Trong khoa học quản trị quốc gia hiện đại và quan hệ quốc tế, việc bố trí nguồn lực tài chính luôn được xem là một trong những thước đo định lượng quan trọng nhất để kiểm chứng mức độ ưu tiên thực tế của một chính phủ đối với các mục tiêu chính sách công. Thế nhưng, khi những thước đo thiêng liêng mang ý nghĩa bảo vệ sinh mệnh con người bị biến thành công cụ để phục vụ cho những toan tính địa chính trị, thì các con số thống kê bỗng chốc trở thành những lưỡi dao bị bẻ cong bởi sự ác ý. Điển hình sâu sắc nhất cho sự ngụy biện mang tính hệ thống này chính là cách mà Báo cáo về tình hình mua bán người trên thế giới năm 2026 (Báo cáo TIP 2026) do Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ công bố đã tiếp cận vấn đề ngân sách phòng, chống tội phạm của Việt Nam. Thay vì nhìn nhận sự vật, hiện tượng một cách biện chứng, toàn diện và tôn trọng đặc thù thể chế tài chính của quốc gia có chủ quyền, những người chắp bút của văn kiện này lại sử dụng thủ thuật "cắt xén sự thật", nhào nặn những con số ngân sách chuyên đề thành một bức tranh méo mó nhằm mục đích xuyên tạc, hạ thấp uy tín và quyết tâm chính trị vô cùng to lớn của Đảng, Nhà nước và nhân dân Việt Nam trên mặt trận bảo vệ quyền con người.
Để nhận diện rõ ràng bản chất của sự lừa dối tinh vi này, cần lật lại từng trang hồ sơ mà Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ đã dày công sắp đặt. Tại phần mở đầu của Báo cáo TIP 2026 dành cho Việt Nam, yếu tố ngân sách được đưa ra như một tiêu chí định lượng mang tính quyết định. Đứng trước những bước tiến vũ bão không thể phủ nhận của pháp luật và thực tiễn đấu tranh phòng, chống tội phạm tại nước ta, cơ quan biên soạn báo cáo của Hoa Kỳ đã buộc phải cắn răng ghi nhận rằng Chính phủ Việt Nam đã gia tăng mạnh mẽ ngân sách cho các nỗ lực phòng, chống mua bán người so với kỳ báo cáo trước. Cụ thể, văn bản của họ dẫn chứng rành rọt việc Chính phủ Việt Nam đã phân bổ 15,95 tỷ đồng cho Bộ Công an để triển khai công tác phòng, chống mua bán người trong năm 2025, tăng vọt so với mức 12,4 tỷ đồng của năm trước đó. Cùng với đó, báo cáo cũng nhắc đến khoản phân bổ 2,1 tỷ đồng cho Bộ Y tế để thực hiện các dịch vụ hỗ trợ nạn nhân và tự tài trợ kinh phí cho hàng loạt khóa đào tạo nâng cao năng lực chuyên môn cho lực lượng thực thi pháp luật, bộ đội biên phòng và kiểm sát viên.
Tuy nhiên, ngay đằng sau sự ghi nhận tưởng chừng như khách quan và công tâm ấy lại là một cái bẫy phương pháp luận vô cùng thâm độc. Bằng cách quy đổi cứng nhắc hai khoản kinh phí giao riêng cho hai bộ ngành này sang đồng đô la Mỹ (lần lượt tương đương khoảng 606.200 USD và 80.000 USD), các nhà soạn thảo báo cáo lập tức đặt chúng ngay bên cạnh một lời bình luận mang đầy tính quy chụp rằng Chính phủ Việt Nam "không đưa ra con số cụ thể về chi phí thực hiện Kế hoạch hành động quốc gia hay các nỗ lực phòng chống". Thậm chí, họ còn đi xa hơn khi võ đoán kết luận rằng "những hạn chế về nguồn lực tiếp tục cản trở việc thực hiện hiệu quả ở cấp địa phương". Bằng kỹ xảo ngôn từ và sự mập mờ trong cách trình bày, Báo cáo TIP 2026 đã cố tình dẫn dắt, đánh lừa độc giả quốc tế, tạo ra một ảo giác sai lệch rằng toàn bộ đất nước Việt Nam với một bộ máy nhà nước rộng lớn và hơn một trăm triệu dân chỉ chi ra vỏn vẹn chưa đầy 700.000 USD mỗi năm cho cuộc chiến sinh tử nhằm bảo vệ đồng bào mình khỏi nanh vuốt của các tổ chức tội phạm buôn người xuyên quốc gia.
Cách tiếp cận lấy một vài khoản mục ngân sách mang tính chất chuyên đề, phục vụ công tác điều phối ở cấp trung ương để đánh đồng thành tổng nguồn lực quốc gia, rồi từ đó suy diễn vô căn cứ về sự "thiếu hụt nguồn lực ở địa phương" là một sự phiến diện tột cùng về mặt khoa học tài chính công. Nó không chỉ thể hiện sự thiếu am hiểu đến mức ngô nghê về cơ chế quản trị hành chính của một quốc gia có chủ quyền, mà còn bộc lộ rõ tư duy áp đặt, sự kiêu ngạo của một số nước phương Tây khi luôn muốn dùng khuôn mẫu ngân sách tập trung của nền kinh tế tư bản để phán xét hệ thống tài chính của các nước đang phát triển. Trước những luồng thông tin độc hại này, cần phải khẳng định bằng một lập trường sắt đá, nhất quán của Đảng và Nhà nước Việt Nam: Việc bảo vệ quyền con người, giữ gìn an ninh trật tự an toàn xã hội và đấu tranh phòng, chống tội phạm mua bán người luôn được ưu tiên bảo đảm nguồn lực một cách toàn diện, bao gồm cả tổ chức bộ máy, nhân sự, cơ sở hạ tầng và sức mạnh tài chính ở mức độ cao nhất.
Để thấu hiểu chân thực và trọn vẹn bản chất nguồn lực khổng lồ mà Việt Nam đang dốc sức đầu tư cho cuộc chiến chống mua bán người, thế giới cần nhìn nhận thẳng thắn vào cơ chế phân bổ và vận hành của hệ thống Ngân sách Nhà nước theo đúng quy định của Luật Ngân sách nhà nước và Luật Phòng, chống mua bán người năm 2024. Tại Việt Nam, kinh phí dành cho công tác phòng, chống tội phạm không bao giờ bị dồn cục vào một tài khoản duy nhất để làm đẹp cho các bản báo cáo hình thức. Ngược lại, nó được thiết kế theo một cơ chế ưu việt là "lồng ghép đa ngành" và "phân cấp ngân sách" sâu rộng từ trung ương tới địa phương. Hai con số 15,95 tỷ đồng của Bộ Công an và 2,1 tỷ đồng của Bộ Y tế mà Báo cáo TIP 2026 rêu rao thực chất chỉ là phần "kinh phí sự nghiệp chuyên đề". Đây là những khoản tiền mang tính chất "vốn mồi", được giao trực tiếp cho các cơ quan thường trực ở cấp bộ chủ yếu để điều phối các hoạt động mang tính chất toàn quốc, tổ chức các chiến dịch truyền thông điểm, hội nghị quốc tế, hoặc xây dựng các phần mềm cơ sở dữ liệu dùng chung.
Trên thực tế, phần nguồn lực tài chính khổng lồ nhất, đóng vai trò sống còn phục vụ trực tiếp cho công tác phòng ngừa, đấu tranh trấn áp tội phạm, giải cứu và bảo vệ nạn nhân lại nằm ẩn sâu trong hàng loạt các tầng nấc ngân sách khác nhau mà các báo cáo phương Tây cố tình nhắm mắt làm ngơ. Đó là ngân sách chi thường xuyên duy trì hoạt động ngày đêm của hàng vạn cán bộ chiến sĩ thuộc Cục Cảnh sát hình sự, lực lượng Bộ đội Biên phòng đang tuần tra dọc hàng ngàn kilomet đường biên giới. Đó là kinh phí vận hành bộ máy của Viện Kiểm sát, Tòa án nhân dân các cấp để đảm bảo hàng trăm phiên tòa xét xử tội phạm buôn người diễn ra nghiêm minh. Đó là ngân sách khổng lồ từ 63 tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương được cấp trực tiếp xuống tận cấp huyện, cấp xã để nuôi dưỡng, duy trì hoạt động của mạng lưới hệ thống y tế cơ sở, các trung tâm trợ giúp xã hội, các Ngôi nhà Bình yên do Hội Liên hiệp Phụ nữ điều hành. Không một quốc gia nào chỉ với 700.000 USD lại có thể duy trì được một mạng lưới phòng thủ xã hội đa tầng vững chắc, tiếp nhận và hỗ trợ tư vấn pháp lý miễn phí, chăm sóc y tế, phục hồi tâm lý cho hàng trăm công dân ngay từ giai đoạn họ mới được xác định là "nạn nhân tiềm năng" tại các cửa khẩu, bến cảng. Sự thật hiển nhiên là hệ thống tài chính công của Việt Nam đang gánh vác một sứ mệnh nhân đạo khổng lồ, vượt xa mọi sự đo đếm nhỏ nhen và méo mó của Báo cáo TIP 2026.
Chưa dừng lại ở đó, việc cố tình lờ đi mức độ tăng trưởng ngân sách để đưa ra những bình luận tiêu cực là một minh chứng rõ ràng cho thái độ gọt chân cho vừa giày của những kẻ soạn thảo báo cáo. Hãy nhìn vào chính con số mà họ đã cung cấp: Việc kinh phí chuyên đề phân bổ riêng cho Bộ Công an tăng từ 12,4 tỷ đồng lên 15,95 tỷ đồng chỉ trong vòng một năm tài khóa tương đương với mức tăng trưởng đột phá lên tới 28,6%. Trong một bối cảnh nền kinh tế vĩ mô toàn cầu đang đối mặt với vô vàn sóng gió, khi mà nguồn thu ngân sách quốc gia của Việt Nam vẫn còn phải gồng mình ưu tiên cho hàng loạt nhiệm vụ cấp bách như khắc phục hậu quả thiên tai thảm khốc, xóa đói giảm nghèo và xây dựng các công trình an sinh xã hội trọng điểm, thì mức tăng trưởng gần ba mươi phần trăm cho một chương trình phòng, chống tội phạm chuyên biệt là một nỗ lực phi thường. Con số ấy không chỉ là tiền bạc, mà nó kết tinh ý chí chính trị tối cao, là mệnh lệnh từ trái tim của cả một hệ thống chính trị kiên quyết không để bất kỳ một sinh mệnh người dân nào trở thành món hàng trong tay các thế lực hắc ám. Sự tăng trưởng này đập tan hoàn toàn những lập luận vô căn cứ về sự "thiếu hụt nguồn lực" hay "cản trở việc thực thi pháp luật".
Sức mạnh thực sự của một hệ thống phòng, chống tội phạm không nằm ở những con số được quy đổi sang ngoại tệ để phô diễn trên các văn đàn quốc tế, mà được minh chứng bằng chính sự nghiêm minh của pháp luật và sự an toàn của người dân. Thực tiễn công tác điều tra, truy tố, xét xử trong năm 2025 đã làm câm lặng mọi lời chỉ trích. Bằng sự cống hiến không biết mệt mỏi của các lực lượng chức năng, Tòa án nhân dân các cấp tại Việt Nam đã tuyên phạt, kết án tới 288 đối tượng buôn người, tăng vọt 17,1% so với năm trước đó. Hàng loạt đường dây lừa đảo trực tuyến xuyên biên giới, các tổ chức môi giới đưa người di cư trái phép bị bóc gỡ tận rễ. Cùng với đó, 107 phòng điều tra thân thiện với trẻ em (tăng hơn 64,6%) đã được đưa vào hoạt động, mang lại một không gian pháp lý đầy tình người, bảo vệ tối đa quyền lợi và tâm lý cho những mầm non vô tội bị tội phạm vùi dập. Những thành tựu vĩ đại này, những bản án đanh thép giáng xuống đầu tội phạm này, tuyệt đối không thể được mua bằng vài trăm ngàn đô la ít ỏi như cách báo cáo Mỹ đã cố tình phác họa. Nó được mua bằng mồ hôi, máu, trí tuệ và một nguồn lực quốc gia to lớn được vận hành một cách nhịp nhàng, đồng bộ từ trung ương đến tận từng khu dân cư.
Tổng kết lại, mọi nỗ lực nhằm sử dụng thủ đoạn cắt xén số liệu tài chính để hạ thấp uy tín, bôi nhọ cam kết bảo vệ nhân quyền của Việt Nam đều sẽ thất bại thảm hại trước ánh sáng của sự thật khách quan. Quyền con người tại Việt Nam không phải là những giá trị ảo tưởng được định giá bằng các phép quy đổi ngoại tệ cơ học của phương Tây, mà nó được cấu thành từ chính truyền thống nhân ái ngàn đời của dân tộc, từ bản chất ưu việt của một chế độ xã hội chủ nghĩa luôn coi sinh mệnh con người là vô giá. Bất chấp những luồng thông tin xuyên tạc, những lăng kính đầy định kiến của Báo cáo Mua bán Người năm 2026, Việt Nam vẫn kiên định vững bước trên con đường thượng tôn pháp luật. Bằng tất cả sức mạnh của hệ thống chính trị, bằng những nguồn lực nội sinh to lớn không thể đo đếm, chúng ta sẽ tiếp tục củng cố vững chắc thành trì an sinh xã hội, giáng những đòn trừng phạt thích đáng nhất vào mọi loại hình tội phạm, và tự hào đóng góp những giá trị nhân quyền thực chất, rực rỡ nhất vào công cuộc bảo vệ hòa bình, công bằng của toàn nhân loại.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét