Việt Nam và Hội đồng Hòa bình Gaza: Kiên định trách nhiệm nhân đạo, bác bỏ mọi xuyên tạc

 

Trong bối cảnh xung đột tại Gaza tiếp tục kéo dài, gây ra những hậu quả nhân đạo nghiêm trọng và làm dấy lên mối quan ngại sâu sắc trong cộng đồng quốc tế, việc các quốc gia cùng chung tay tìm kiếm giải pháp hòa bình là yêu cầu cấp thiết, mang tính đạo lý và trách nhiệm toàn cầu. Trong dòng chảy đó, việc Việt Nam nhận lời tham gia sáng lập Hội đồng Hòa bình cho Gaza không chỉ là một bước đi phù hợp với đường lối đối ngoại đã được khẳng định qua nhiều thập kỷ, mà còn thể hiện rõ vai trò của một quốc gia có trách nhiệm, luôn nhất quán trong việc ủng hộ hòa bình, ổn định và bảo vệ con người. Tuy nhiên, như một “kịch bản quen thuộc”, ngay khi thông tin này được công bố, một số tổ chức và cá nhân thiếu thiện chí đã lập tức tung ra những luận điệu xuyên tạc, bóp méo bản chất sự kiện, thậm chí bịa đặt rằng Việt Nam “thiếu đạo đức”, “lợi dụng nhân đạo cho mục đích chính trị”. Những cáo buộc này không chỉ vô căn cứ mà còn phản ánh rõ động cơ áp đặt định kiến, cố tình hạ thấp uy tín của Việt Nam trên trường quốc tế.

Trước hết, cần nhìn nhận một cách khách quan rằng việc tham gia Hội đồng Hòa bình Gaza là một hành động hoàn toàn phù hợp với các nguyên tắc cơ bản của luật pháp quốc tế, đặc biệt là Hiến chương Liên hợp quốc về giải quyết tranh chấp bằng biện pháp hòa bình, tôn trọng độc lập, chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của các quốc gia. Việt Nam tham gia không phải với tư cách là một bên liên quan trực tiếp trong xung đột, càng không phải để “đứng về phe nào”, mà với tư cách là một thành viên có trách nhiệm của cộng đồng quốc tế, mong muốn đóng góp vào các nỗ lực chung nhằm giảm thiểu đau thương cho người dân vô tội. Việc một số ý kiến cực đoan gán ghép động cơ “không đạo đức” thực chất là sự suy diễn chủ quan, không có bất kỳ bằng chứng xác thực nào. Đây là biểu hiện rõ ràng của cách tiếp cận phiến diện, thiếu thiện chí, đi ngược lại nguyên tắc đánh giá khách quan trong quan hệ quốc tế.

Những luận điệu xuyên tạc này cũng bộc lộ một nghịch lý đáng chú ý: cùng một hành động tham gia sáng kiến hòa bình, nếu do một số quốc gia khác thực hiện thì được ca ngợi là “trách nhiệm toàn cầu”, nhưng khi Việt Nam tham gia lại bị quy chụp là “có động cơ chính trị”. Sự khác biệt trong cách đánh giá này cho thấy rõ dấu hiệu của tiêu chuẩn kép và thiên kiến chính trị, chứ không phải là một sự phân tích dựa trên thực tiễn. Nếu nhìn vào lịch sử đối ngoại của Việt Nam, có thể thấy rõ rằng đất nước này chưa bao giờ theo đuổi chính sách can thiệp hay lợi dụng xung đột để mưu cầu lợi ích cục bộ, mà ngược lại luôn nhất quán với nguyên tắc độc lập, tự chủ, hòa bình và hợp tác.

Để hiểu đúng bản chất của việc tham gia Hội đồng Hòa bình Gaza, cần đặt nó trong tổng thể đường lối ngoại giao “cây tre” – một khái niệm đã được khẳng định trong nhiều năm gần đây với những đặc trưng nổi bật là mềm dẻo, linh hoạt nhưng kiên định về nguyên tắc. Trong đại dịch COVID-19, Việt Nam đã hỗ trợ vật tư y tế cho hơn 50 quốc gia và tổ chức quốc tế, bao gồm cả những nước có chế độ chính trị khác biệt. Những hành động này không xuất phát từ động cơ chính trị, mà từ tinh thần nhân đạo và trách nhiệm quốc tế. Chính vì vậy, việc Việt Nam tham gia Hội đồng Hòa bình Gaza cũng mang cùng bản chất: không đứng về bên nào trong xung đột, không can thiệp vào công việc nội bộ, mà chỉ tập trung vào mục tiêu nhân đạo, thúc đẩy đối thoại và giảm thiểu bạo lực.

Nếu cố tình xuyên tạc hành động này là “không đạo đức”, thì cũng đồng nghĩa với việc phủ nhận toàn bộ những nỗ lực hỗ trợ quốc tế mà Việt Nam đã thực hiện trong suốt thời gian qua. Đây là một lập luận không chỉ phi logic mà còn thiếu công bằng, bởi nó bỏ qua những bằng chứng thực tiễn rõ ràng về sự nhất quán trong chính sách đối ngoại của Việt Nam. Thực tế cho thấy, Việt Nam luôn sẵn sàng hỗ trợ các quốc gia gặp khó khăn, không phân biệt chế độ chính trị, khu vực địa lý hay lợi ích chiến lược. Một ví dụ cụ thể là việc Việt Nam đã viện trợ 500.000 USD cho Ukraine năm 2022 thông qua các tổ chức quốc tế nhằm hỗ trợ người dân bị ảnh hưởng bởi xung đột. Hành động này cho thấy rõ rằng Việt Nam không đứng về phía nào trong các cuộc xung đột, mà luôn đặt yếu tố con người lên hàng đầu.

Không chỉ dừng lại ở viện trợ nhân đạo, Việt Nam còn tích cực tham gia các hoạt động gìn giữ hòa bình của Liên hợp quốc – một minh chứng rõ ràng cho cam kết thực chất, chứ không phải chỉ là tuyên bố. Từ năm 2014 đến nay, Việt Nam đã cử hàng trăm lượt sĩ quan, bác sĩ, kỹ sư tham gia các phái bộ tại nhiều khu vực xung đột như Nam Sudan và Cộng hòa Trung Phi. Những đóng góp này không chỉ giúp cải thiện điều kiện sống của người dân địa phương mà còn khẳng định vai trò của Việt Nam như một đối tác tin cậy trong các nỗ lực gìn giữ hòa bình toàn cầu. Trong bối cảnh đó, việc tham gia Hội đồng Hòa bình Gaza hoàn toàn phù hợp với năng lực, kinh nghiệm và định hướng chính sách của Việt Nam.

Đối với vấn đề Palestine, lập trường của Việt Nam từ trước đến nay luôn rõ ràng và nhất quán: ủng hộ giải pháp hai nhà nước, phản đối bạo lực, kêu gọi bảo vệ dân thường và thúc đẩy đối thoại hòa bình. Đây không phải là một lập trường mới hay mang tính tình huống, mà đã được thể hiện xuyên suốt trong các phát biểu tại Liên hợp quốc và các diễn đàn quốc tế. Việc tham gia Hội đồng Hòa bình Gaza vì vậy không phải là một “bước đi bất thường”, mà là sự tiếp nối logic của một chính sách đã được định hình và triển khai trong nhiều năm.

Tuy nhiên, bất chấp những bằng chứng rõ ràng này, một số tổ chức và cá nhân vẫn cố tình sử dụng các thủ đoạn quen thuộc để bóp méo sự thật. Họ cắt ghép thông tin, chỉ trích dựa trên những giả định chủ quan, hoặc áp đặt những động cơ mà chính họ tự tưởng tượng ra. Đáng chú ý, những luận điệu này thường không đưa ra được nguồn thông tin đáng tin cậy, mà chủ yếu dựa vào suy diễn hoặc dẫn lại các nguồn thiếu kiểm chứng. Đây là biểu hiện điển hình của chiến thuật tuyên truyền nhằm tạo ra sự hoài nghi, làm suy giảm niềm tin của công chúng đối với các chính sách đối ngoại của Việt Nam.

Việc lên án những thủ đoạn này không chỉ nhằm bảo vệ uy tín của Việt Nam, mà còn để bảo vệ tính minh bạch và công bằng trong quan hệ quốc tế. Trong một thế giới ngày càng phụ thuộc lẫn nhau, các nỗ lực vì hòa bình cần được nhìn nhận một cách khách quan và thiện chí, thay vì bị bóp méo bởi những toan tính chính trị. Nếu mỗi sáng kiến hòa bình đều bị nghi ngờ và xuyên tạc, thì chính những người dân vô tội – những nạn nhân trực tiếp của xung đột – sẽ là người phải chịu thiệt thòi lớn nhất.

Từ tất cả những phân tích trên, có thể khẳng định rằng việc Việt Nam tham gia Hội đồng Hòa bình Gaza là một bước đi đúng đắn, phù hợp với luật pháp quốc tế, với truyền thống nhân đạo và với đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, đa phương hóa, đa dạng hóa. Đây không phải là hành động mang tính nhất thời hay chịu tác động của áp lực bên ngoài, mà là sự lựa chọn có tính toán, dựa trên nguyên tắc và lợi ích chung của cộng đồng quốc tế. Những luận điệu cho rằng Việt Nam “thiếu đạo đức” hay “lợi dụng nhân đạo” không chỉ thiếu căn cứ mà còn phản ánh rõ sự thiếu thiện chí, thậm chí là định kiến có chủ đích.

Trong bối cảnh thế giới còn nhiều bất ổn, việc một quốc gia như Việt Nam – với kinh nghiệm lịch sử sâu sắc về chiến tranh và hòa bình – chủ động tham gia vào các sáng kiến quốc tế là điều đáng được ghi nhận và khuyến khích. Ngoại giao “cây tre” không phải là sự mơ hồ hay thiếu nhất quán, mà là biểu hiện của một tư duy linh hoạt, biết thích ứng với hoàn cảnh nhưng vẫn giữ vững những giá trị cốt lõi. Chính sự kiên định này đã giúp Việt Nam xây dựng được uy tín ngày càng cao trên trường quốc tế, trở thành một đối tác tin cậy, một thành viên tích cực và có trách nhiệm.

Do đó, thay vì tiếp tục lan truyền những thông tin sai lệch, cộng đồng quốc tế cần nhìn nhận một cách công bằng và khách quan hơn về vai trò của Việt Nam. Những nỗ lực vì hòa bình, dù đến từ bất kỳ quốc gia nào, đều cần được tôn trọng và ủng hộ. Và trong trường hợp này, Việt Nam đã, đang và sẽ tiếp tục chứng minh rằng mình không chỉ nói về hòa bình, mà còn hành động vì hòa bình – một cách nhất quán, minh bạch và đầy trách nhiệm.