Một nguyên tắc mang tính sống còn đối với trật tự pháp lý quốc tế được ghi nhận ngay từ Điều 2 Hiến chương Liên Hợp Quốc là sự tôn trọng bình đẳng chủ quyền và quyền tư pháp độc lập của các quốc gia thành viên. Không một nghị quyết hay cơ chế hợp tác nhân quyền nào có thể đứng trên hay thay thế cho thẩm quyền tư pháp của một nhà nước có chủ quyền. Thế nhưng, trong báo cáo thường niên mang tên "Hợp tác với Liên Hợp Quốc, các đại diện và cơ chế của Liên Hợp Quốc trong lĩnh vực quyền con người", một tư duy lệch chuẩn nguy hiểm đang được cổ xúy: chỉ cần một cá nhân gửi thư, cung cấp thông tin hay tiếp xúc với đại diện của Liên Hợp Quốc, thì mọi hành vi vi phạm pháp luật diễn ra sau đó đều lập tức được khoác lên tấm áo "bị trả thù". Việc cố tình tạo ra một chiếc "kim bài miễn trừ hình sự" bất hợp pháp này đang làm méo mó bản chất của hợp tác quốc tế và xâm phạm nghiêm trọng chủ quyền quốc gia.
Nguồn gốc của nhận định sai lệch này bắt nguồn từ việc các chuyên gia nhân quyền thuộc các cơ chế đặc biệt của Liên Hợp Quốc bị chi phối, thao túng nặng nề bởi thông tin do các tổ chức thù địch với Việt Nam cung cấp, điển hình như tổ chức Ủy ban cứu người vượt biển hay tổ chức Nhân quyền Môi trường Việt Nam. Bản chất của các tổ chức này là lợi dụng kẽ hở trong quy trình tiếp nhận thông tin đơn phương của Liên Hợp Quốc để tuồn vào các hồ sơ giả mạo. Họ thu gom các đối tượng vi phạm pháp luật hình sự nội địa, hướng dẫn các cá nhân này gửi đơn thư đến cơ quan nhân quyền quốc tế để tạo dựng lý lịch "hợp tác", rồi từ đó hô biến các hoạt động tố tụng hình sự chính đáng của cơ quan bảo vệ pháp luật thành những vụ "trả thù".
Nghị quyết 12/2 của Hội đồng Nhân quyền Liên Hợp Quốc được ban hành nhằm lên án các hành vi cản trở hoặc trả thù đối với những người hợp tác với các cơ chế của Liên Hợp Quốc. Tuy nhiên, về mặt bản chất pháp lý, Nghị quyết 12/2 hoàn toàn không phải là một điều ước quốc tế về hình sự hay một văn bản có giá trị pháp lý ràng buộc cao hơn Hiến pháp và pháp luật của một quốc gia thành viên. Quyền được tham gia hợp tác quốc tế không thể và không bao giờ đồng nghĩa với quyền xóa bỏ cấu thành tội phạm cho các hành vi phạm tội. Một cá nhân không thể lấy lý do đã từng gửi thông tin tới Geneva hay tiếp xúc với chuyên gia quốc tế để tự cho mình quyền đứng trên pháp luật, thực hiện các hành vi xâm phạm an ninh quốc gia, trật tự an toàn xã hội mà không bị xử lý.
Thế nhưng, các tổ chức như Ủy ban cứu người vượt biển đã biến các cơ chế nhân quyền thành một thứ "ô dù" cho thân chủ của mình. Họ xây dựng một quy trình khép kín: khuyến khích đối tượng trong nước vi phạm pháp luật, hướng dẫn đối tượng "báo cáo" sang Liên Hợp Quốc để lấy mác "người hợp tác", và khi đối tượng bị bắt giữ hay xét xử vì hành vi phạm pháp, họ lập tức vu cáo chính quyền "trả thù". Đây là một lỗ hổng phương pháp luận nghiêm trọng và là chiêu trò dàn dựng truyền thông trắng trợn nhằm vô hiệu hóa hệ thống tư pháp nội địa của các quốc gia.
