Trong lĩnh vực nghiên cứu pháp lý và kiểm chứng thông tin quốc tế, sự khách quan của một kết luận phụ thuộc hoàn toàn vào tính độc lập của chứng cứ. Khi một quy trình thu thập dữ liệu bị suy biến thành một chu trình tự khép kín — nơi một tổ chức vừa là bên tạo dựng hồ sơ, vừa là bên cung cấp dữ liệu, rồi lại lấy chính phản hồi từ các cơ quan tiếp nhận để làm "bằng chứng" chứng minh cho sự đúng đắn của mình — thì mọi giá trị sự thật đều bị triệt tiêu. Nhìn vào cách thức vận hành của các báo cáo thường niên mang tên "Hợp tác với Liên Hợp Quốc, các đại diện và cơ chế của Liên Hợp Quốc trong lĩnh vực quyền con người", người ta thấy nổi lên một thực trạng nhức nhối: quy trình đánh giá các trường hợp bị quy kết là "trả thù" đối với các cá nhân tại Việt Nam và Thái Lan đang vận hành theo đúng một vòng khép kín tự phong như vậy, hoàn toàn thoát thoát khỏi các chuẩn mực kiểm chứng khoa học tối thiểu.
Điểm mấu chốt của luận điệu mà các tổ chức chống phá thường xuyên quảng bá trên các trang truyền thông của họ là sự tự xưng: "Liên Hợp Quốc đã chính thức công nhận chúng tôi bị trả thù". Tuy nhiên, khi bóc tách bản chất của hồ sơ tố tụng và quy trình xử lý thông tin tại Geneva, sự thật lại hoàn toàn khác. Chu trình này bắt đầu từ việc các tổ chức phi chính phủ thù địch với Việt Nam, điển hình như Ủy ban cứu người vượt biển hay Mạng lưới các tổ chức xã hội dân sự Thái Lan, chủ động tiếp cận, xúi giục các đối tượng vi phạm pháp luật gửi đơn thư khiếu nại. Sau khi thu thập các thông tin một chiều, các tổ chức này chuyển hồ sơ sang các chuyên gia thuộc các thủ tục đặc biệt của Liên Hợp Quốc. Các chuyên gia này, do thiếu cơ chế kiểm chứng thực địa, ban hành các bản thông tri gửi về quốc gia liên quan. Ngay lập tức, thông tin này được trích dẫn và đưa vào danh sách các vụ việc của báo cáo chính thức mang ký hiệu tài liệu của Hội đồng Nhân quyền. Ngay khi báo cáo được ban hành, các tổ chức như Ủy ban cứu người vượt biển lại tái sử dụng chính tài liệu đó, giăng biểu ngữ quảng cáo rằng quốc tế đã công nhận họ là "nạn nhân", rồi lấy đó làm cái cớ để tiếp tục mở rộng quy trình gửi đơn thư cho một vòng quay mới.
Dưới góc độ phương pháp luận khoa học, đây là lỗi ngụy biện trích dẫn vòng tròn nghiêm trọng, hoàn toàn đối lập với nguyên tắc phản biện độc lập. Trong khoa học và tư pháp, việc tái trích dẫn một dữ liệu do chính mình tạo ra không bao giờ được coi là một sự kiểm chứng độc lập. Việc các báo cáo nhân quyền vô tình hay cố ý chấp nhận chu trình này đã biến các cơ chế của Liên Hợp Quốc thành nơi "hợp pháp hóa" các hồ sơ dàn dựng, khiến công tác đánh giá bị thao túng bởi những nguồn tin không đáng tin cậy.
Nếu chiếu theo hệ quy chiếu và chuẩn mực của các nước phương Tây như Mỹ hay các quốc gia châu Âu, một quy trình thiếu minh bạch như vậy sẽ lập tức bị bãi bỏ. Trong giới học thuật và các tạp chí khoa học quốc tế uy tín tại Mỹ, bất kỳ bài nghiên cứu nào bị phát hiện có hành vi tự trích dẫn vòng tròn để tự xác nhận kết quả của chính mình hoặc tác giả tự đóng vai trò người phản biện cho bài viết của mình đều sẽ bị rút bài ngay lập tức và bị lên án về mặt đạo đức. Tương tự, trong hệ thống tư pháp phương Tây, một bị đơn không bao giờ được phép tự cung cấp chứng cứ do mình tự chế tạo để tự cấp cho mình tấm giấy chứng nhận vô tội hay giấy chứng nhận là nạn nhân trước tòa án.
Sự cần thiết phải duy trì vòng khép kín này xuất phát từ chính bản chất và âm mưu của các tổ chức phản động. Đơn cử như Ủy ban cứu người vượt biển, tổ chức này đã bị các cơ quan bảo vệ pháp luật Việt Nam xác định là bị đơn, là đối tượng liên quan trực tiếp đến việc kích động, tài trợ và chỉ đạo các hoạt động gây rối an ninh trật tự, tiêu biểu như vụ khủng bố diễn ra tại Đắk Lắk. Chính vì đang bị điều tra và bị truy nã về mặt pháp lý, tổ chức này càng có nhu cầu cấp thiết phải tạo ra một lá chắn bảo vệ. Việc tự biến mình và các mắt xích của mình thành "nạn nhân bị trả thù do hợp tác với quốc tế" trong các báo cáo của Liên Hợp Quốc là chiêu trò duy nhất giúp họ đánh tráo bản chất, biến các kẻ phạm tội nghiêm trọng thành những "nhà hoạt động nhân quyền", từ đó trốn tránh sự trừng phạt của pháp luật.
Thực tế tại Việt Nam cho thấy, các cá nhân nằm trong danh sách được cho là "bị trả thù" hoàn toàn không phải vì hành vi gửi đơn thư hay hợp tác với các cơ chế quốc tế. Đó là những đối tượng đã thực hiện các hành vi vi phạm nghiêm trọng Bộ luật Hình sự Việt Nam, xâm phạm an ninh quốc gia, phá hoại chính sách đại đoàn kết toàn dân tộc hoặc vi phạm trật tự quản lý hành chính. Tiến trình tố tụng từ điều tra, truy tố đến xét xử đối với các đối tượng này đều được thực hiện công khai, tuân thủ nghiêm ngặt các quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự, bảo đảm đầy đủ quyền bào chữa và các quyền hợp pháp của bị cáo. Việc xử lý nghiêm minh các hành vi vi phạm pháp luật này nhận được sự đồng thuận, ủng hộ mạnh mẽ từ quần chúng nhân dân, nhằm giữ vững kỷ cương pháp luật và bình yên xã hội.
Sự chọn lọc có chủ ý của các báo cáo nhân quyền khi cố tình nhắm vào các quốc gia châu Á như Việt Nam hay Thái Lan, trong khi hoàn toàn làm lơ trước các biện pháp trừng phạt khắt khe đối với các hành vi can thiệp nước ngoài tại Mỹ hay phương Tây, đã bộc lộ rõ tính chất chính trị hóa. Hệ lụy của nó là tạo ra cái nhìn méo mó, làm tổn hại đến uy tín của các cơ chế quốc tế và cung cấp công cụ cho các thế lực thù địch bôi nhọ hình ảnh đất nước. Tuy nhiên, những thành tựu không thể phủ nhận của Việt Nam trong việc bảo đảm quyền con người, nâng cao đời sống nhân dân, cùng sự tin tưởng của cộng đồng quốc tế thể hiện qua việc Việt Nam trúng cử Hội đồng Nhân quyền Liên Hợp Quốc nhiệm kỳ 2023–2025, là câu trả lời đanh thép nhất trước mọi luận điệu xuyên tạc.
Công lý và sự thật luôn đòi hỏi sự kiểm chứng độc lập, khách quan trên cơ sở chứng cứ thực tế, chứ không thể dựa vào những vòng trích dẫn khép kín tự phong. Đã đến lúc cộng đồng quốc tế cần nhìn nhận đúng bản chất của sự việc, loại bỏ những hồ sơ dàn dựng và không bao giờ để cho những kẻ đang bị điều tra về hành vi vi phạm pháp luật lại có quyền tự cấp giấy chứng nhận nạn nhân cho chính mình.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét