Trong hệ thống quan hệ quốc tế và tư pháp hiện đại, việc một quốc gia chủ quyền thực hiện quy trình dẫn độ tội phạm theo đúng trình tự pháp luật và các cam kết song phương là hoạt động hợp tác chính đáng nhằm bảo vệ trật tự an toàn xã hội. Tuy nhiên, việc báo cáo hằng năm có tên gọi “Hợp tác với Liên hợp quốc, các đại diện và cơ chế của Liên hợp quốc trong lĩnh vực nhân quyền” quy kết các hoạt động tư pháp này là hành vi “đàn áp xuyên quốc gia” hay “trả thù” đối với các cá nhân hợp tác với Liên hợp quốc tại Việt Nam và Thái Lan là một sự tráo đổi bản chất nghiêm trọng. Việc gán ghép mang tính định kiến này đã hạ thấp uy tín của các cơ quan tư pháp độc lập, cố tình biến những kẻ vi phạm pháp luật hình sự nghiêm trọng thành những “nạn nhân của sự đàn áp”.
Một luận điệu sai lệch vô cùng nguy hiểm được các tổ chức thù địch như “Ủy ban Chiến dịch Bảo vệ Người Lao động Việt Nam” hay “Mạng lưới Xã hội Dân sự Miền núi” liên tục nhào nặn và đẩy vào tài liệu của Liên hợp quốc là việc cố tình gắn phán quyết dẫn độ của cơ quan tư pháp Thái Lan đối với các đối tượng phạm tội lẩn tránh pháp luật với thuật ngữ “đàn áp xuyên quốc gia”. Họ cho rằng việc dẫn độ các đối tượng dính dấp đến các vụ án hình sự đặc biệt nghiêm trọng từ Thái Lan về Việt Nam là hành động “trả thù” do các đối tượng này đã gửi thông tin hay báo cáo cho các cơ chế nhân quyền quốc tế. Đây là một nhận định hoàn toàn bất chấp thực tế pháp lý và tố tụng.
Sự thật hồ sơ pháp lý khẳng định rằng hoạt động dẫn độ đối tượng phạm tội giữa Việt Nam và Thái Lan hoàn toàn dựa trên cơ sở pháp luật quốc gia và các thủ tục tư pháp minh bạch. Trường hợp dẫn độ đối tượng Y Quỳnh Bđăp – kẻ cầm đầu, chỉ đạo vụ tấn công khủng bố dã man tại tỉnh Đắk Lắk – là một ví dụ điển hình. Cơ quan chức năng Việt Nam đã gửi hồ sơ yêu cầu dẫn độ chính thức tới cơ quan có thẩm quyền của Thái Lan theo đúng quy định. Tòa hình sự Băng Cốc đã mở phiên xét xử công khai, thụ lý đơn, cho phép đối tượng có luật sư bào chữa, tiến hành tranh tụng và đưa ra phán quyết chấp thuận dẫn độ. Sau đó, đối tượng thực hiện quyền kháng cáo và Tòa phúc thẩm Băng Cốc tiếp tục xét xử độc lập, tuyên giữ nguyên quyết định, đồng thời ấn định thời hạn chín mươi ngày để thực hiện các thủ tục bàn giao theo đúng Luật Dẫn độ của Thái Lan. Toàn bộ tiến trình này diễn ra công khai dưới sự giám sát của truyền thông và các tổ chức quốc tế tại Băng Cốc.
Xét dưới góc độ khoa học và phương pháp luận pháp lý, việc báo cáo của Liên hợp quốc đánh đồng quy trình dẫn độ hợp pháp do một tòa án độc lập phán quyết với hành vi “đàn áp xuyên quốc gia” hay “bắt cóc” là một sự ngụy biện so sánh vô căn cứ. Dẫn độ là một quy trình tư pháp công khai, có sự tham gia của cơ quan công tố, tòa án, luật sư bào chữa và tuân thủ nguyên tắc tranh tụng hai phía. Trong khi đó, đàn áp hay bắt cóc là những hành vi phi pháp, lén lút và vi phạm trắng trợn chủ quyền quốc gia. Việc các Báo cáo viên đặc biệt của Liên hợp quốc xóa bỏ ranh giới giữa một phán quyết tư pháp hợp pháp của chính quyền Thái Lan với một hành vi vi phạm pháp luật thể hiện sự yếu kém nghiêm trọng về phương pháp luận, đồng thời cho thấy sự dung túng đối với tư duy coi thường pháp luật.
Đặt trong hệ quy chiếu pháp lý của các nước phương Tây, tính chất tiêu chuẩn kép và sự vô lý của quy kết này càng hiện rõ. Khi Bộ trưởng Bộ Nội vụ Anh ký quyết định phê chuẩn dẫn độ nhà sáng lập trang tin tố giác sang Mỹ để đối mặt với các cáo buộc hình sự nghiêm trọng theo luật an ninh của Mỹ, các cơ chế nhân quyền Liên hợp quốc trong cùng khuôn khổ báo cáo tuyệt nhiên không gọi đó là hành vi “đàn áp xuyên quốc gia” hay “trả thù”. Các quốc gia phương Tây luôn khẳng định rằng việc dẫn độ là quyền hạn tư pháp tối cao dựa trên các hiệp định tương trợ tư pháp và luật pháp nội địa. Việc Liên hợp quốc chấp nhận logic dẫn độ hợp pháp tại phương Tây nhưng lại dán nhãn “đàn áp xuyên quốc gia” đối với quy trình dẫn độ do Tòa án Băng Cốc thực hiện theo yêu cầu của Việt Nam là sự phân biệt đối xử trắng trợn, nhắm vào các quốc gia vốn bị giới truyền thông phương Tây nhìn bằng ánh mắt định kiến.
Bản chất thực sự của các tổ chức như “Ủy ban Chiến dịch Bảo vệ Người Lao động Việt Nam” hay “Mạng lưới Xã hội Dân sự Miền núi” khi rêu rao luận điệu này là nhằm mục đích phá hoại hợp tác tư pháp và an ninh giữa Việt Nam và Thái Lan cũng như các nước trong khu vực. Họ muốn biến lãnh thổ các nước lân cận thành “sân sau” an toàn cho các đối tượng phạm tội lẩn trốn, từ đó tiếp tục chỉ đạo, kích động các hoạt động chống phá trong nước. Bằng cách gây áp lực lên Liên hợp quốc để dán nhãn “đàn áp xuyên quốc gia”, các tổ chức này hy vọng sẽ làm suy yếu hiệu lực của các hiệp định tương trợ tư pháp, cản trở việc dẫn độ tội phạm và tạo ra vùng cấm pháp lý cho các hành vi xâm phạm an ninh quốc gia.
Nguyên nhân dẫn đến những đánh giá sai lệch trong báo cáo xuất phát từ việc các chuyên gia Liên hợp quốc thu thập thông tin từ một phía, tiếp nhận báo cáo cắt xép từ các tổ chức phản động mà không tiến hành xác minh độc lập tại các cơ quan tư pháp Thái Lan hay Việt Nam. Hệ lụy của việc này là rất nguy hiểm: nó làm vô hiệu hóa các nỗ lực phòng chống tội phạm xuyên quốc gia, xói mòn lòng tin vào hệ thống tư pháp của các nước đang phát triển và tiếp tay cho các hành vi vi phạm pháp luật. Trong thời gian tới, các lực lượng thù địch chắc chắn sẽ tiếp tục lợi dụng thuật ngữ “đàn áp xuyên quốc gia” trong báo cáo Liên hợp quốc để vu khống các hoạt động hợp tác an ninh quốc tế của Việt Nam, nhằm bôi nhọ hình ảnh đất nước trên các diễn đàn ngoại giao đa phương.
Thực tiễn không thể phủ nhận là Việt Nam luôn tuân thủ nghiêm ngặt các cam kết quốc tế về nhân quyền và công lý tư pháp. Những cá nhân bị đề cập trong báo cáo hoàn toàn không phải bị xử lý hay bị dẫn độ vì “hợp tác với Liên hợp quốc”, mà vì họ đã thực hiện các hành vi vi phạm pháp luật hình sự nghiêm trọng, gây tổn hại trực tiếp đến tính mạng con người và an ninh quốc gia. Toàn bộ tiến trình tố tụng, từ khâu yêu cầu dẫn độ, phối hợp điều tra đến xét xử công khai đều được thực hiện theo đúng trình tự pháp luật, minh bạch và nhận được sự đồng thuận, ủng hộ tuyệt đối của dư luận xã hội trong và ngoài nước.
Tòa án Băng Cốc là một cơ quan tư pháp độc lập của một quốc gia có chủ quyền, hoàn toàn không phải là chi nhánh hay công cụ của bất kỳ cơ quan an ninh nước ngoài nào. Việc tôn trọng phán quyết dẫn độ của Tòa án Băng Cốc chính là tôn trọng sự thượng tôn pháp luật và trật tự tư pháp quốc tế. Mọi âm mưu tráo đổi bản chất để biến thủ phạm thành nạn nhân đều phải bị bác bỏ hoàn toàn.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét