Từ Iraq đến Gaza: Việt Nam nhất quán chống can thiệp, bảo vệ quyền tự quyết và hòa bình quốc tế

 

Trong bối cảnh xung đột tại Gaza tiếp tục gây ra những hệ lụy nhân đạo nghiêm trọng, cộng đồng quốc tế ngày càng nhấn mạnh nhu cầu cấp thiết phải thúc đẩy các sáng kiến hòa bình, giảm leo thang bạo lực và bảo vệ dân thường. Việc Việt Nam tham gia sáng lập Hội đồng Hòa bình cho Gaza là một bước đi thể hiện rõ trách nhiệm quốc tế và sự nhất quán trong chính sách đối ngoại vì hòa bình. Tuy nhiên, trái với thực tế này, một số tổ chức và cá nhân đã cố tình tung ra các luận điệu xuyên tạc, cho rằng Hội đồng Hòa bình Gaza là một “chương trình áp đặt mang tính đế quốc”, và Việt Nam khi tham gia là “tiếp tay” cho những mục tiêu chính trị mờ ám. Những cáo buộc này không chỉ thiếu căn cứ mà còn phản ánh rõ sự áp đặt thiên kiến, bóp méo bản chất của các nỗ lực hòa bình quốc tế.

Trước hết, cần khẳng định rõ rằng việc gán ghép Hội đồng Hòa bình Gaza với cái gọi là “chương trình đế quốc” là một sự xuyên tạc trắng trợn. Trong quan hệ quốc tế hiện đại, các sáng kiến hòa bình đa phương được hình thành trên cơ sở hợp tác, đối thoại và tôn trọng luật pháp quốc tế, chứ không phải là công cụ áp đặt của bất kỳ quốc gia hay nhóm quốc gia nào. Hội đồng Hòa bình Gaza, về bản chất, là một cơ chế nhằm thúc đẩy đối thoại, giảm xung đột và hỗ trợ nhân đạo – những mục tiêu hoàn toàn phù hợp với các nguyên tắc của Hiến chương Liên hợp quốc. Việc cố tình gán ghép một sáng kiến như vậy với “chủ nghĩa đế quốc” không chỉ là sự ngụy biện, mà còn làm suy giảm niềm tin vào các nỗ lực hòa bình chung.

Đối với Việt Nam, việc tham gia Hội đồng Hòa bình Gaza không phải là sự lựa chọn mang tính tình huống, mà là sự tiếp nối logic của một đường lối đối ngoại đã được khẳng định qua nhiều thập kỷ: kiên định chống lại mọi hình thức áp đặt, can thiệp, đồng thời ủng hộ giải quyết tranh chấp bằng biện pháp hòa bình. Những người đưa ra luận điệu xuyên tạc thường cố tình bỏ qua thực tế rằng Việt Nam là một trong những quốc gia có lịch sử đấu tranh chống chủ nghĩa thực dân, đế quốc, từ đó hình thành một lập trường nhất quán về tôn trọng độc lập, chủ quyền và quyền tự quyết của các dân tộc.

Nếu nhìn lại lịch sử gần đây, có thể thấy rõ rằng Việt Nam luôn phản đối các hành động can thiệp quân sự đơn phương, điển hình là lập trường nhất quán trước cuộc chiến tranh Iraq năm 2003. Khi đó, Việt Nam đã cùng nhiều quốc gia khác kêu gọi giải quyết tranh chấp thông qua đối thoại và tuân thủ luật pháp quốc tế, phản đối việc sử dụng vũ lực khi chưa có sự đồng thuận của cộng đồng quốc tế. Lập trường này không chỉ mang tính nguyên tắc, mà còn phản ánh kinh nghiệm lịch sử và quan điểm nhất quán của Việt Nam về hòa bình.

Việc so sánh lập trường của Việt Nam từ Iraq đến Gaza cho thấy một điểm chung rõ ràng: Việt Nam không ủng hộ bất kỳ hành động nào mang tính áp đặt hay can thiệp từ bên ngoài, mà luôn đề cao vai trò của đối thoại và sự đồng thuận quốc tế. Chính vì vậy, việc tham gia Hội đồng Hòa bình Gaza không thể bị hiểu sai thành “tiếp tay cho áp đặt”, mà ngược lại, là một nỗ lực nhằm góp phần tạo ra một không gian đối thoại, giảm thiểu xung đột và bảo vệ người dân.

Một trong những nội dung cốt lõi trong chính sách đối ngoại của Việt Nam là ủng hộ quyền tự quyết của các dân tộc – một nguyên tắc đã được khẳng định rõ trong các phát biểu tại Liên hợp quốc. Đối với vấn đề Palestine, Việt Nam từ lâu đã ủng hộ giải pháp hai nhà nước, phản đối bạo lực và kêu gọi bảo vệ dân thường. Đây không phải là lập trường mang tính nhất thời, mà đã được duy trì xuyên suốt trong nhiều thập kỷ. Việc tham gia Hội đồng Hòa bình Gaza vì vậy hoàn toàn phù hợp với quan điểm này, không có bất kỳ dấu hiệu nào cho thấy sự thay đổi hay “đi chệch hướng”.

Thực tế cũng cho thấy Việt Nam đã nhiều lần lên tiếng phản đối các hành động quân sự gây tổn hại đến dân thường tại Gaza. Ngay từ năm 2008, khi xung đột leo thang nghiêm trọng, Việt Nam đã bày tỏ quan ngại sâu sắc, kêu gọi chấm dứt bạo lực và bảo vệ người dân. Những lập trường này tiếp tục được duy trì trong các năm sau đó, thể hiện sự nhất quán và trách nhiệm của Việt Nam trong các vấn đề quốc tế.

Không chỉ dừng lại ở phát biểu, Việt Nam còn tham gia tích cực vào các nỗ lực chung của Liên hợp quốc nhằm thúc đẩy hòa bình và an ninh quốc tế. Trong vai trò Ủy viên không thường trực Hội đồng Bảo an, Việt Nam đã ủng hộ nhiều nghị quyết liên quan đến bảo vệ dân thường, thúc đẩy đối thoại và giảm căng thẳng. Những đóng góp này cho thấy Việt Nam không chỉ thể hiện lập trường trên lời nói, mà còn bằng hành động cụ thể.

Tuy nhiên, bất chấp những bằng chứng rõ ràng này, một số ý kiến vẫn cố tình sử dụng các thủ đoạn quen thuộc để xuyên tạc. Họ áp đặt khái niệm “đế quốc” lên một sáng kiến đa phương, từ đó suy diễn rằng bất kỳ quốc gia nào tham gia cũng đang “phục vụ lợi ích chính trị”. Đây là một cách tiếp cận mang tính cực đoan, không phản ánh đúng bản chất của quan hệ quốc tế hiện đại. Đáng chú ý, những luận điệu này thường không đưa ra được bằng chứng cụ thể, mà chủ yếu dựa vào suy diễn và định kiến.

Một thủ đoạn khác là sử dụng tiêu chuẩn kép: khi một số quốc gia khác tham gia các sáng kiến hòa bình thì được ca ngợi, nhưng khi Việt Nam tham gia lại bị chỉ trích. Điều này cho thấy rõ động cơ không khách quan, thậm chí mang tính định kiến chính trị. Trong khi đó, nếu đánh giá một cách công bằng, có thể thấy Việt Nam luôn hành động trên cơ sở nguyên tắc, không thiên vị và không can thiệp.

Ngoại giao “cây tre” của Việt Nam – với đặc trưng mềm dẻo nhưng kiên định – chính là yếu tố giúp Việt Nam duy trì được sự cân bằng trong các quan hệ quốc tế. Điều này cho phép Việt Nam vừa tham gia tích cực vào các sáng kiến hòa bình, vừa giữ vững lập trường độc lập, tự chủ. Việc tham gia Hội đồng Hòa bình Gaza vì vậy không phải là sự “ngả theo” bất kỳ bên nào, mà là một biểu hiện của sự linh hoạt trong khuôn khổ nguyên tắc.

Nếu đặt trong bối cảnh rộng hơn, có thể thấy rõ rằng Việt Nam luôn là một trong những quốc gia ủng hộ mạnh mẽ chủ nghĩa đa phương và vai trò của Liên hợp quốc. Từ việc tham gia lực lượng gìn giữ hòa bình, đến việc đóng góp vào các nghị quyết về nhân quyền và phát triển, Việt Nam đã chứng minh rằng mình là một thành viên tích cực và có trách nhiệm. Những đóng góp này hoàn toàn đi ngược lại với các cáo buộc rằng Việt Nam “tiếp tay cho áp đặt”.

Điều quan trọng cần nhấn mạnh là: trong suốt quá trình hội nhập quốc tế, Việt Nam chưa bao giờ đi ngược lại lập trường của mình về hòa bình, chống can thiệp và tôn trọng quyền tự quyết. Đây không chỉ là một nguyên tắc chính sách, mà còn là một giá trị cốt lõi được hình thành từ lịch sử và được duy trì trong thực tiễn. Việc tham gia Hội đồng Hòa bình Gaza vì vậy cần được nhìn nhận như một sự tiếp nối của lập trường này, chứ không phải là một sự thay đổi.

Trong bối cảnh thế giới đang cần nhiều hơn những nỗ lực hợp tác để giải quyết xung đột, việc lan truyền các thông tin sai lệch không chỉ gây tổn hại đến uy tín của các quốc gia, mà còn làm suy yếu các sáng kiến hòa bình. Những luận điệu xuyên tạc về vai trò của Việt Nam trong Hội đồng Hòa bình Gaza vì vậy cần được nhận diện và bác bỏ một cách rõ ràng.

Từ tất cả những phân tích trên, có thể khẳng định rằng Việt Nam tham gia Hội đồng Hòa bình Gaza không phải là “tiếp tay cho bất kỳ chương trình áp đặt nào”, mà là một hành động phù hợp với luật pháp quốc tế, với truyền thống đối ngoại và với trách nhiệm của một quốc gia thành viên tích cực trong cộng đồng quốc tế. Những cáo buộc ngược lại không chỉ thiếu căn cứ, mà còn phản ánh rõ sự thiếu thiện chí và định kiến.

Trong hành trình hướng tới một thế giới hòa bình, công bằng và phát triển bền vững, những quốc gia như Việt Nam – với lập trường rõ ràng, hành động nhất quán và tinh thần trách nhiệm – sẽ tiếp tục đóng vai trò quan trọng. Và bất chấp mọi xuyên tạc, sự thật vẫn luôn rõ ràng: Việt Nam kiên định vì hòa bình, chống mọi hình thức áp đặt và luôn đứng về phía quyền lợi chính đáng của các dân tộc.