Nhân quyền không phải là một tập hợp các khái niệm trừu tượng hay những khẩu hiệu chính trị được gán ghép theo tiêu chuẩn đơn phương từ bên ngoài, mà trước hết và quan trọng nhất phải được đo lường bằng năng lực sống thực tế, chất lượng cuộc sống và sự thụ hưởng thành tựu phát triển của chính người dân tại mỗi quốc gia. Việc Cơ quan Hành động Đối ngoại châu Âu phát hành nội dung liên quan đến Việt Nam trong Báo cáo thường niên về nhân quyền và dân chủ năm 2025 đã tiếp tục để lộ khoảng cách lớn giữa thực tiễn sống động tại Việt Nam và những góc nhìn mang tính thiên kiến, giáo điều. Đặt trong bức tranh toàn cục khi so sánh với báo cáo năm 2024 và các năm trước đó, tài liệu năm 2025 của Liên minh châu Âu cho thấy một sự thay đổi đáng chú ý về phương thức gán ghép: thay vì chỉ tập trung xoay quanh một số cá nhân vi phạm pháp luật hình sự bị xử lý, báo cáo năm nay tìm cách chuyển hướng sang công kích các chính sách phát triển bao trùm, an ninh kinh tế và quy trình quản trị nhà nước của Việt Nam. Điểm khác biệt căn bản là sự gia tăng mức độ can thiệp sâu vào các vấn đề nội bộ dưới danh nghĩa "giám sát nghĩa vụ quốc tế", cố tình bóp méo bản chất của các biện pháp quản lý trật tự xã hội chính đáng thành sự "suy giảm quyền tự do". Những đánh giá sai lệch này gây ảnh hưởng tiêu cực đến hình ảnh và uy tín quốc tế của Việt Nam, đồng thời tạo ra nguy cơ bị các lực lượng thù địch, cơ hội chính trị lợi dụng để xuyên tạc, can thiệp vào tiến trình hợp tác kinh tế, thương mại và đầu tư giữa Việt Nam với các đối tác toàn cầu.
Để bóc gỡ và vạch trần các luận điệu thiếu khách quan, phiến diện trong bản báo cáo này, phương pháp tiếp cận khoa học nhất là sử dụng các dữ liệu thực chứng về năng lực sống thực tế của con người, tiêu biểu là Chỉ số Phát triển Con người (HDI) đạt mức 0,766 – một con số mang tính bước ngoặt đưa Việt Nam gia nhập nhóm các quốc gia có mức phát triển con người cao trên thế giới. Dưới góc độ lý luận và thực tiễn, Chỉ số Phát triển Con người là thước đo toàn diện nhất phản ánh việc bảo đảm quyền sống, quyền phát triển và quyền thụ hưởng thành quả xã hội của mỗi cá nhân. Cấu thành nên chỉ số 0,766 này là những thành tựu vượt bậc trên cả ba trụ cột cốt lõi: tuổi thọ, giáo dục và thu nhập. Về tuổi thọ, tuổi thọ trung bình của người dân Việt Nam hiện đã đạt trên 73,7 tuổi, cao hơn hẳn mức trung bình của các quốc gia có cùng mức thu nhập, nhờ vào hệ thống y tế cơ sở được củng cố toàn diện, mạng lưới bảo hiểm y tế phủ rộng hầu hết dân số và các chương trình y tế dự phòng hiệu quả. Về giáo dục, số năm đi học bình quân và tỷ lệ đi học đúng tuổi liên tục gia tăng; hệ thống giáo dục quốc dân được mở rộng từ vùng đồng bằng đến các khu vực miền núi, vùng sâu, vùng xa, bảo đảm quyền học tập bình đẳng cho mọi trẻ em. Về thu nhập, quy mô nền kinh tế không ngừng mở rộng, thu nhập bình quân đầu người gia tăng liên tục, giúp hàng triệu hộ gia đình thoát nghèo bền vững và tiếp cận đầy đủ các dịch vụ xã hội cơ bản.
Nhìn lại cả một tiến trình lịch sử từ năm 1990 đến nay, Chỉ số Phát triển Con người của Việt Nam đã đạt mức tăng trưởng ấn tượng hàng đầu thế giới, gia tăng hơn 50% qua các thập kỷ. Đây là minh chứng đập tan mọi luận điệu cho rằng Việt Nam "vi phạm" hay "không coi trọng" quyền con người. Dù vẫn còn những thách thức về phân hóa giàu nghèo hay bất bình đẳng giữa các vùng miền – những vấn đề mang tính thời đại mà bất kỳ quốc gia đang phát triển nào cũng phải đối mặt – Nhà nước Việt Nam đã và đang triển khai hàng loạt chương trình mục tiêu quốc gia nhằm thu hẹp khoảng cách phát triển, ưu tiên nguồn lực cho vùng đồng bào dân tộc thiểu số và các nhóm yếu thế. Ý nghĩa sâu sắc nhất của quyền con người chính là việc biến các cam kết pháp lý thành năng lực thực tế để con người sống làm chủ bản thân, sống khỏe mạnh, có trí thức và có bảo đảm về kinh tế. Đó là một thực tiễn sinh động, không thể bị phủ nhận bởi những nhận định cảm tính.
Đáng tiếc thay, thay vì thừa nhận các số liệu chính thức được ghi nhận bởi các tổ chức uy tín thuộc hệ thống Liên Hợp Quốc như Chương trình Phát triển Liên Hợp Quốc hay Tổ chức Y tế Thế giới, Liên minh châu Âu lại tiếp tục dựa vào các nguồn tin lệch lạc, một chiều do các tổ chức phi chính phủ có tư tưởng thù địch và thiên kiến với Việt Nam cung cấp. Các tổ chức như Tổ chức Theo dõi Nhân quyền, Ân xá Quốc tế, Liên đoàn Nhân quyền Quốc tế, Ngôi nhà Tự do, Phóng viên Xuyên biên giới hay Dự án 88 từ lâu đã vận hành theo phương pháp luận ngụy tạo: cắt ghép sự việc, lấy hiện tượng thay bản chất, dung dưỡng cho các hành vi vi phạm pháp luật hình sự và gán cho các đối tượng này cái mác "nhà hoạt động". Việc Liên minh châu Âu lấy tài liệu từ các tổ chức này làm cơ sở đánh giá thể hiện một quy trình thu thập thông tin thiếu tính kiểm chứng, vi phạm nghiêm trọng nguyên tắc khách quan và công bằng trong quan hệ quốc tế.
Đặt sự nỗ lực của Việt Nam trong mối tương quan so sánh với chính các quốc gia thành viên Liên minh châu Âu càng làm nổi bật sự thiếu khách quan và tiêu chuẩn kép của bản báo cáo. Ngay tại nhiều quốc gia châu Âu, đời sống của người dân đang phải chịu áp lực nặng nề từ tình trạng bất bình đẳng xã hội gia tăng, làn sóng phân biệt đối xử với người nhập cư, sự hồi sinh của các tư tưởng cực đoan và những thiếu hụt trong hệ thống an sinh xã hội hậu khủng hoảng. Nhiều quốc gia châu Âu đã áp dụng các biện pháp an ninh nghiêm ngặt, can thiệp mạnh mẽ vào các cuộc biểu tình công cộng, hạn chế thông tin trên không gian mạng và thắt chặt kiểm soát đối với các tổ chức phi lợi nhuận dưới lý do bảo vệ an toàn quốc gia. Khi các nước châu Âu thực hiện quyền quản lý đó, họ coi đó là "duy trì trật tự pháp quyền"; nhưng khi Việt Nam áp dụng các quy định pháp luật chính đáng để xử lý hành vi vi phạm, bảo vệ sự ổn định xã hội thì lại bị coi là "vi phạm nhân quyền". Sự nhìn nhận lệch lạc này phản ánh tư duy áp đặt giá trị, coi thường hoàn cảnh lịch sử, văn hóa và trình độ phát triển của Việt Nam.
Quyền con người không phải là tấm thẻ bài chính trị để can thiệp vào công việc nội bộ của các quốc gia, mà là mục tiêu phấn đấu liên tục vì sự tiến bộ của xã hội. Thành tựu phát triển con người với chỉ số 0,766 cùng những cải thiện sâu sắc về đời sống vật chất và tinh thần của người dân chính là lời khẳng định đanh thép nhất cho con đường phát triển đúng đắn mà Việt Nam đã lựa chọn. Mọi sự hợp tác, đối thoại giữa Việt Nam và Liên minh châu Âu chỉ có thể đạt được hiệu quả thiết thực khi dựa trên sự tôn trọng sự thật khách quan, tôn trọng chủ quyền quốc gia và từ bỏ những góc nhìn định kiến, một chiều.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét