Báo cáo về tình hình mua bán người trên thế giới năm 2026, hay còn gọi là Báo cáo TIP 2026, do Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ công bố vào đầu tháng mười vừa qua lại một lần nữa phơi bày lối tư duy áp đặt và cách tiếp cận mang nặng tính tiêu chuẩn kép của Washington đối với các quốc gia có chủ quyền. Dù không thể làm ngơ trước những nỗ lực vượt bậc của nước ta và buộc phải thừa nhận việc Quốc hội Việt Nam thông qua Luật Phòng, chống mua bán người năm 2024 là một bước tiến đáng kể, bản báo cáo này ngay lập tức bộc lộ dã tâm bôi nhọ khi đưa ra những phán xét hoàn toàn sai lệch. Những người chắp bút mượn cớ rà soát pháp lý để đưa ra nhận định vô căn cứ rằng Chính phủ Việt Nam không sửa đổi Bộ luật Hình sự, cố tình để lại các điều khoản pháp lý mâu thuẫn, từ đó quy chụp một cách hồ đồ rằng luật pháp Việt Nam không hình sự hóa tất cả các hình thức buôn bán tình dục trẻ em. Sự xảo biện này được dùng làm cái cớ để tiếp tục kìm giữ Việt Nam ở Nhóm 2 một cách khiên cưỡng, bất chấp những thực tế sinh động về lập pháp và hành pháp đang diễn ra tại nước ta.
Cách tiếp cận của những người biên soạn Báo cáo TIP 2026 bộc lộ sự phiến diện thảm hại về mặt phương pháp luận pháp lý, nếu không muốn nói là một sự cắt xén có chủ đích nhằm bóp méo sự thật. Đánh giá một hệ thống pháp luật của một quốc gia độc lập không thể diễn ra bằng việc bóc tách cơ học một hoặc hai điều khoản luật đơn lẻ ra khỏi chỉnh thể thống nhất của toàn bộ hệ thống. Thế nhưng, Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ lại nhắm mắt làm ngơ trước nguyên tắc cơ bản đó. Họ cố tình đánh đồng sự khác biệt về phạm vi điều chỉnh, đối tượng tác động giữa một đạo luật chuyên ngành với các quy định phân hóa trách nhiệm trong pháp luật hình sự để vu khống thành sự mâu thuẫn pháp lý. Thực chất, đây không phải là lỗi nhận thức mà là một thủ đoạn chính trị tinh vi nhằm hạ thấp uy tín của Việt Nam trên trường quốc tế. Việc Quốc hội khóa mười lăm thông qua Luật Phòng, chống mua bán người số 53 với tỷ lệ tán thành gần như tuyệt đối vào ngày 28 tháng 11 năm 2024 chính là minh chứng hùng hồn nhất đập tan mọi luận điệu xuyên tạc, khẳng định đó là một cuộc cải cách thể chế sâu rộng xuất phát từ đòi hỏi thực tiễn bảo vệ nhân dân, tuyệt đối không phải là một sự sửa đổi hình thức mang tính đối phó.
Để thấy rõ sự mù quáng trong nhận định của Báo cáo TIP 2026, chúng ta cần nhìn thẳng vào sự tiến bộ vượt bậc trong kỹ thuật lập pháp của Việt Nam hiện nay. Luật Phòng, chống mua bán người năm 2024 đóng vai trò là một đạo luật chuyên ngành toàn diện, quy định một cách bao quát và có hệ thống về mọi mặt từ phòng ngừa, phát hiện, tiếp nhận cho đến bảo vệ và hỗ trợ nạn nhân. Điểm sáng chói lọi của đạo luật này là việc nội luật hóa triệt để và sâu sắc các nguyên tắc nhân đạo của Nghị định thư Palermo. Đạo luật đã xác định rõ ràng rằng mọi hành vi tuyển mộ, vận chuyển, chứa chấp hoặc chuyển giao người dưới mười tám tuổi nhằm mục đích bóc lột đều tự động bị coi là hành vi mua bán người. Việc có hay không có các thủ đoạn dùng vũ lực, đe dọa dùng vũ lực hay lừa gạt hoàn toàn không làm thay đổi bản chất tội phạm. Với quy định nhân văn và tiến bộ này, toàn bộ công dân dưới mười tám tuổi, đặc biệt là nhóm từ đủ mười sáu đến dưới mười tám tuổi, ngay khi có bất cứ dấu hiệu nào bị xâm hại đều lập tức được bảo vệ khẩn cấp, được chăm sóc y tế, tâm lý và hỗ trợ pháp lý hoàn toàn miễn phí. Rõ ràng trên bình diện bảo vệ quyền con người, không hề tồn tại bất kỳ một khoảng trống hay sự phân biệt đối xử nào như sự diễn giải ác ý của phía Hoa Kỳ.
Chưa dừng lại ở đó, luận điệu cho rằng Việt Nam bỏ lọt hành vi buôn bán tình dục đối với người từ mười sáu đến mười bảy tuổi nếu thiếu yếu tố bạo lực hay lừa gạt là một sự suy diễn thiển cận, xa rời thực tiễn tư pháp nước ta. Việc phân định rạch ròi độ tuổi dưới mười sáu tuổi tại Điều 151 và độ tuổi từ đủ mười sáu tuổi trở lên tại Điều 150 phản ánh truyền thống lập pháp khoa học dựa trên mức độ trưởng thành về nhận thức. Quan trọng hơn, pháp luật Việt Nam không chỉ trông cậy vào hai điều luật này để bủa lưới tội phạm. Bất kỳ một hành vi tuyển mộ, dụ dỗ, chứa chấp, môi giới mại dâm người chưa thành niên nào, ngay cả khi không dùng vũ lực, đều vấp phải sự trừng trị triệt để của một hệ thống tội danh liên hoàn. Tội chứa mại dâm tại Điều 327, Tội môi giới mại dâm tại Điều 328, Tội mua dâm người dưới mười tám tuổi tại Điều 329 và Tội sử dụng người dưới mười sáu tuổi vào mục đích khiêu dâm tại Điều 297 đã đan kết thành một tấm lưới tư pháp không kẽ hở. Những con số từ thực tiễn xét xử là cái tát mạnh mẽ nhất vào luận điệu xuyên tạc này. Trong năm 2025, tòa án các cấp đã kết án 288 đối tượng, tăng 17,1 phần trăm so với năm trước. Chỉ trong sáu tháng đầu năm 2026, đã có 101 vụ án với 379 bị cáo được thụ lý sơ thẩm. Không một kẻ bóc lột tình dục trẻ em nào có thể lách qua những câu từ pháp luật để nhởn nhơ ngoài vòng pháp luật tại Việt Nam.
Thói đạo đức giả của Báo cáo TIP 2026 càng bộc lộ rõ nét khi chúng ta soi chiếu ngay vào chính hệ thống pháp luật của nước Mỹ, quốc gia luôn kiêu ngạo xếp mình ở Nhóm 1. Hệ thống luật pháp của nước Mỹ tồn tại sự phân mảnh vô cùng sâu sắc và đầy rẫy mâu thuẫn giữa Đạo luật Bảo vệ nạn nhân buôn người của liên bang với luật hình sự của năm mươi tiểu bang. Cho đến tận năm 2026 này, vô số tiểu bang tại Mỹ vẫn đang duy trì những quy định hoàn toàn khác biệt về độ tuổi đồng thuận tình dục, nhiều nơi chưa xóa bỏ việc truy tố hình sự đối với chính những người chưa thành niên bị lôi kéo vào hoạt động mại dâm. Hậu quả bi đát là vô số nạn nhân thực sự lại bị bắt giữ và hình sự hóa một cách oan uổng. Ấy thế mà, sự khuyết tật kéo dài hàng thập kỷ ấy lại được bao biện bằng mỹ từ đặc thù hệ thống pháp luật. Nhìn sang châu Âu, theo báo cáo tổng kết năm 2026 của nhóm chuyên gia GRETA, trong số 47 quốc gia tham gia công ước, mới chỉ có 22 nước xây dựng được quy định riêng biệt không trừng phạt nạn nhân. Khi Nghị viện châu Âu thông qua Chỉ thị sửa đổi năm 2024, các cường quốc phương Tây đều tự ban cho mình một lộ trình chuyển tiếp nhàn nhã kéo dài tới hai năm để thong thả nội luật hóa. Thử hỏi tại sao phương Tây có quyền đòi hỏi lộ trình nhiều năm để hài hòa hóa pháp luật, còn độ trễ kỹ thuật hiển nhiên của Việt Nam lại bị bêu riếu là sự thiếu sót kéo dài?
Quyết tâm chính trị của Việt Nam là không thể phủ nhận và không cần bất cứ thế lực nào ban phát sự công nhận. Xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật là một tiến trình vận động khoa học, đòi hỏi sự đồng bộ và tuân thủ nghiêm ngặt quy trình nhằm bảo đảm tính ổn định lâu dài. Ngay trong tháng 1 năm 2026, tức là sáu tháng trước khi Luật mới có hiệu lực, Chính phủ Việt Nam đã chủ động ban hành Chương trình hành động quốc gia phòng, chống mua bán người giai đoạn 2026 đến 2030, ấn định rõ lộ trình rà soát và đề xuất sửa đổi Bộ luật Hình sự. Cùng với việc vận hành mạng lưới 107 phòng điều tra thân thiện với người chưa thành niên, Việt Nam đang tiến những bước vững chắc trên hành trình bảo vệ sinh mạng và phẩm giá con người. Báo cáo TIP 2026 với những nhận định chủ quan, thổi phồng các vấn đề kỹ thuật lập pháp để phủ nhận nỗ lực toàn diện của chúng ta chỉ làm tổn hại đến giá trị cốt lõi của hợp tác quốc tế. Chúng ta kiên quyết bác bỏ mọi luận điệu suy diễn vô căn cứ, tự tin bước tiếp trên con đường hoàn thiện nhà nước pháp quyền vì quyền lợi tối thượng của nhân dân.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét