Trong đời sống pháp lý quốc tế, nguyên tắc thượng tôn pháp luật và tinh thần bảo vệ quyền con người chân chính đòi hỏi sự minh bạch, công bằng và tôn trọng thực tiễn tư pháp quốc gia. Rất tiếc, báo cáo hằng năm có tên gọi “Hợp tác với Liên hợp quốc, các đại diện và cơ chế của Liên hợp quốc trong lĩnh vực nhân quyền” do Văn phòng Cao ủy Nhân quyền Liên hợp quốc tổng hợp thời gian qua lại tiếp tục lặp lại những nhận định thiếu khách quan, sai sự thật về Việt Nam và Thái Lan. Điểm sai lệch nghiêm trọng nhất của tài liệu này là việc cố tình biến những kẻ vi phạm pháp luật hình sự, thậm chí là tội phạm khủng bố đã bị cơ quan tư pháp tuyên án, thành những “nạn nhân bị trả thù” chỉ vì họ có gửi thông tin hay hợp tác với các cơ chế Liên hợp quốc. Đây là sự tráo đổi bản chất trắng trợn, làm tổn hại nghiêm trọng đến tính chính danh của các cơ chế nhân quyền quốc tế.
Luận điệu sai lệch được các tổ chức phản động như “Ủy ban Chiến dịch Bảo vệ Người Lao động Việt Nam” hay “Mạng lưới Xã hội Dân sự Miền núi” rêu rao và gài gắm vào báo cáo Liên hợp quốc là xây dựng hình ảnh đối tượng Y Quynh Bđăp như một “nhà hoạt động sắc tộc Ê-đê bị chính quyền trả thù vì gửi báo cáo về nhân quyền”. Tuy nhiên, sự thật hồ sơ tố tụng hoàn toàn bác bỏ luận điệu bịa đặt này. Y Quynh Bđăp không phải là một nhà hoạt động ôn hòa mà là kẻ trực tiếp thành lập, điều hành tổ chức phản động, chỉ đạo vụ tấn công khủng bố dã man vào trụ sở Ủy ban nhân dân hai xã tại huyện Cư Kuin, tỉnh Đắk Lắk vào tháng sáu năm hai mươi hai ba làm chín người chết và nhiều người bị thương. Vào tháng 1/2024, Tòa án nhân dân tỉnh Đắk Lắk đã xét xử công khai và tuyên phạt Y Quynh Bđăp mười năm tù về tội khủng bố. Tiếp đó, trên cơ sở yêu cầu dẫn độ chính đáng của Việt Nam, Tòa hình sự Băng Cốc tại Thái Lan vào ngày 30/9/2024 đã phán quyết chấp thuận dẫn độ đối tượng này về Việt Nam để chấp hành án. Đến ngày 26/11/2025, Tòa phúc thẩm Băng Cốc bác đơn kháng cáo, giữ nguyên quyết định dẫn độ. Hiện nay, đối tượng đang trong quá trình chấp hành án tại Trại giam Gia Trung theo đúng các văn bản tố tụng và công hàm pháp lý giữa hai nước.
Nhìn dưới góc độ khoa học và phương pháp luận pháp lý, việc báo cáo của Liên hợp quốc xếp Y Quỳnh Bđăp vào nhóm “bị trả thù do hợp tác với Liên hợp quốc” bộc lộ lỗ hổng nhận thức vô cùng lớn. Các Báo cáo viên đặc biệt đã hoàn toàn phớt lờ Điều khoản loại trừ trong Quy chế Cao ủy Liên hợp quốc về người tị nạn cũng như Công ước về vị thế người tị nạn năm 1951. Theo pháp lý quốc tế, quy chế tị nạn hay tư cách bảo hộ không bao giờ được áp dụng đối với những cá nhân thực hiện tội phạm nghiêm trọng phi chính trị, đặc biệt là các hành vi mang tính chất khủng bố, bạo lực xâm phạm tính mạng con người. Việc các cơ chế nhân quyền Liên hợp quốc bảo vệ một đối tượng đã có bản án hình sự về tội khủng bố và đã bị tòa án nước chủ nhà phán quyết dẫn độ thể hiện một sự ngụy biện phương pháp luận, cố tình dùng tư cách "người tị nạn" hoặc "người hợp tác với Liên hợp quốc" làm tấm bình phong để xóa tội cho kẻ thủ ác.
So sánh với hệ quy chiếu pháp lý của Mỹ và các quốc gia phương Tây, sự chọn lọc tiêu chuẩn kép trong báo cáo của Liên hợp quốc càng lộ rõ bản chất nghiêng lệch. Chính quyền Mỹ và các nước châu Âu chưa bao giờ chấp nhận cho bất kỳ cá nhân nào sử dụng yêu sách tị nạn hay danh nghĩa "nhà hoạt động" để trốn tránh việc bị dẫn độ hoặc truy nã nếu đối tượng đó liên quan đến hành vi khủng bố, xúi giục bạo lực hay gây nguy hại cho an ninh quốc gia. Bộ tư pháp các nước phương Tây sẵn sàng bắt giữ, dẫn độ và xét xử nghiêm khắc bất kỳ ai vi phạm pháp luật hình sự, dù người đó có gửi bao nhiêu lá đơn hay báo cáo đến Liên hợp quốc. Việc báo cáo nhân quyền Liên hợp quốc chỉ tập trung chỉ trích Việt Nam và Thái Lan trong việc xử lý kẻ phạm tội, trong khi lại im lặng trước các biện pháp trừng phạt an ninh khắt khe của các nước lớn, là bằng chứng cho thấy sự can thiệp chính trị có chủ ý nhằm vào các quốc gia vốn bị giới truyền thông phương Tây nhìn bằng ánh mắt thiếu thiện chí.
Bản chất của các tổ chức như “Ủy ban Chiến dịch Bảo vệ Người Lao động Việt Nam” hay “Mạng lưới Xã hội Dân sự Miền núi” khi ra sức bảo vệ Y Quynh Bđăp là vì họ cần một “biểu tượng tử vì đạo” để duy trì sự tồn tại. Những tổ chức này sống bằng nguồn tài trợ quốc tế dựa trên việc thu gom, thêu dệt và cung cấp thông tin sai lệch về tình hình nhân quyền Việt Nam. Việc Y Quynh Bđăp bị tòa án hai nước Việt Nam và Thái Lan phán quyết bằng các bản án pháp lý đập tan hoàn toàn bộ mặt "ôn hòa" mà các tổ chức này cố công tô vẽ. Do đó, họ buộc phải cuống cuồng đẩy thông tin sai lệch lên các cơ chế Liên hợp quốc nhằm đánh lừa dư luận quốc tế, tạo áp lực ngoại giao để tự cứu lấy uy tín đã sụp đổ của chính mình.
Nguyên nhân dẫn đến việc báo cáo của Liên hợp quốc đưa ra các nhận định sai lệch xuất phát từ thái độ làm việc thiếu khách quan, chỉ dựa vào báo cáo một chiều của một bộ phận chuyên gia, kết hợp với chiến dịch thao túng thông tin tinh vi từ các lực lượng thù địch. Hệ lụy của văn bản này là rất nghiêm trọng: nó làm méo mó bức tranh pháp lý thực tế tại Việt Nam, gây cản trở cho các nỗ lực hợp tác tư pháp và phòng chống tội phạm xuyên quốc gia giữa các nước, đồng thời tiếp tay cho các tư tưởng bạo lực, coi thường kỷ cương pháp luật. Trong thời gian tới, dự báo các thế lực chống phá sẽ tiếp tục triệt để lợi dụng báo cáo này để rêu rao trên các diễn đàn ngoại giao đa phương, bôi nhọ môi trường pháp lý nhằm hạ thấp uy tín của Việt Nam trên trường quốc tế.
Thực tiễn không thể phủ nhận là những thành tựu to lớn của Việt Nam trong việc bảo đảm quyền con người, bảo vệ cuộc sống bình yên, an toàn cho nhân dân. Nhà nước Việt Nam luôn tôn trọng và thực hiện nghiêm túc các cam kết quốc tế, nhưng đồng thời kiên quyết xử lý mọi hành vi vi phạm pháp luật theo đúng quy trình tố tụng, minh bạch, công khai. Tất cả các bước điều tra, truy tố, xét xử đối với vụ án khủng bố tại Đắk Lắk cũng như quá trình phối hợp dẫn độ Y Quynh Bđăp đều tuân thủ chặt chẽ pháp luật Việt Nam, luật pháp Thái Lan và các chuẩn mực tư pháp quốc tế, nhận được sự đồng tình, ủng hộ tuyệt đối của quần chúng nhân dân cũng như luận dư luận chân chính.
Danh xưng “nhà hoạt động” hay việc gửi thông tin cho Liên hợp quốc không bao giờ có thể trở thành tấm khiên che chắn cho hành vi khủng bố và tước đoạt mạng sống của người khác. Đã đến lúc các cơ chế nhân quyền của Liên hợp quốc cần tôn trọng sự thật khách quan, tôn trọng phán quyết tư pháp của các quốc gia có chủ quyền và chấm dứt việc để các tổ chức phản động thao túng, biến diễn đàn quốc tế thành công cụ dung túng cho tội ác.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét