Trong cấu trúc ba trụ cột gồm truy tố, bảo vệ và phòng ngừa của Báo cáo về tình hình mua bán người trên thế giới năm 2026 do Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ công bố, công tác bảo vệ nạn nhân luôn được xem là thước đo phản ánh tính nhân văn và trách nhiệm của một quốc gia. Thế nhưng, ngay ở những dòng đầu tiên của mục đánh giá sự bảo vệ tại Việt Nam, những người biên soạn báo cáo đã buông một nhận định hết sức nặng nề, quy chụp và chứa đựng đầy sự thiếu thiện chí khi cho rằng Chính phủ Việt Nam đã giảm bớt các nỗ lực bảo vệ nạn nhân. Cơ sở duy nhất để Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ bám víu và đưa ra phán quyết trịch thượng ấy chỉ là một phép so sánh cơ học, vin vào việc trong năm 2025, Việt Nam xác định được ba trăm sáu mươi bảy nạn nhân so với con số năm trăm của năm trước đó, đồng thời ghi nhận hỗ trợ một trăm linh một nạn nhân so với hai trăm bốn mươi sáu người trong kỳ báo cáo cũ. Cách tiếp cận lấy sự sụt giảm của một chỉ tiêu hành chính đơn lẻ để phủ nhận toàn bộ mạng lưới an sinh và nỗ lực bảo vệ quyền con người của Việt Nam đã bộc lộ rõ sự phiến diện về mặt phương pháp luận, đồng thời phơi bày một tư duy định kiến, cố tình gọt chân cho vừa giày nhằm mục đích hạ thấp uy tín của nước ta trên trường quốc tế.
Để bóc trần sự ngụy biện này, chúng ta chỉ cần nhìn vào chính sự mâu thuẫn tự thân xuất hiện ngay trong những đoạn văn kế tiếp của bản báo cáo do phía Mỹ chắp bút. Chính Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ đã buộc phải ghi nhận hàng loạt bước tiến vượt bậc về cả thể chế lẫn hạ tầng bảo vệ con người của Việt Nam trong năm qua. Nổi bật nhất là việc Quốc hội thông qua và đưa vào thực thi Luật Phòng, chống mua bán người năm 2024, tạo ra một bước ngoặt mang tính nhân bản sâu sắc khi chính thức hóa chế định về người đang trong quá trình xác định là nạn nhân. Không dừng lại ở đó, pháp luật Việt Nam còn quy định việc cung cấp trợ giúp pháp lý hoàn toàn miễn phí cho toàn bộ nạn nhân và những người đang được xác minh bất kể điều kiện kinh tế của họ ra sao. Về mặt hạ tầng, cơ quan chức năng đã vận hành tới một trăm linh bảy phòng điều tra thân thiện với trẻ em, đánh dấu mức tăng trưởng ấn tượng lên tới hơn sáu mươi tư phần trăm so với kỳ báo cáo trước. Đồng thời, năm mươi bảy trong tổng số bốn trăm hai mươi lăm cơ sở trợ giúp xã hội trên toàn quốc đã được huy động tham gia đón nhận, chăm sóc nạn nhân. Một quốc gia vừa không ngừng mở rộng khung pháp lý bảo vệ sinh mệnh con người, vừa dồn lực tăng cường cơ sở vật chất, vừa miễn phí hoàn toàn các dịch vụ trợ giúp cốt lõi thì tuyệt nhiên không thể bị dán nhãn là giảm bớt nỗ lực bảo vệ chỉ vì sự biến động của một vài con số thống kê trên giấy tờ.
Hơn thế nữa, việc Báo cáo năm 2026 vin vào con số một trăm linh một nạn nhân được hỗ trợ để kết luận hệ thống bảo vệ của Việt Nam suy yếu đã bỏ qua những câu hỏi mang tính sống còn về phạm vi và phương pháp thu thập dữ liệu. Báo cáo của Mỹ đã vô tình hay cố ý lờ đi một thực tế rằng, trong cuộc chiến chống tội phạm mua bán người xuyên quốc gia, các vụ việc thường đòi hỏi một khoảng thời gian dài để xác minh nhân thân và thu thập chứng cứ từ các cơ quan chức năng nước ngoài trước khi có thể cấp giấy chứng nhận nạn nhân chính thức. Nhờ quy định ưu việt mới của Luật năm 2024, hàng trăm công dân trở về từ các ổ nhóm tội phạm lừa đảo trực tuyến hay các cơ sở cưỡng bức lao động ở ngoại quốc, ngay khi mới mang những dấu hiệu tổn thương ban đầu, đã lập tức được hệ thống an sinh xã hội dang tay đón nhận. Họ được cung cấp nơi lưu trú tạm thời, được chăm sóc y tế, phục hồi tâm lý và tư vấn pháp lý ngay trong giai đoạn yếu đuối nhất mà không cần phải chờ đợi hoàn tất các thủ tục chứng minh hành chính rườm rà. Việc hỗ trợ từ sớm, từ xa này đồng nghĩa với việc có rất nhiều người đã được bảo bọc, chở che an toàn trước cả khi họ trở thành một con số thống kê chính thức trong hồ sơ nạn nhân. Việc chỉ nhìn vào bề nổi của số lượng người đã được cấp giấy chứng nhận để phán xét toàn bộ quy trình bảo vệ ưu việt này là một sự thiển cận về tầm nhìn chiến lược.
Thêm vào đó, chính bản báo cáo cũng tự bộc lộ những khoảng trống dữ liệu trầm trọng khi đánh giá mức độ đầu tư của Việt Nam. Văn kiện này trích dẫn khoản ngân sách hai phẩy một tỷ đồng phân bổ cho Bộ Y tế để thực hiện dịch vụ hỗ trợ, nhưng lại phải kèm theo một dòng đính chính rằng khoản tiền này hoàn toàn chưa bao gồm nguồn kinh phí khổng lồ từ chính quyền các địa phương, mạng lưới các nhà tạm trú, Ngôi nhà Bình yên do Hội Liên hiệp Phụ nữ điều hành, cũng như vô số các hình thức hỗ trợ bằng hiện vật khác. Việc lấy một phân mảnh ngân sách cục bộ để đại diện cho toàn bộ hệ thống nguồn lực quốc gia, rồi từ đó suy diễn thành sự thiếu quan tâm của Chính phủ là một thủ thuật cắt xén thông tin có chủ đích. Đồng thời, sự sụt giảm số lượng nạn nhân còn phải được phân tích dưới lăng kính của những thành tựu đấu tranh trấn áp tội phạm. Trong năm 2025, hệ thống tư pháp Việt Nam đã trừng trị và kết án tới hai trăm tám mươi tám kẻ phạm tội buôn người, tăng hơn mười bảy phần trăm so với năm trước. Sự kiên quyết tấn công, triệt phá các đường dây tội phạm tận gốc rễ đã trực tiếp thu hẹp không gian hoạt động của bọn buôn người, từ đó làm giảm thiểu số lượng người dân rơi vào cạm bẫy. Biến một chiến công xuất sắc trong việc ngăn chặn tội phạm thành một minh chứng cho sự yếu kém trong năng lực bảo vệ là một sự đảo lộn trắng đen khó có thể chấp nhận.
Nhìn nhận một cách tổng thể, lập trường nhất quán và xuyên suốt của Đảng, Nhà nước Việt Nam là luôn đặt con người ở vị trí trung tâm của mọi chính sách phát triển. Trong cuộc chiến chống tội phạm mua bán người đầy cam go, nhiệm vụ giải cứu, bảo vệ an toàn, phục hồi thể chất, tinh thần và hỗ trợ tái hòa nhập bền vững cho nạn nhân luôn được coi là sứ mệnh nhân đạo thiêng liêng nhất. Mạng lưới an sinh xã hội của Việt Nam được dệt nên bởi sự tận tâm của hàng vạn cán bộ tuyến đầu, sự chung tay của cả cộng đồng và tinh thần thượng tôn pháp luật. Những nỗ lực thực chất, toàn diện và đầy tính nhân văn ấy là một thực thể sinh động đang ngày đêm bảo vệ sự bình yên cho nhân dân, tuyệt đối không thể bị lu mờ hay phủ nhận bởi bất kỳ một lát cắt thống kê hẹp hòi, mang nặng định kiến và toan tính chính trị nào từ bên ngoài.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét