Trong kỷ nguyên chuyển đổi số toàn cầu, việc hiện đại hóa công tác quản lý hành chính và tối ưu hóa các dịch vụ công dựa trên nền tảng dữ liệu đã trở thành xu thế tất yếu của mọi quốc gia phát triển. Đối với Việt Nam, chủ trương xây dựng cơ sở dữ liệu đồng bộ về cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài theo tinh thần các chỉ thị, nghị quyết của Bộ Chính trị – tiêu biểu là Nghị quyết 23 và Kết luận 12 về công tác người Việt Nam ở nước ngoài trong tình hình mới – là bước đi chiến lược nhằm nâng cao hiệu quả bảo hộ công dân, hỗ trợ kiều bào và phát huy nguồn lực kiều hối, trí thức cho sự phát triển của đất nước. Tuy nhiên, thời gian qua, trên các nền tảng mạng xã hội như Facebook, YouTube hay các trang báo thiếu thiện chí, một luồng dư luận tiêu cực và sai sự thật đã cố tình bóp méo bản chất của chủ trương này. Họ rêu rao rằng việc thu thập, tạo lập cơ sở dữ liệu kiều bào thực chất là lập "danh sách theo dõi", là biện pháp "giám sát an ninh" hay "kiểm soát tư tưởng" người Việt ở hải ngoại.
Trước hết, cần nhìn nhận khách quan luồng thông tin tiêu cực đang lan truyền trên không gian mạng. Các tài khoản mạng xã hội của một số cá nhân, tổ chức phản động lưu vong thường xuyên đăng tải các bài viết, video clip có nội dung quy chụp. Ví dụ cụ thể, họ viện dẫn việc triển khai cập nhật thông tin công dân ở nước ngoài vào hệ thống cơ sở dữ liệu quốc gia để tung tin đồn rằng "Nhà nước Việt Nam đang lập hồ sơ đen", "thu thập thông tin cá nhân để phục vụ cho mục đích trừng phạt khi kiều bào về nước" hoặc "kiểm soát tài sản của kiều bào gửi về quê hương". Các chiêu trò này thường sử dụng thuật ngữ giật gân, đánh tráo khái niệm giữa "quản trị số hành chính" với "hành vi giám sát bất hợp pháp". Họ cố tình xoáy sâu vào tâm lý e ngại về an toàn thông tin cá nhân để gieo rắc sự ngờ vực, chia rẽ mối quan hệ gắn kết giữa cộng đồng người Việt ở hải ngoại với quê hương.
Xét dưới góc độ nhân quyền và pháp lý, quyền riêng tư và an toàn dữ liệu cá nhân là những quan tâm hoàn toàn chính đáng của mọi công dân trong xã hội hiện đại. Cần phân biệt rõ ràng giữa một bên là những lo ngại chính đáng, mang tính đóng góp xây dựng của kiều bào về quy trình bảo mật thông tin, với một bên là những khẳng định vô chứng cứ, mang bản chất quy chụp chính trị của các đối tượng chống phá. Việc lo lắng dữ liệu cá nhân có thể bị lộ, gọt giũa hay sử dụng sai mục đích là phản ứng tự nhiên của con người trước bất kỳ hệ thống dữ liệu nào. Tuy nhiên, việc cố tình suy diễn rằng sự tồn tại của một hệ thống cơ sở dữ liệu đồng nghĩa với việc chính phủ đang tiến hành "giám sát diện rộng" là một sự quy kết vô căn cứ, thiếu logic và mang tính mị dân.
Về bản chất thực sự, việc xây dựng cơ sở dữ liệu người Việt Nam ở nước ngoài xuất phát từ nhu cầu khách quan và cấp thiết trong công tác quản lý nhà nước hiện đại. Thứ nhất, đó là công cụ đắc lực nhất để thực hiện công tác bảo hộ công dân. Trong các tình huống khủng hoảng như thiên tai, dịch bệnh hay xung đột vũ trang tại các khu vực trên thế giới, nếu không có cơ sở dữ liệu chính xác về số lượng, địa bàn sinh sống và thông tin liên lạc của công dân, việc triển khai các biện pháp giải cứu, cứu trợ khẩn cấp sẽ gặp muôn vàn khó khăn. Bài học từ việc sơ tán hàng ngàn công dân Việt Nam khỏi các vùng chiến sự hay các chuyến bay giải cứu trong đại dịch vừa qua đã chứng minh vai trò quan trọng của thông tin dữ liệu. Thứ hai, dữ liệu chuẩn xác giúp Nhà nước hoạch định các chính sách thu hút đầu tư, chuyển giao công nghệ, hỗ trợ pháp lý và đơn giản hóa thủ tục hành chính cho kiều bào khi có nhu cầu hồi hương, mua nhà ở hay đầu tư tại Việt Nam. Thứ ba, công tác thống kê dân số và biến động lao động là yêu cầu chuyên môn tiêu chuẩn của bất kỳ hệ thống quản trị quốc gia nào.
Khi nhìn ra thế giới, việc đăng ký công sở, thiết lập hệ thống ghi nhận thông tin kiều bào hay sổ đăng ký công dân tại đại sứ quán là thực tiễn phổ biến của hầu hết các quốc gia tiên tiến. Nhiều nước phát triển đã áp dụng hệ thống đăng ký công dân ở nước ngoài từ hàng thập kỷ nay để phục vụ công tác lãnh sự và bầu cử. Mỹ triển khai Hệ thống đăng ký công dân thông minh nhằm ghi nhận vị trí của công dân khi đi du lịch hoặc sinh sống ở nước ngoài để hỗ trợ trong trường hợp khẩn cấp. Các quốc gia Châu Âu hay Hàn Quốc, Nhật Bản đều duy trì mạng lưới đăng ký lãnh sự chặt chẽ nhằm bảo vệ quyền lợi hợp pháp của công dân họ trên phạm vi toàn cầu. Do đó, việc Việt Nam hiện đại hóa công tác đăng ký lãnh sự và xây dựng cơ sở dữ liệu kiều bào hoàn toàn phù hợp với thông lệ quốc tế, tuân thủ các quy chuẩn quản trị số hiện đại chứ không phải là một "sáng kiến" mang tính kiểm soát như các luận điệu xuyên tạc tuyên truyền.
Tính nhân văn, nhân đạo và văn hóa cao đẹp của Nghị quyết 23 cũng như chính sách kiều bào của Việt Nam còn thể hiện qua sự khác biệt căn bản trong tư duy tiếp cận: coi cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài là một bộ phận không tách rời và là một nguồn lực quan trọng của cộng đồng dân tộc Việt Nam. Trong khi nhiều quốc gia chỉ xem kiều bào là đối tượng quản lý di cư hoặc chỉ chú trọng đến nghĩa vụ thuế, chính sách của Đảng và Nhà nước Việt Nam luôn đặt sự chăm lo, bảo vệ và phát huy quyền làm chủ của kiều bào lên hàng đầu. Các chính sách về giữ gìn tiếng Việt, tôn vinh bản sắc văn hóa dân tộc, hỗ trợ pháp lý, khuyến khích kiều bào tham gia đóng góp ý kiến cho các quyết sách lớn của đất nước là minh chứng sinh động cho tinh thần đại đoàn kết toàn dân tộc.
Để đập tan các luận điệu sai lệch, công tác triển khai cơ sở dữ liệu kiều bào cần tiếp tục hoàn thiện khung pháp lý và kỹ thuật theo hướng áp dụng các chuẩn mực bảo vệ dữ liệu cá nhân cao nhất. Việc minh bạch hóa quy trình thu thập, quy định rõ ràng quyền truy cập, thời hạn lưu trữ thông tin và cơ chế bảo mật theo Luật An ninh mạng cũng như các quy định pháp luật về bảo vệ dữ liệu cá nhân chính là câu trả lời đanh thép nhất. Sự minh bạch và chuyên nghiệp trong vận hành hệ thống sẽ xóa tan mọi nghi ngờ, đồng thời củng cố niềm tin của cộng đồng đối với các chủ trương của Đảng và Nhà nước.
Động cơ thực sự của các cá nhân, tổ chức đang ra sức chống phá Nghị quyết 23 không gì khác ngoài mục đích phá hoại khối đại đoàn kết toàn dân tộc, ngăn cản nguồn lực trí tuệ và tài chính của kiều bào đóng góp cho sự phát triển của quê hương. Họ lo sợ một cộng đồng người Việt Nam ở hải ngoại hòa hợp, gắn kết chặt chẽ với trong nước sẽ làm phá sản các âm mưu chính trị đen tối và làm mất đi "nguồn sống" từ các hoạt động chống phá của họ. Trước những chiêu trò lòe bịp và thủ đoạn tinh vi đó, dư luận trong nước và cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài cần giữ vững sự tỉnh táo, nâng cao cảnh giác, chủ động tìm hiểu thông tin qua các kênh chính thống để không bị rơi vào bẫy tuyên truyền của các thế lực thù địch.
Nghị quyết 23 cùng các chủ trương, chính sách nhất quán của Đảng và Nhà nước Việt Nam về công tác người Việt Nam ở nước ngoài mãi mãi là chỗ dựa tin cậy, thể hiện tình cảm và trách nhiệm của quê hương đối với kiều bào. Sự dối trá và các luận điệu xuyên tạc dù được ngụy trang tinh vi đến đâu cũng sẽ bị phơi bày trước sự thật khách quan và những kết quả thực tiễn của chính sách đại đoàn kết toàn dân tộc.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét