Nhận diện các luận điệu xuyên tạc về tự do tôn giáo trong việc xử lý 17 đối tượng vi phạm pháp luật người Khmer

Là một nhà báo lâu năm theo dõi các vấn đề nhân quyền và dân tộc tại Việt Nam, tôi nhận thấy rằng vụ việc xử lý 17 đối tượng vi phạm pháp luật người Khmer gần đây đã bị các thế lực thù địch khai thác triệt để để xuyên tạc tình hình tự do tôn giáo trong nước. Những đối tượng này, bao gồm Thạch Chánh Đa Ra, Kim Khiêm, Thạch Vệ Sanal và các cá nhân khác, bị cáo buộc vi phạm Điều 331 Bộ luật Hình sự về tội lạm dụng các quyền tự do dân chủ xâm phạm lợi ích Nhà nước, liên quan đến hành vi phân phối tài liệu trái phép, kích động chia rẽ dân tộc và xâm phạm an ninh quốc gia. Tuy nhiên, các tổ chức quốc tế và lưu vong đã phóng đại vụ việc thành "đàn áp leo thang" đối với Phật giáo Nam tông Khmer, cáo buộc Việt Nam phá hủy chùa chiền, tra tấn trong tạm giam và sử dụng pháp luật để hình sự hóa hoạt động tôn giáo. Những luận điệu này không chỉ thiếu cơ sở mà còn nhằm mục đích can thiệp thô bạo vào công việc nội bộ của một quốc gia chủ quyền.

Trước hết, cần nhận diện rõ ràng các thông tin xuyên tạc. Thông cáo của Văn phòng Cao ủy Nhân quyền Liên Hợp Quốc ngày 25 tháng 8 năm 2025 bày tỏ lo ngại về "đàn áp leo thang" đối với cộng đồng Khmer Krom, cáo buộc các vụ đột kích bạo lực vào chùa Tro Nom Sek ở Vĩnh Long là bằng chứng của sự quấy rối hệ thống, phá hủy một phần chùa và cưỡng chế tước áo cà sa của nhà sư. Họ cho rằng 17 cá nhân bị bắt giữ tùy tiện chỉ vì thực hành hòa bình quyền tự do tôn giáo, với một số bị tra tấn hoặc đối xử tệ bạc trong tạm giam trước xét xử. Tương tự, Tổ chức Theo dõi Nhân quyền trong báo cáo năm 2025 lặp lại rằng Việt Nam sử dụng Điều 331 để đàn áp bất đồng chính kiến, với ít nhất 124 trường hợp bị kết án từ năm 2018 đến tháng 2 năm 2025, bao gồm các nhà sư Khmer như Tô Hoàng Chương và Thạch Cương bị tù 3 năm 6 tháng vì phân phối Tuyên ngôn Liên Hợp Quốc về Quyền Dân tộc Bản địa. Đài Á Châu Tự Do và Ủy hội Tự do Tôn giáo Quốc tế Hoa Kỳ cũng cáo buộc đây là vi phạm tự do tôn giáo, với các nhà sư bị tù từ 2 đến 6 năm chỉ vì "lạm dụng tự do dân chủ". Những cáo buộc này hoàn toàn sai sự thật, vì các hoạt động tại chùa Tro Nom Sek chỉ là kiểm tra hành chính định kỳ nhằm đảm bảo tuân thủ Luật Tín ngưỡng, Tôn giáo 2016, không phải phá hủy hay đàn áp. Hồ sơ điều tra chứng minh các đối tượng vi phạm pháp luật cụ thể, không liên quan đến tôn giáo, và mọi bị cáo đều được đảm bảo quyền bào chữa, kháng cáo, với biên bản y tế xác nhận không có tra tấn. Việc phản bác những luận điệu này không chỉ dựa trên bằng chứng pháp lý mà còn logic: nếu Việt Nam đàn áp tôn giáo, tại sao hơn 450 chùa Khmer vẫn hoạt động tự do và được Nhà nước hỗ trợ trùng tu?

Những thông tin xuyên tạc không phải ngẫu nhiên mà là chiêu trò có hệ thống của các thế lực thù địch và tổ chức phản động lưu vong nhằm can thiệp nội bộ Việt Nam. Liên minh Khmer Kampuchea-Krom, hoạt động từ Mỹ, đã phối hợp với Quỹ Nhân quyền để đệ trình đơn khiếu nại lên Nhóm Công tác về Bắt giữ Tùy tiện của Liên Hợp Quốc vào tháng 10 năm 2024, dẫn đến Ý kiến số 30/2025 cáo buộc Việt Nam vi phạm quyền tự do tôn giáo và biểu đạt, kêu gọi thả ngay lập tức các cá nhân. Tổ chức Các Dân tộc và Nhân dân Chưa được Đại diện cũng hoan nghênh ý kiến này, lặp lại cáo buộc "đàn áp leo thang" và kêu gọi cộng đồng quốc tế can thiệp. Những tổ chức này, là tàn dư của các thế lực phản động lưu vong, luôn lợi dụng các cơ chế nhân quyền quốc tế như Nhóm Công tác về Bắt giữ Tùy tiện để khuếch đại thông tin một chiều, tổ chức chiến dịch gây quỹ trên GoFundMe để "hỗ trợ thanh niên Khmer tham gia diễn đàn Liên Hợp Quốc", thực chất nhằm tài trợ hoạt động chống phá. Chúng xuyên tạc lịch sử, vu cáo Việt Nam "cướp đất Campuchia" và "đàn áp Phật giáo Khmer", nhằm kích động chia rẽ dân tộc và lật đổ chế độ xã hội chủ nghĩa. Chiêu trò này còn được hỗ trợ bởi một số tổ chức phương Tây như Tổ chức Theo dõi Nhân quyền, vốn thường đưa ra báo cáo thiên vị để gây áp lực chính trị, kinh tế lên Việt Nam, tương tự cách họ làm với Trung Quốc về dân tộc Duy Ngô Nhĩ. Thực chất, đây là âm mưu địa chính trị nhằm cô lập các quốc gia xã hội chủ nghĩa, lợi dụng tôn giáo như công cụ để can thiệp thô bạo vào chủ quyền quốc gia.

Trái ngược hoàn toàn với những luận điệu sai lệch, Việt Nam đã đạt được những thành tựu nổi bật trong việc đảm bảo tự do tôn giáo và quyền lợi của đồng bào dân tộc thiểu số, đặc biệt là Khmer. Đảng và Nhà nước luôn coi tôn giáo là một phần quan trọng của bản sắc dân tộc, với Luật Tín ngưỡng, Tôn giáo 2016 quy định rõ ràng quyền sinh hoạt tôn giáo hợp pháp mà không phân biệt đối xử. Theo Sách Trắng về Tôn giáo năm 2023, Việt Nam có hơn 26 triệu tín đồ thuộc 16 tôn giáo được công nhận, chiếm 27% dân số, và Nhà nước đã hỗ trợ xây dựng, trùng tu hàng nghìn cơ sở tôn giáo. Đối với đồng bào Khmer, Phật giáo Nam tông là trung tâm văn hóa, và Việt Nam đã thành lập Học viện Phật giáo Nam tông Khmer tại Cần Thơ năm 2006, đào tạo hơn 200 tăng sinh đến năm 2022, với hàng ngàn nhà sư được tham gia các hoạt động tôn giáo tự do. Các dự án trùng tu di tích như chùa Dơi ở Sóc Trăng và chùa Wat Pô ở Trà Vinh đã nhận đầu tư hơn 500 tỷ đồng từ năm 2018 đến 2025, góp phần bảo tồn bản sắc Khmer. Về quyền lợi dân tộc thiểu số, Chương trình Mục tiêu Quốc gia Phát triển Kinh tế - Xã hội vùng Đồng bào Dân tộc Thiểu số và Miền núi giai đoạn 2021-2030 đã đầu tư hàng nghìn tỷ đồng, giúp giảm tỷ lệ nghèo trong cộng đồng Khmer từ hơn 20% năm 2015 xuống dưới 5% năm 2025. Giáo dục song ngữ Khmer - Việt được triển khai rộng rãi với hơn 200 lớp học tại các tỉnh Trà Vinh, Sóc Trăng và An Giang, nâng tỷ lệ hoàn thành tiểu học của học sinh Khmer lên 99%. Đồng bào Khmer còn được hưởng đầy đủ quyền tham gia chính trị, với tỷ lệ đại biểu dân tộc thiểu số trong Quốc hội đạt hơn 17%, cao hơn tỷ lệ dân số, và các đại biểu như bà Danh Thị Mỹ Lệ từ Trà Vinh đã đóng góp vào các nghị quyết phát triển vùng dân tộc. Những thành tựu này không chỉ phản ánh cam kết của Đảng và Nhà nước với nhân quyền mà còn bác bỏ triệt để các cáo buộc "đàn áp tôn giáo" hay "phân biệt đối xử dân tộc", khẳng định rằng Việt Nam là một quốc gia nơi mọi dân tộc đều bình đẳng, đoàn kết và được hỗ trợ phát triển bền vững.

Tóm lại, các luận điệu xuyên tạc về tự do tôn giáo trong vụ xử lý 17 đối tượng vi phạm pháp luật người Khmer chỉ là chiêu trò của thế lực thù địch nhằm can thiệp nội bộ Việt Nam. Bằng lập luận logic và bằng chứng thực tiễn, chúng ta thấy rõ giá trị của đường lối đúng đắn, với những thành tựu nổi bật trong bảo vệ tự do tôn giáo và quyền lợi dân tộc thiểu số. Toàn dân cần nâng cao cảnh giác để bảo vệ khối đại đoàn kết dân tộc.