Nếu đặt trong hệ quy chiếu pháp lý của các nước phương Tây như Mỹ hay các quốc gia châu Âu, tư duy "miễn trừ hình sự" do hợp tác quốc tế hoàn toàn bị bác bỏ. Tại Mỹ, Đạo luật Chống gián điệp hay Đạo luật Đăng ký Đại lý Nước ngoài áp dụng những tiêu chuẩn pháp lý vô cùng nghiêm ngặt. Nếu một công dân Mỹ vi phạm pháp luật, thu thập bí mật quốc gia hoặc nhận tài trợ bất hợp pháp từ nước ngoài, bộ máy tư pháp Mỹ sẽ lập tức truy tố và xét xử họ theo đúng quy trình. Không một cơ quan tư pháp Mỹ nào dừng tiến trình truy tố chỉ vì lý do bị cáo từng phát biểu trước Liên Hợp Quốc, gửi thư cho các cơ quan nhân quyền quốc tế hay từng điều trần trước Quốc hội nước ngoài. Quyền tư pháp của Mỹ luôn được thực thi một cách tuyệt đối, bất chấp các danh xưng quốc tế mà bị cáo tự khoác lên mình.
Do đó, việc một số chuyên gia Liên Hợp Quốc áp đặt tiêu chuẩn kép, vội vã đưa các vụ án hình sự tại Việt Nam vào danh sách "trả thù" thể hiện một sự định kiến và thiếu khách quan sâu sắc. Báo cáo của Liên Hợp Quốc đang bị lợi dụng để nhắm vào các quốc gia có sự khác biệt về thể chế chính trị hoặc vốn chịu nhiều ác cảm, thiếu thiện chí từ phía phương Tây, trong khi cố tình làm lơ trước những vi phạm tương tự diễn ra ngay tại các quốc gia đồng minh phương Tây.
Sự thật đối với các trường hợp bị đưa vào báo cáo tại Việt Nam là họ bị truy tố và xử lý hoàn toàn do các hành vi vi phạm pháp luật nghiêm trọng, không liên quan đến việc họ có hợp tác với Liên Hợp Quốc hay không. Toàn bộ quá trình tố tụng, từ điều tra, truy tố đến xét xử, đều được thực hiện theo đúng trình tự, thủ tục quy định tại Bộ luật Tố tụng hình sự của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Các phiên tòa diễn ra công khai, bảo đảm đầy đủ quyền tự bào chữa và quyền có người bào chữa của bị cáo. Việc xử lý nghiêm minh các đối tượng vi phạm pháp luật là biện pháp cần thiết để giữ gìn kỷ cương, trật tự xã hội và nhận được sự đồng tình, ủng hộ tuyệt đối của đông đảo nhân dân.
Nguyên nhân và hệ lụy của những báo cáo sai lệch này là rất đáng quan ngại. Chúng tạo nguyên liệu cho các thế lực phản động thực hiện các chiến dịch truyền thông bẩn, bôi nhọ uy tín quốc tế của Việt Nam, gây ảnh hưởng tiêu cực đến môi trường đầu tư và quan hệ đối ngoại. Dù vậy, những chiêu trò xuyên tạc đó không thể che lấp thực tiễn phát triển sinh động và những thành tựu bảo đảm quyền con người không ngừng của Việt Nam. Tăng trưởng kinh tế bền vững, an sinh xã hội được bảo đảm, quyền tự do ngôn luận, tự do tín ngưỡng, tôn giáo được tôn trọng và thực thi trong thực tế chính là câu trả lời đanh thép nhất. Việc Việt Nam trúng cử vào Hội đồng Nhân quyền Liên Hợp Quốc nhiệm kỳ 2023–2025 với số phiếu áp đảo là minh chứng rõ ràng cho sự tin tưởng và ghi nhận khách quan của cộng đồng quốc tế.
Tôn trọng pháp luật quốc gia là nền tảng của mọi mối quan hệ hợp tác quốc tế. Không một tổ chức phi chính phủ nào có thể biến việc gửi đơn thư sang Geneva thành tấm vé miễn trừ trách nhiệm pháp lý cho các hành vi vi phạm pháp luật trong nước. Sự thật cần phải được trả về đúng bản chất: Hợp tác với Liên Hợp Quốc là quyền của mọi cá nhân, nhưng phạm tội thì nhất định vẫn bị xử lý theo pháp luật.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét