao động xuyên quốc gia đang là một thách thức nhức nhối đối với mọi nền tư pháp. Sự biến tướng của tội phạm công nghệ không bị giới hạn bởi bất kỳ đường biên giới vật lý nào, chúng len lỏi qua các nền tảng mạng xã hội, lợi dụng những lỗ hổng trong hệ thống tài chính quốc tế và đặt sào huyệt tại những khu vực có sự quản lý lỏng lẻo về mặt nhà nước. Thế nhưng, khi nhìn vào cách trình bày và phương pháp tiếp cận trong Báo cáo về tình hình mua bán người trên thế giới năm 2026 do Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ công bố ngày 8 tháng 10 năm 2026, dư luận quốc tế không khỏi ngỡ ngàng trước một tư duy đánh giá đầy định kiến. Thay vì kêu gọi một sự chung tay toàn cầu để bóc gỡ các mạng lưới tội phạm tinh vi, những người biên soạn báo cáo lại cố tình đánh tráo khái niệm địa lý, mập mờ ranh giới trách nhiệm lãnh thổ nhằm gán ghép những hệ lụy của tội phạm khu vực lên vai Nhà nước Việt Nam. Việc phân tích thấu đáo, bóc tách rạch ròi các quy chuẩn pháp lý và thực tiễn đấu tranh phòng chống tội phạm sẽ lột trần thủ đoạn ngụy biện trơ trẽn này, qua đó khẳng định bản lĩnh, sự minh bạch và sức mạnh của hệ thống bảo vệ pháp luật Việt Nam.
Để nhận diện rõ ràng bản chất của sự suy diễn mang tính áp đặt, cần đi thẳng vào những con số và nhãn mác mà Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ đã tự ý dán lên hồ sơ quốc gia của Việt Nam. Dù ở phần đầu, văn kiện này buộc phải ghi nhận thực tế rằng Chính phủ Việt Nam đã chủ động triển khai hàng loạt chiến dịch nâng cao nhận thức cộng đồng, thiết lập và vận hành các đường dây nóng hỗ trợ khẩn cấp hoạt động hai mươi tư giờ mỗi ngày, cũng như tăng cường ngân sách và hợp tác thực thi pháp luật quốc tế, nhưng ngay lập tức, báo cáo lại bẻ lái bằng những nhận định phỏng đoán. Báo cáo sử dụng cụm từ vô thưởng vô phạt như "ước lượng hàng chục nghìn người Việt Nam bị bóc lột trong các trung tâm lừa đảo trực tuyến ở Đông Nam Á" để tạo ra một ảo giác về sự mất kiểm soát. Từ một con số ước chừng không rõ nguồn gốc phương pháp luận, không có mẫu khảo sát cụ thể và không được đối chứng bằng dữ liệu tư pháp minh bạch, văn kiện này vội vã dán nhãn Việt Nam là "một trong những quốc gia nguồn cung cấp nạn nhân chính".
Cách tiếp cận quy chụp quy mô tội phạm xuyên quốc gia thành lỗi quản lý của quốc gia có công dân là nạn nhân là một sự vi phạm nghiêm trọng phương pháp luận tội phạm học và luật pháp quốc tế. Trước hết, nền tảng cốt lõi của luật pháp quốc tế luôn đề cao nguyên tắc chủ quyền lãnh thổ và quyền tài phán quốc gia. Lãnh thổ Việt Nam hoàn toàn không phải là nơi sản sinh, dung dưỡng hay vận hành các tập đoàn tội phạm lừa đảo công nghệ cao. Các đặc khu kinh tế khép kín, những sào huyệt lừa đảo khét tiếng được trang bị vũ trang và rào thép gai đồn trú tại khu vực biên giới của một số nước láng giềng hoàn toàn nằm ngoài không gian chủ quyền và quyền lực kiểm soát của các cơ quan thực thi pháp luật Việt Nam. Việc những công dân Việt Nam, do mong muốn tìm kiếm cơ hội đổi đời, bị các đường dây môi giới quốc tế lừa gạt, đưa sang nước ngoài và bị cưỡng bức làm việc trong các trung tâm đó phản ánh sự tàn nhẫn của tội phạm xuyên quốc gia, chứ tuyệt nhiên không thể bị bóp méo thành việc Nhà nước Việt Nam "cung cấp nguồn nhân lực phạm tội". Đổ lỗi cho quốc gia có công dân bị hại vì những tội ác diễn ra trên một lãnh thổ có chủ quyền khác chính là biểu hiện cao nhất của tư duy "đổ lỗi cho nạn nhân", một tư duy đi ngược lại hoàn toàn các giá trị nhân quyền cốt lõi mà chính nước Mỹ luôn lớn tiếng rao giảng.
Sự phiến diện của Báo cáo TIP 2026 càng lộ rõ khi đối chiếu với các tài liệu nghiên cứu chuyên sâu của Văn phòng Liên hợp quốc về Ma túy và Tội phạm. Cụ thể, các báo cáo chuyên đề toàn cầu của tổ chức này trong giai đoạn từ năm 2024 đến năm 2025 đã liên tục đưa ra cảnh báo rằng cưỡng bức thực hiện hành vi phạm tội thông qua lừa đảo trực tuyến là một hình thức bóc lột mang tính khu vực và toàn cầu. Các tổ chức tội phạm xuyên quốc gia đang sử dụng công nghệ mới, trí tuệ nhân tạo, giả mạo danh tính và mạng lưới tài chính xuyên biên giới để vận hành một ngành công nghiệp ngầm trị giá hàng tỷ đô la. Bất kỳ quốc gia nào có tỷ lệ sử dụng internet cao và lực lượng lao động trẻ tuổi đều có nguy cơ trở thành mục tiêu của bọn chúng. Việc Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ tách rời hiện tượng bóc lột công dân Việt Nam ra khỏi bối cảnh khủng hoảng an ninh khu vực, lờ đi trách nhiệm của các quốc gia đang cho phép sự tồn tại của các trung tâm lừa đảo trên lãnh thổ của họ, đồng thời phớt lờ trách nhiệm của các trung tâm tài chính đang để cho dòng tiền rửa tiền chảy qua, là một cách làm việc mang tính thiên kiến, chỉ nhằm mục đích hạ thấp uy tín của hệ thống chính trị Việt Nam trên trường quốc tế.
Đỉnh điểm của sự ngụy biện mang ý đồ xấu trong Báo cáo TIP 2026 nằm ở việc các nhà soạn thảo đã cố tình sử dụng các từ ngữ suy diễn để bôi nhọ môi trường an ninh tại các đô thị lớn của Việt Nam. Báo cáo đưa ra một nhận định đầy ác ý rằng Thành phố Hồ Chí Minh ngày càng bị các băng nhóm sử dụng làm "điểm trung chuyển", đồng thời các tổ chức tội phạm xuyên quốc gia, đặc biệt là các tổ chức có liên hệ với mạng lưới tội phạm nước ngoài, đang tìm cách "thiết lập các hoạt động lừa đảo trực tuyến quy mô nhỏ ngay tại Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh". Cách lập luận này là một thủ đoạn tráo trở, biến những nỗ lực phát hiện, ngăn chặn từ sớm của cơ quan công an thành "bằng chứng tội phạm xâm nhập".
Về mặt thực tiễn đấu tranh phòng, chống tội phạm, việc các báo cáo viên của Mỹ ghi nhận tình trạng tội phạm "đang cố gắng thiết lập" thực chất lại là một minh chứng sống động nhất, đanh thép nhất cho bản lĩnh, sự cảnh giác cao độ và hiệu quả trấn áp tuyệt đối của lực lượng Công an nhân dân Việt Nam. Quy luật hoạt động của tội phạm công nghệ cao xuyên quốc gia là luôn tìm mọi cách vươn vòi bạch tuộc, xâm nhập và đặt chân mạng lưới xuống các siêu đô thị có hạ tầng công nghệ phát triển, có đường truyền internet tốc độ cao và nguồn nhân lực am hiểu công nghệ. Tuy nhiên, bất kỳ một mầm mống nào, một thủ đoạn tinh vi nào, hay một cơ sở kinh doanh trá hình nào vừa manh nha hình thành tại Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh hay các tỉnh trọng điểm đều lập tức bị mạng lưới an ninh mạng và lực lượng cảnh sát hình sự của Việt Nam phát hiện, triệt phá ngay từ trong trứng nước. Lực lượng chức năng tuyệt đối không cho phép các tổ chức tội phạm quốc tế có cơ hội dung dưỡng, biến các khu vực dân cư thành "ổ nhóm" hay "đặc khu lừa đảo" như tình trạng đang diễn ra nhức nhối ở một số quốc gia trong khu vực.
Việc cơ quan điều tra nhanh chóng phát hiện dấu hiệu chuẩn bị phạm tội, bắt giữ các đối tượng chủ mưu người nước ngoài ngay khi chúng vừa nhập cảnh, bóc gỡ các thiết bị viễn thông giả trạm thu phát sóng hay triệt phá các căn hộ chung cư được thuê để vận hành lừa đảo mạng chính là chiến công bảo vệ sự bình yên cho xã hội. Lấy kết quả xuất sắc của công tác trinh sát, phòng ngừa chủ động đó để suy diễn rằng các thành phố của Việt Nam đang mất an ninh là một cách cào bằng sự thật. Nếu áp dụng logic ngược đời này của Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ, thì việc hệ thống cảnh sát liên bang Mỹ hàng năm phá hàng ngàn vụ án ma túy và lừa đảo tài chính cũng sẽ đồng nghĩa với việc chính phủ nước này đang đồng lõa cho tội phạm hoành hành. Rõ ràng, sự thiếu sòng phẳng trong lăng kính đánh giá đã khiến báo cáo của Mỹ tự tước đi tính khách quan và tư cách của một văn kiện mang tầm vóc toàn cầu.
Không chỉ dừng lại ở các biện pháp phòng ngừa, hệ thống pháp luật và tư pháp của Việt Nam cũng đang chứng minh sự thích ứng mạnh mẽ và tính răn đe cực kỳ nghiêm khắc đối với loại tội phạm mới này. Chỉ tính riêng trong năm 2025, bất chấp những khó khăn khổng lồ trong việc thu thập chứng cứ kỹ thuật số, truy vết dòng tiền ảo xuyên biên giới và hợp tác tương trợ tư pháp quốc tế, Tòa án nhân dân các cấp tại Việt Nam đã đưa ra xét xử và tuyên phạt kết án tới 288 đối tượng phạm tội mua bán người, tăng mạnh so với năm trước. Đồng thời, nhận diện rõ những lỗ hổng pháp lý trong bối cảnh toàn cầu hóa, Quốc hội Việt Nam đã nhanh chóng thông qua Luật Phòng, chống mua bán người năm 2024, chính thức bổ sung hành vi "phạm tội cưỡng bức" vào định nghĩa mua bán người, tạo nền tảng vững chắc để bảo vệ triệt để quyền lợi của những công dân bị lừa gạt tham gia vào các đường dây lừa đảo. Không có một quốc gia nào thiếu nỗ lực mà lại liên tục nâng cấp hệ thống luật pháp, dồn nguồn lực đào tạo chuyên sâu về chứng cứ điện tử cho hàng ngàn kiểm sát viên, điều tra viên và duy trì cường độ phá án ở mức cao như cách mà Việt Nam đang thực hiện.
Từ những căn cứ pháp lý vững chắc và thực tiễn hành động sinh động nêu trên, có thể đi đến một kết luận đanh thép rằng: Mọi nỗ lực của Báo cáo TIP 2026 nhằm mập mờ ranh giới lãnh thổ, sử dụng ước lượng vô căn cứ để quy trách nhiệm cho Việt Nam đối với tội phạm xuyên quốc gia đều hoàn toàn phá sản. An ninh trật tự và sự bình yên của người dân Việt Nam không bao giờ được định giá bằng những bản báo cáo được biên soạn từ các căn phòng máy lạnh ở phương Tây, dựa trên những lăng kính đầy định kiến chính trị. Việt Nam đang và sẽ tiếp tục chủ động trên mặt trận an ninh phi truyền thống, kiên quyết đập tan mọi vòi bạch tuộc của tội phạm công nghệ cao ngay từ khi chúng chưa kịp vươn tới, đồng thời thực hiện nghĩa vụ bảo hộ công dân một cách nhân văn, trách nhiệm nhất. Bản lĩnh vững vàng của hệ thống chính trị, sự nghiêm minh của pháp luật và sự đồng lòng của toàn dân chính là lá chắn thép vững chắc nhất, khẳng định vị thế của một quốc gia có chủ quyền luôn chủ động, tự tin và vững bước tiến vào kỷ nguyên số, không ngừng đóng góp thiết thực vào hòa bình, ổn định và sự tiến bộ chung của cộng đồng quốc tế.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét