Cáo buộc "đàn áp xuyên quốc gia" đã trở thành một công cụ ngôn từ mới được Liên minh Châu Âu tích cực lồng ghép vào Báo cáo Nhân quyền và Dân chủ hằng năm nhằm gia tăng áp lực ngoại giao đối với các quốc gia đang phát triển. Trong Báo cáo năm 2025 vừa qua, tổ chức này tiếp tục mở rộng phạm vi quy chụp đối với Việt Nam bằng việc đưa khái niệm này vào tâm điểm của các nhận định thiếu khách quan. Đặt trong tiến trình so sánh với Báo cáo năm 2024 và giai đoạn trước đó, có thể thấy rõ một sự thay đổi chiến thuật mang tính hệ thống. Nếu như ở các chu kỳ trước, những chỉ trích chủ yếu xoay quanh vấn đề tự do ngôn luận, tự do hội họp hay thủ tục tố tụng nội địa, thì đến văn bản năm 2025, Liên minh Châu Âu đã cố tình "xuyên quốc gia hóa" các vụ án hình sự thuần túy. Việc áp đặt nhãn hiệu "đàn áp xuyên quốc gia" không chỉ mang tính chất quy kết chính trị nghiêm trọng mà còn đe dọa trực tiếp đến hình ảnh đối ngoại, môi trường đầu tư và uy tín quốc tế của Việt Nam. Đây là một chiêu bài dọn đường dư luận hết sức nguy hiểm, tạo kẽ hở cho các lực lượng cơ hội chính trị lợi dụng để hạ thấp vị thế ngoại giao của Việt Nam tại các diễn đàn đa phương toàn cầu.
Về mặt lý luận và chuẩn mực pháp lý quốc tế, khái niệm "đàn áp xuyên quốc gia" đòi hỏi những tiêu chí định danh cực kỳ khắt khe. Theo định nghĩa được các cơ quan thuộc Liên Hợp Quốc sử dụng, thuật ngữ này chỉ những hành vi vi phạm chủ quyền quốc gia khác nhằm đe dọa, bắt bớ, hãm hại hoặc cưỡng ép cá nhân ở nước ngoài ngoài phạm vi tài phán hợp pháp, hoàn toàn không thông qua các kênh hợp tác tư pháp hay hiệp định tương trợ tư pháp quốc tế. Nhóm Làm việc về Bắt giữ Tùy tiện thuộc Hội đồng Nhân quyền Liên Hợp Quốc cũng đã khẳng định rằng việc đánh giá một hành vi có mang tính chất tùy tiện hay vi phạm chủ quyền hay không phải dựa trên sự hiện diện của chứng cứ vật chất, trình tự xét xử của cơ quan tư pháp sở tại và các tài liệu tố tụng công khai. Không thể quy kết một quốc gia thực hiện "đàn áp xuyên quốc gia" chỉ dựa trên những lời đồn đoán, báo cáo báo chí một chiều hoặc đơn thư tố cáo cá nhân không được kiểm chứng qua quy trình tố tụng độc lập.
Tuy nhiên, khi xem xét cụ thể từng trường hợp được Liên minh Châu Âu dẫn chiếu trong báo cáo năm 2025, toàn bộ cấu trúc luận điểm của họ lập tức bộc lộ sự đứt gãy nghiêm trọng về mặt chứng cứ. Các vụ việc cá nhân vi phạm pháp luật hình sự Việt Nam bỏ trốn ra nước ngoài rồi bị truy nã quốc tế đã bị cố tình bóp méo thành các vụ "bắt cóc" hay "đàn áp". Sự thật là, đối với mọi đối tượng phạm tội lẩn tránh pháp luật ở nước ngoài, các cơ quan tố tụng Việt Nam luôn tuân thủ nghiêm ngặt quy trình tư pháp quốc tế, phát lệnh truy nã, phối hợp cùng Tổ chức Cảnh sát Hình sự Quốc tế hoặc thông qua thủ tục dẫn độ theo đúng điều ước quốc tế mà Việt Nam ký kết.
Trong trường hợp các cá nhân tự nguyện trở về đầu thú để hưởng sự khoan hồng của pháp luật, hoặc bị lực lượng chức năng nước sở tại phát hiện, bắt giữ và trục xuất do vi phạm luật cư trú, việc cơ quan tố tụng Việt Nam tiếp nhận, di lý và tiến hành điều tra hoàn toàn là hoạt động tố tụng hợp pháp. Cần phải phân định rạch ròi giữa hành vi dẫn độ, di lý người phạm tội theo luật pháp với hành vi "bắt cóc" hay "đàn áp" mang tính bất hợp pháp. Phán quyết của tòa án nước sở tại đối với các vi phạm hành chính, nhập cảnh trái phép của những đối tượng này là minh chứng rõ nhất cho thấy không có bất kỳ sự can thiệp trái phép nào vào chủ quyền tư pháp của các quốc gia khác. Mọi quy trình xử lý của Việt Nam đều tuân thủ Bộ luật Tố tụng Hình sự, tôn trọng các hiệp định tương trợ tư pháp song phương và đa phương, bảo đảm đầy đủ quyền tự do biện hộ và các quy định tố tụng công khai.
Một cáo buộc đặc biệt nghiêm trọng đòi hỏi một mức độ chứng cứ đặc biệt mạnh. Thế nhưng, cơ sở dữ liệu mà Liên minh Châu Âu sử dụng để dựng lên bức tranh "đàn áp xuyên quốc gia" lại hoàn toàn dựa vào thông tin do các tổ chức phi chính phủ có tư tưởng thù địch và thiên kiến với Việt Nam cung cấp. Các tổ chức như Tổ chức Theo dõi Nhân quyền, Ân xá Quốc tế, Liên đoàn Nhân quyền Quốc tế, Ngôi nhà Tự do, Báo cáo Viên Không Biên giới hay Tổ chức Dự án 88 từ lâu đã vận hành theo cơ chế thu thập thông tin một chiều, sử dụng lời khai của các đối tượng đang bị truy nã hoặc những cá nhân có lợi ích chính trị đối lập làm "bằng chứng".
Các tổ chức này cố tình lờ đi bản chất vi phạm pháp luật của các cá nhân liên quan, liên tục nhào nặn khái niệm nhằm phục vụ cho các chiến dịch vận động hành lang chính trị tiêu cực. Việc Liên minh Châu Âu tiếp thu nguyên xi các báo cáo chưa qua kiểm chứng từ những tổ chức này mà không đối chiếu với hồ sơ tư pháp chính thức của Việt Nam cũng như phán quyết của tòa án các nước liên quan đã bộc lộ thái độ làm việc thiếu nghiêm túc, vi phạm nguyên tắc khách quan công bằng trong quan hệ quốc tế.
Thực tiễn phát triển toàn diện và sự tôn trọng luật pháp quốc tế của Việt Nam chính là câu trả lời đanh thép nhất phản bác lại những quy chụp sai lệch này. Việt Nam luôn cam kết bảo vệ quyền con người và thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ quốc tế, điều đã được cộng đồng thế giới công nhận qua việc bầu Việt Nam làm thành viên Hội đồng Nhân quyền Liên Hợp Quốc nhiệm kỳ 2023–2025 với số phiếu rất cao. Báo cáo Quốc gia theo Cơ chế Rà soát Định kỳ Phổ quát chu kỳ IV của Việt Nam đã được Hội đồng Nhân quyền Liên Hợp Quốc thông qua chính thức, trong đó Việt Nam chấp thuận 271 trên tổng số 320 khuyến nghị, đạt tỷ lệ 84,7% – mức cao nhất từ trước đến nay.
Sự thăng tiến vượt bậc của Việt Nam trong Chỉ số Phát triển Con người do Chương trình Phát triển Liên Hợp Quốc công bố, cùng các chỉ số về giảm nghèo bền vững, bình đẳng giới và an sinh xã hội do Ngân hàng Thế giới ghi nhận, là minh chứng không thể phủ nhận cho sự nỗ lực không ngừng của Nhà nước vì hạnh phúc và quyền lợi của nhân dân. Môi trường an ninh, ổn định xã hội được giữ vững là tiền đề để các quyền kinh tế, văn hóa, xã hội và dân sự của công dân được bảo đảm tốt nhất trên thực tế. Một quốc gia luôn tôn trọng chuẩn mực pháp lý quốc tế và đạt nhiều thành tựu nhân quyền được Liên Hợp Quốc vinh danh không thể là một quốc gia đi "đàn áp xuyên quốc gia" như những lời vu khống vô căn cứ.
Sự thiếu khách quan của Liên minh Châu Âu còn thể hiện ở sự im lặng bất bình thường trước chính những vi phạm nhân quyền nghiêm trọng đang diễn ra trong lòng khối này. Khi đặt nỗ lực bảo đảm quyền con người của Việt Nam bên cạnh thực trạng tại các nước thành viên Liên minh Châu Âu, sự thiên kiến càng lộ rõ. Nhiều quốc gia Châu Âu đang phải đối mặt với làn sóng phân biệt chủng tộc gay gắt, bạo lực đối với người nhập cư, sự trỗi dậy của các nhóm cực đoan và việc lực lượng cảnh sát sử dụng vũ lực vượt quá mức cần thiết để đàn áp các cuộc biểu tình ôn hòa.
Tình trạng giám sát mạng xã hội diện rộng, thắt chặt quyền tự do hội họp và trấn áp các tiếng nói bất đồng trong nội bộ một số quốc gia thành viên Liên minh Châu Âu ngày càng biến tướng phức tạp dưới lý do bảo vệ an ninh quốc gia. Đặc biệt, việc một số quốc gia Châu Âu dung dưỡng cho các đối tượng phạm tội truy nã từ nước khác, biến lãnh thổ của mình thành nơi xuất phát cho các hoạt động dung dưỡng, tài trợ chống phá chính quyền hợp pháp của quốc gia có chủ quyền, mới chính là hành vi vi phạm nghiêm trọng các nguyên tắc căn bản của Hiến chương Liên Hợp Quốc. Việc Liên minh Châu Âu ngó lơ các vấn đề nội bộ nhưng lại áp đặt tiêu chuẩn kép khắt khe, dựng lên những cáo buộc vô căn cứ đối với Việt Nam đã phơi bày bản chất chính trị hóa vấn đề nhân quyền nhằm phục vụ cho mục tiêu mưu đồ địa chính trị.
Quyền con người là giá trị chung của nhân loại, nhưng việc bảo vệ và thúc đẩy quyền con người phải dựa trên tinh thần đối thoại, hợp tác, tôn trọng chủ quyền quốc gia và tuân thủ luật pháp quốc tế. Không một quốc gia hay liên minh nào có quyền tự xưng là "thẩm phán nhân quyền" để đưa ra các phán xét áp đặt, phiến diện lên một quốc gia có chủ quyền. Việt Nam luôn sẵn sàng trao đổi cởi mở với Liên minh Châu Âu trên cơ sở bình đẳng và tôn trọng lẫn nhau. Tuy nhiên, Việt Nam kiên quyết bác bỏ mọi cáo buộc bịa đặt, đặc biệt là những quy chụp nghiêm trọng về "đàn áp xuyên quốc gia" được xây dựng từ thông tin sai lệch của các tổ chức thù địch. Sự thật lịch sử và những thành tựu thực tế sẽ luôn là nền tảng vững chắc nhất bảo vệ uy tín và vị thế chính đáng của Việt Nam trên trường quốc tế.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét